Chủ động ứng phó biến động năng lượng từ xung đột Trung Đông

Xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran đang leo thang nghiêm trọng, tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đẩy giá dầu thế giới tăng khoảng 20% từ đầu năm và có thể tiếp tục leo thang nếu căng thẳng kéo dài.

Trong bối cảnh đó, khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, được dự báo chịu ảnh hưởng lớn do phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.

Tại Việt Nam, dù có hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, nguồn cung trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt cục bộ tại một số địa phương.

Ngay khi chiến sự bùng phát, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo kịp thời để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ngày 4/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của xung đột quân sự tại Trung Đông, do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, thực hiện theo dõi, rà soát, báo cáo hằng ngày.

Bộ Công Thương đã xây dựng các phương án kiểm soát tình hình, chỉ đạo các nhà máy lọc dầu, doanh nghiệp đầu mối, hệ thống phân phối và bán lẻ tập trung tìm kiếm nguồn hàng mới, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm cung ứng liên tục cho thị trường. Đồng thời, các địa phương, lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Khẩn trương bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung

Cùng với việc điều hành nguồn cung, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá, trong đó có sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, đồng thời nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp như giảm thuế bảo vệ môi trường để hỗ trợ thị trường và nền kinh tế.

Diễn biến tại nhiều quốc gia trong khu vực cho thấy áp lực tăng giá nhiên liệu đang hiện hữu. Một số nước đã tăng mạnh giá bán lẻ xăng dầu, đồng thời triển khai biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu trong nước. Điều này cho thấy nguy cơ cạnh tranh nguồn cung trong khu vực sẽ ngày càng lớn nếu tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục phức tạp.

Trước bối cảnh đó, các cơ quan chức năng khuyến nghị người dân và doanh nghiệp đồng hành với Nhà nước trong công tác điều hành, không hoang mang, không mua tích trữ xăng dầu, không đầu cơ, găm hàng gây mất cân đối cung cầu cục bộ.

Khi phát hiện cửa hàng xăng dầu ngừng bán không có lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu vi phạm, người dân cần kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.

Tiết kiệm, sử dụng hiệu quả vì an ninh năng lượng quốc gia

Cùng với các giải pháp điều hành, việc sử dụng xăng dầu tiết kiệm, hiệu quả được xác định là giải pháp thiết thực trong giai đoạn hiện nay.

Người dân nên hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, tăng cường sử dụng phương tiện công cộng, bảo dưỡng phương tiện định kỳ, áp dụng thói quen lái xe tiết kiệm nhiên liệu.

Đối với doanh nghiệp, cần chủ động tối ưu hóa vận tải, giảm tiêu hao nhiên liệu trong sản xuất, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo và tổ chức sản xuất hợp lý để giảm áp lực chi phí.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, mỗi hành động tiết kiệm, sử dụng hiệu quả xăng dầu không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần thiết thực vào việc giữ vững an ninh năng lượng quốc gia, ổn định sản xuất và đời sống nhân dân.

Duy Uyên