Chính quyền Mỹ tiếp tục cảnh báo nguy cơ lẩn tránh thuế quan

Quang cảnh cảng hàng hóa ở Los Angeles, California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ trong tháng 6/2026
giảm 5,6%, tương đương 4,4 tỷ USD, xuống còn 73,3 tỷ USD. Trong đó, thâm hụt thương mại hàng hóa giảm xuống 102,1 tỷ USD, trong khi thặng dư thương mại dịch vụ tăng lên 28,8 tỷ USD.

Ông Navarro cho rằng điều đáng chú ý không chỉ là mức giảm của thâm hụt thương mại mà còn là xu hướng cải thiện trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Theo ông, xuất khẩu dịch vụ tiếp tục tăng trưởng mạnh, ngành năng lượng duy trì vị thế chiến lược và nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghệ cao phản ánh xu hướng mở rộng sản xuất tại Mỹ.

Trong tháng 6, xuất khẩu dịch vụ của Mỹ đạt mức kỷ lục 107,8 tỷ USD, với các lĩnh vực tài chính, du lịch, dịch vụ chuyên môn và sở hữu trí tuệ tiếp tục đóng góp lớn vào tăng trưởng. Xuất khẩu dịch vụ tài chính tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm trước.

Về năng lượng, ông Navarro nhấn mạnh Mỹ tiếp tục duy trì thặng dư thương mại đối với dầu thô và các sản phẩm dầu khí. Theo ông, xuất khẩu năng lượng không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần củng cố an ninh năng lượng cho các đồng minh và giảm ảnh hưởng của các đối thủ chiến lược trên thị trường toàn cầu.

Ông Navarro cũng cho biết nhập khẩu các sản phẩm công nghệ cao trong tháng 6 đạt 108,5 tỷ USD, tăng khoảng 48% so với cùng kỳ năm 2025. Theo ông, việc gia tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị và công nghệ phục vụ đầu tư sản xuất khác với nhập khẩu hàng tiêu dùng, bởi đây là yếu tố hỗ trợ quá trình phục hồi năng lực sản xuất trong nước.

Theo Cố vấn Thương mại Nhà Trắng, chiến lược thương mại của chính quyền Tổng thống Trump tập trung sử dụng thuế quan để khuyến khích đầu tư vào sản xuất trong nước, kết hợp với cải cách thuế, tăng cường an ninh năng lượng, cắt giảm các quy định đối với doanh nghiệp và siết chặt thực thi pháp luật nhằm ngăn chặn hành vi lẩn tránh quy định thương mại.

Tuy nhiên, ông Navarro cho rằng báo cáo tháng 6 cũng phản ánh những dấu hiệu cần theo dõi khi thâm hụt thương mại của Mỹ với Mexico (Mê-hi-cô), Hàn Quốc... đều tăng lên mức cao kỷ lục, trong khi kim ngạch nhập khẩu từ các nền kinh tế này cũng lập mức cao mới.

Theo ông, một phần diễn biến trên có thể phản ánh nhu cầu nhập khẩu máy móc, linh kiện, ô tô và hàng hóa trung gian phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo khả năng một số doanh nghiệp chuyển hàng hóa từ các nước đang chịu thuế cao sang nước thứ ba để thay đổi xuất xứ hoặc thực hiện khâu gia công tối thiểu trước khi xuất khẩu vào thị trường Mỹ nhằm né tránh thuế quan.

Đối với Mexico, ông Navarro cho rằng nước này cần đóng vai trò là trung tâm sản xuất của khu vực Bắc Mỹ theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), thay vì trở thành điểm trung chuyển hàng hóa từ các nước khác. Ông cũng cho rằng cần tăng cường kiểm tra quy tắc xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu từ Hàn Quốc để bảo đảm giá trị gia tăng thực sự được tạo ra tại nước này.

Theo giới phân tích, mặc dù thâm hụt thương mại của Mỹ đã thu hẹp trong tháng 6, xu hướng này có thể tiếp tục chịu tác động từ chính sách thuế quan mới của Washington cũng như việc các doanh nghiệp điều chỉnh chuỗi cung ứng toàn cầu. Các chuyên gia cho rằng việc tăng cường giám sát xuất xứ hàng hóa sẽ là một trong những trọng tâm của chính quyền Mỹ nhằm bảo đảm các biện pháp thuế quan phát huy hiệu quả như mục tiêu đề ra.

Đoàn Hùng (P/v TTXVN tại Washington)