Chờ nghe những 'Thanh âm vượt tầng'

Là một trong những nhân vật trung tâm của âm nhạc Lãng mạn, cùng với Frédéric Chopin hay Richard Wagner, Franz Liszt đã tạo nên một ngôn ngữ âm nhạc nơi thi ca, văn chương và âm thanh hòa quyện thành một chỉnh thể biểu đạt giàu sức gợi.

Nghệ sĩ Lưu Hồng Quang. Ảnh: NVCC

Trong chương trình lần này, Lưu Hồng Quang lựa chọn trình diễn trọn bộ Transcendental Études - một trong những thành tựu đặc biệt của nghệ thuật piano. Được Liszt phát triển qua nhiều lần chỉnh sửa trước khi đạt tới phiên bản hoàn chỉnh, bộ 12 étude không chỉ nổi tiếng bởi độ khó gần như vượt giới hạn kỹ thuật, mà còn bởi chiều sâu biểu cảm và trí tưởng tượng phong phú.

Mỗi tác phẩm là một thế giới riêng: từ những khúc mở đầu rực rỡ đến cơn bão tuyết dữ dội ở phần kết, người nghe được dẫn dắt qua những cảnh quan thiên nhiên, những hình tượng huyền thoại, những ký ức xa xăm và cả những chuyển động tinh tế của nội tâm. Ở đó, kỹ thuật không còn là sự phô diễn, mà trở thành phương tiện để kiến tạo hình ảnh, cảm xúc và chiều sâu tinh thần.

Sinh năm 1990 tại Hà Nội, Lưu Hồng Quang là một trong những nghệ sĩ piano tiêu biểu của Việt Nam trên sân khấu quốc tế. Anh từng học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Nhạc viện Quốc tế Úc và Đại học Montreal (Canada), đồng thời có cơ hội biểu diễn cùng nhiều dàn nhạc tại Việt Nam và nước ngoài.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống âm nhạc, cha là Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nghệ sĩ ưu tú Lưu Quang Minh, một nhà giáo uy tín trong lĩnh vực accordion và jazz, Lưu Hồng Quang sớm được tiếp xúc với âm nhạc bài bản. Anh từng phát hành CD đầu tiên năm 2013, biểu diễn cùng dàn nhạc Queensland Youth Orchestra tại Brisbane, cũng như có các buổi độc tấu tại New Zealand và Việt Nam, trong đó có những đêm diễn cùng nghệ sĩ Đặng Thái Sơn.

Hiện nay, Lưu Hồng Quang giảng dạy tại Học viện Âm nhạc và Biểu diễn Nghệ thuật Úc. Anh được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ kỹ thuật vững vàng, cảm xúc tinh tế và phong cách biểu diễn giàu chiều sâu.

Đêm nhạc “Thanh âm vượt tầng” là lần trở về Việt Nam năm 2026 của nghệ sĩ, nằm trong chuỗi VIPCF Laureate & Master Series do Vietnam International Piano Competition & Festival tổ chức, đồng thời hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam - nơi anh từng theo học những năm đầu tiên.

Trước đó, năm 2022, Lưu Hồng Quang từng trình diễn trọn bộ Transcendental Études tại Việt Nam. Lần trở lại này được kỳ vọng sẽ tiếp tục khai mở những lớp nghĩa sâu hơn của tác phẩm, đúng như tinh thần “vượt tầng” mà chương trình gợi ra.

Nhà phê bình âm nhạc Trần Thị Trường cho biết bà đặc biệt chờ đợi đêm diễn này, không chỉ bởi sức hấp dẫn của Liszt mà còn ở cách một nghệ sĩ trẻ đối thoại với một tượng đài âm nhạc. Theo bà, việc trình diễn trọn bộ 12 étude có thể được nhìn như một “chu kỳ” - nơi nghệ sĩ không chỉ chơi từng tác phẩm riêng lẻ mà còn kiến tạo một hành trình âm nhạc xuyên suốt.

“Nếu kiểm soát tốt “đường cong” cảm xúc của toàn bộ recital, từ mở đầu, phát triển đến cao trào và giải tỏa, nghệ sĩ có thể dẫn dắt khán giả đi qua nhiều lớp trải nghiệm khác nhau. Khi đó, “vượt tầng” không còn là một ẩn dụ, mà trở thành cảm nhận thực sự” - bà Trường nhận định, đồng thời cho rằng, cách tiếp cận Liszt của Lưu Hồng Quang nhiều khả năng sẽ không mang màu sắc lãng mạn cực đoan kiểu truyền thống châu Âu, mà được “lọc” qua tư duy hiện đại: rõ ràng về cấu trúc, tiết chế ở bề mặt biểu cảm nhưng vẫn giữ được năng lượng nội tại. Ở đó, kỹ thuật không nhằm gây choáng, mà để làm nổi bật logic âm nhạc và hướng đi của câu nhạc.

Điểm đáng chờ đợi của “Thanh âm vượt tầng”, vì thế, không chỉ nằm ở thử thách kỹ thuật của một trong những bộ tác phẩm khó bậc nhất dành cho piano, mà còn ở cách người nghệ sĩ biến thử thách ấy thành trải nghiệm thẩm mỹ. Khi cây đàn không chỉ là nhạc cụ, mà trở thành một “dàn nhạc thu nhỏ”, một người kể chuyện, và một tiếng nói thi ca - hành trình vượt qua những giới hạn của âm thanh thuần túy cũng chính là hành trình mở rộng biên độ cảm xúc của người nghe.

Lan Dương