Chủ động phòng ngừa nguy cơ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Ảnh: quochoi.vn

Hoàn thiện hành lang pháp lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Theo Trung tướng Trần Đức Thuận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, sau hơn 6 năm thực hiện Nghị định số 81/2019/NĐ-CP về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này đạt nhiều kết quả tích cực. Cơ chế phối hợp bước đầu được hình thành; nhận thức của các bộ, ngành, địa phương từng bước được nâng lên; hoạt động tuyên truyền, tập huấn, hợp tác quốc tế được triển khai; góp phần thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam.

Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới, nhiều quy định hiện hành đã bộc lộ hạn chế. Khuôn khổ pháp lý chủ yếu dừng ở cấp nghị định, trong khi nhiều biện pháp quản lý liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, quyền sở hữu và quyền tự do kinh doanh cần được quy định bằng luật. Các quy định liên quan cũng đang phân tán ở nhiều lĩnh vực, dẫn đến nguy cơ chồng chéo, thiếu đồng bộ trong thực hiện và phối hợp liên ngành.

Đáng chú ý, sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, tài chính số và chuỗi cung ứng toàn cầu làm gia tăng nguy cơ lợi dụng hàng hóa, công nghệ lưỡng dụng, nghiên cứu khoa học, đầu tư, thương mại và giao dịch tài chính để phục vụ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Pháp luật hiện hành còn thiếu quy định về kiểm soát tài trợ phổ biến, trừng phạt tài chính mục tiêu, chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và phối hợp xử lý liên ngành.

Thượng tướng Bế Xuân Trường, đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh, việc xây dựng và ban hành luật sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc, đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh, góp phần bảo vệ hòa bình, giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường thuận lợi để đất nước phát triển nhanh, bền vững, đồng thời khẳng định cam kết của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế.

Đại biểu Lý Anh Thư, đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang tán thành với sự cần thiết ban hành luật góp phần hoàn thiện cơ chế pháp lý thực hiện các cam kết quốc tế, chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các hành vi phổ biến vũ khí hạt nhân, hóa học, sinh học và phương tiện vận chuyển có liên quan.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Phòng đề nghị thiết kế cơ chế hỗ trợ tuân thủ theo hướng phòng ngừa vi phạm chứ không chỉ phát hiện và xử lý vi phạm. Theo đại biểu, nhiều hàng hóa, thiết bị, phần mềm, công nghệ có mục đích sử dụng hợp pháp nhưng có thể bị lợi dụng trong điều kiện nhất định. Vì vậy, doanh nghiệp hay một cơ sở nghiên cứu cần được hỗ trợ để xác định rõ ranh giới pháp lý, chủ động tuân thủ ngay từ đầu.

Nâng cao hiệu quả quản lý, không cản trở hoạt động hợp pháp

Thay mặt Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trân trọng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã dành thời gian nghiên cứu kỹ hồ sơ dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc, trách nhiệm tại tổ và hội trường.

Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, qua thảo luận tại tổ và hội trường, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật, đồng thời đề nghị tiếp tục làm rõ một số nội dung cốt lõi của dự án Luật, trong đó tập trung vào giải thích từ ngữ, khái niệm, phạm vi điều chỉnh, biện pháp quản lý, kiểm soát, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, trách nhiệm của cơ quan đầu mối quốc gia và các bộ, ngành có liên quan.

Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ, Bộ Quốc phòng, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng Báo cáo dự kiến tiếp thu, giải trình, đồng thời rà soát, đề xuất chỉnh lý dự thảo Luật. Các ý kiến tại hội trường tiếp tục là cơ sở quan trọng để cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm chặt chẽ, khả thi, đáp ứng với yêu cầu thực tiễn.

“Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo trân trọng ghi nhận, nghiêm túc tiếp thu các ý kiến thảo luận của các đại biểu Quốc hội, tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, chỉnh lý cụ thể từng nội dung, bảo đảm dự thảo Luật chặt chẽ, khả thi, thống nhất với hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và đáp ứng với yêu cầu thực tiễn”, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh phát biểu kết luận Phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Phát biểu kết luận Phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh nêu rõ, các ý kiến thảo luận đều có căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn sâu sắc; thể hiện trách nhiệm cao của các đại biểu Quốc hội đối với dự thảo Luật.

Qua thảo luận, các đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Luật; đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại và các cơ quan của Quốc hội đã phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị dự thảo Luật và Báo cáo thẩm tra bảo đảm chất lượng. Đồng thời, các đại biểu cũng đã phân tích, lập luận rất cụ thể đối với nhiều vấn đề và đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ.

Sau phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội khẩn trương chỉ đạo tổng hợp ý kiến của các đại biểu Quốc hội để gửi đến các cơ quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật. Đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại và các Bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật; giải trình đầy đủ, thấu đáo ý kiến của các đại biểu tại Phiên thảo luận ở tổ và Phiên họp này; hoàn chỉnh dự thảo Luật và Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý để báo cáo xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo Bộ Quốc phòng phối hợp với Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn chỉnh dự thảo Luật. Đồng thời, hoàn thiện Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật bảo đảm chất lượng, với tinh thần tiếp thu đầy đủ, giải trình thuyết phục, tạo được sự đồng thuận cao, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại đợt 2 theo đúng Chương trình kỳ họp.

Trước đó, sáng 4/8, Quốc hội đã nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra, thảo luận tại tổ về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

T.K