Trả giá vì ngồi điều hòa 8 tiếng rồi ra thẳng sân pickleball

Sau gần 3 năm phổ biến tại Việt Nam, pickleball đã trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều dân văn phòng, đặc biệt tại những thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội. Bộ môn này dễ học, thời gian chơi linh hoạt và có tính kết nối cao, phù hợp với những nhóm đồng nghiệp muốn vận động, giao lưu sau giờ làm.

Theo quan sát của Tri Thức - Znews, dân văn phòng thường ra sân trong khoảng 18-22h, duy trì trung bình 2-3 buổi mỗi tuần. Mỗi buổi kéo dài khoảng 90 phút đến 2 tiếng. Những người có nhóm chơi cố định hoặc yêu thích bộ môn này thường ra sân 4-6 buổi mỗi tuần, thậm chí chơi gần như mỗi ngày. Một số người còn tranh thủ giờ nghỉ trưa để ra sân, nhất là khi địa điểm chơi nằm gần văn phòng.

Tuy nhiên, việc chuyển trạng thái đột ngột từ ngồi bàn giấy suốt 8 tiếng sang vận động cường độ cao đặt ra không ít rủi ro. Đặc biệt, nhiều người mới chơi thường đánh giá pickleball là môn nhẹ nhàng, không cần chuẩn bị thể lực hay khởi động kỹ.

Rủi ro khi rời phòng điều hòa, bước thẳng ra sân

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ThS.BS Hồ Ngọc Minh (Hà Nội), công tác tại Khoa Phẫu thuật nội soi khớp và Y học thể thao, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao Vinmec, ví cơ thể của dân văn phòng sau một ngày làm việc như “cỗ máy nguội”.

Sau khoảng 8 tiếng ngồi tại bàn làm việc, cơ bắp ít hoạt động, các khớp không được vận động thường xuyên và tuần hoàn máu xuống chân cũng kém hơn. Nếu người chơi rời phòng điều hòa, bước thẳng ra sân rồi lập tức vận động mạnh mà không khởi động đầy đủ, cơ và khớp sẽ chưa kịp thích nghi với sự thay đổi cường độ.

Hệ quả có thể là căng cơ, rách gân hoặc tổn thương dây chằng. Trong đó, bong gân và căng cơ là nhóm chấn thương thường gặp ở người chơi pickleball, chiếm khoảng 1/3 tổng số trường hợp và chủ yếu xảy ra ở chi dưới.

Nguy cơ càng tăng khi người chơi muốn tận dụng tối đa thời gian thuê sân. Không ít nhóm chơi liên tục 2-3 tiếng, chỉ nghỉ rất ngắn giữa các trận, dù trước đó ít vận động hoặc mới làm quen với bộ môn.

“Cơ thể ngồi bàn giấy 8 tiếng mỗi ngày không thể vận hành như cơ thể của một vận động viên”, bác sĩ nói.

Thời gian gần đây, đơn vị của bác sĩ tiếp nhận nhiều người trẻ bị đau gối, đau lưng, căng cơ bắp chân hoặc chấn thương cổ chân sau khi chơi pickleball. Một số ca nặng phải phẫu thuật do đứt dây chằng, rách sụn chêm, gãy xương hoặc đứt gân gót. Nguyên nhân chủ yếu là chơi quá sức, ra sân quá thường xuyên hoặc gặp chấn thương khi ngã, tiếp đất sai tư thế và đổi hướng đột ngột.

Việc lập tức bước vào trận pickleball cường độ cao có thể khiến cơ, gân và khớp chưa kịp thích nghi.

Với những người tranh thủ giờ nghỉ trưa để chơi pickleball, nắng nóng là rủi ro đáng lưu ý, đặc biệt vào mùa hè. Sau nhiều giờ ngồi trong phòng điều hòa, cơ thể có thể chưa kịp thích nghi khi chuyển sang sân ngoài trời có nhiệt độ 38-40 độ C, dẫn đến mất nước và chất điện giải nhanh chóng.

Biểu hiện ban đầu có thể là chuột rút, chóng mặt, đau đầu hoặc mệt lả. Trường hợp nặng hơn có thể dẫn tới kiệt sức vì nóng hoặc sốc nhiệt.

Theo bác sĩ Minh, khoảng 10h-15h hoặc 16h là thời điểm bất lợi để vận động ngoài trời. Nếu vẫn muốn chơi vào buổi trưa, dân văn phòng nên chọn sân trong nhà, có mái che hoặc thông gió tốt, đồng thời rút ngắn thời lượng chơi.

Việc ăn uống cũng cần được sắp xếp hợp lý. Người chơi không nên ăn quá no rồi ra sân ngay, vì có thể gây đau bụng, buồn nôn hoặc trào ngược. Sau bữa chính nên chờ 2-3 tiếng, còn nếu ăn nhẹ chỉ cần nghỉ khoảng 30-60 phút.

Phương án phù hợp hơn là ăn nhẹ trước khi chơi, chẳng hạn chuối hoặc sữa chua, sau đó dùng bữa chính. Người chơi cũng cần uống nước trước, trong và sau buổi tập, thay vì đợi đến khi khát.

Không nên chơi liên tục 2-3 tiếng ngay từ đầu

Để hạn chế chấn thương, chuyên gia y tế khuyến nghị người chơi khởi động ít nhất 15 phút trước khi vào sân. Các động tác nên tập trung làm nóng vùng lưng, hông, đầu gối và cổ chân, chẳng hạn đi bộ nhanh, xoay khớp, nâng gối hoặc mô phỏng những bước di chuyển thường gặp khi chơi.

Người mới bắt đầu hoặc đã lâu không tập thể thao nên chơi trong thời gian ngắn, nghỉ lâu hơn giữa các hiệp và tăng cường độ từ từ. Việc chơi liên tục 2-3 tiếng ngay từ đầu, chỉ vì chưa cảm thấy mệt, có thể làm tăng nguy cơ quá tải.

Ngoài các buổi trên sân, người chơi nên tập thêm nhóm cơ trung tâm gồm bụng, lưng, mông và các bài tăng sức mạnh chi dưới. Những vùng cơ này giúp giữ thăng bằng, ổn định tư thế và bảo vệ khớp khi dừng hoặc đổi hướng đột ngột.

Sau khi chơi, người tập có thể giãn cơ nhẹ, chườm mát những vùng thường đau mỏi như lưng, đùi, gối và cổ chân, đồng thời bổ sung đủ nước. Giày cũng cần có độ bám tốt, hỗ trợ chuyển động ngang và bảo vệ cổ chân. Khi đánh đôi gần lưới, người chơi có thể cân nhắc đeo kính bảo vệ mắt.

Bác sĩ Minh nhấn mạnh không nên chủ quan trước các cơn đau. Người chơi cần dừng ngay khi xuất hiện đau nhói đột ngột hoặc đau âm ỉ tăng dần. Nếu cơn đau tái diễn khi vận động hoặc không giảm sau khi nghỉ, họ không nên tiếp tục thi đấu.

Pickleball không phải nguyên nhân trực tiếp gây chấn thương, vấn đề nằm ở cách người chơi tiếp cận bộ môn.

Với bong gân hoặc căng cơ nhẹ, cách xử trí ban đầu gồm nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và kê cao vùng tổn thương trong 1-2 ngày đầu. Nếu tình trạng đau, sưng không thuyên giảm, người chơi nên đi khám chuyên khoa.

Ngoài ra, các dấu hiệu như đau tức ngực, hồi hộp hoặc khó thở bất thường cũng là lý do phải dừng vận động ngay. Người có tiền sử bệnh tim mạch, tăng huyết áp, bệnh cơ xương khớp hoặc trên 50 tuổi mới bắt đầu chơi nên kiểm tra sức khỏe và lựa chọn cường độ phù hợp.

Theo bác sĩ Minh, nhận định pickleball là môn thể thao nhẹ nhàng “chỉ đúng một nửa”. Dù sân nhỏ, luật đơn giản và người mới dễ tham gia, người chơi vẫn phải liên tục hạ thấp trọng tâm, chùng gối, dừng và đổi hướng nhanh. Những chuyển động này gây áp lực lên lưng dưới, đầu gối, cổ chân, gân và dây chằng, đặc biệt khi chơi với cường độ cao hoặc tần suất dày.

“Pickleball là môn dễ chơi nhưng không phải môn nhẹ nhàng”, chuyên gia nhận định. Dù vậy, đây vẫn là môn thể thao đáng khuyến khích nhờ khả năng vận động toàn thân và tính cộng đồng cao. Phần lớn chấn thương có thể phòng tránh nếu người chơi khởi động kỹ, tăng cường độ từ từ và dừng lại khi xuất hiện cơn đau.

Như Phương

Ảnh minh họa: Phương Lâm