Chiến sự Trung Đông đe dọa nguồn cung thuốc điều trị ung thư

Xung đột làm gián đoạn chuỗi cung ứng dược phẩm

Chiến sự Trung Đông bùng phát sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, sau đó lan rộng với các đòn đáp trả của Tehran trên khắp khu vực. Diễn biến này đã khiến nhiều trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng bị gián đoạn, ảnh hưởng tới việc vận chuyển hàng loạt mặt hàng thiết yếu, từ dược phẩm, thực phẩm cho tới dầu mỏ.

Chiến sự kéo dài tại Trung Đông gây ảnh hưởng đến nguồn cung dược phẩm kinh tế. Ảnh: NPR

Theo các lãnh đạo doanh nghiệp trong ngành dược và logistics, nhiều sân bay lớn tại khu vực như Dubai, Abu Dhabi và Doha đã phải đóng cửa sau các cuộc tấn công của Iran. Đây vốn là những trung tâm vận tải hàng hóa quan trọng, kết nối châu Âu với châu Á và châu Phi, đồng thời đảm nhiệm việc vận chuyển nhiều loại thuốc nhạy cảm với nhiệt độ.

Việc gián đoạn tại các trung tâm trung chuyển khiến các doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh lộ trình vận chuyển. Một số hãng dược phương Tây đang tìm các tuyến vận chuyển thay thế vào khu vực Vùng Vịnh, đồng thời vận chuyển thuốc bằng xe tải từ các sân bay tại Jeddah và Riyadh của Saudi Arabia. Ngoài ra, Istanbul và Oman cũng đang được xem xét như các điểm trung chuyển thay thế.

Các chuyên gia cho biết, hơn 20% khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không toàn cầu, tuyến vận chuyển chính đối với các loại thuốc và vaccine quan trọng, đang chịu tác động từ sự gián đoạn tại Trung Đông.

Tình hình càng trở nên phức tạp khi các tuyến vận tải biển cũng bị ảnh hưởng. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt của khu vực, đã bị Iran đóng cửa, khiến việc vận chuyển bằng đường biển gần như không khả thi do thời gian di chuyển kéo dài và rủi ro gia tăng.

Nguy cơ thiếu thuốc điều trị ung thư trong vài tuần

Dù chưa xuất hiện tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, các chuyên gia cảnh báo rủi ro có thể gia tăng nếu xung đột Trung Đông kéo dài. Khu vực Vùng Vịnh phụ thuộc lớn vào nguồn thuốc nhập khẩu, trong khi nhiều loại dược phẩm có hạn sử dụng ngắn và phải bảo quản nghiêm ngặt theo chuỗi lạnh.

Theo ông Prashant Yadav, chuyên gia về y tế toàn cầu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council on Foreign Relations), nguồn dự trữ các loại thuốc nhạy cảm với nhiệt độ và có hạn sử dụng ngắn thường chỉ đủ khoảng ba tháng. Trong đó, các loại thuốc điều trị ung thư, đặc biệt là các thuốc kháng thể đơn dòng, nằm trong nhóm có nguy cơ cao nhất.

Nếu việc vận chuyển bị chậm trễ, bệnh nhân có thể phải bắt đầu lại toàn bộ liệu trình điều trị hoặc đối mặt với nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn.

Một số doanh nghiệp dược đã thành lập các nhóm chuyên trách để ưu tiên vận chuyển các lô hàng quan trọng cho bệnh nhân, trong đó có thuốc điều trị ung thư. Tuy nhiên, việc thiết lập các tuyến vận chuyển mới có kiểm soát nhiệt độ, còn gọi là "hành lang chuỗi lạnh", không thể thực hiện trong thời gian ngắn và không phải lúc nào cũng sẵn có.

Trong khi đó, các công ty logistics cho biết họ vẫn đang nỗ lực duy trì dòng vận chuyển dược phẩm. Một số chuyến bay được chuyển hướng tới các sân bay tại Jeddah, Riyadh và Oman, sau đó tiếp tục vận chuyển bằng đường bộ tới các thị trường cuối cùng.

Tuy vậy, việc điều chỉnh lộ trình liên tục khiến thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí tăng cao. Các doanh nghiệp cũng phải sử dụng thêm đá khô để duy trì nhiệt độ bảo quản thuốc, làm gia tăng chi phí logistics.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu chiến sự Trung Đông tiếp tục kéo dài, không chỉ thuốc mà cả các vật liệu liên quan đến sản xuất và đóng gói dược phẩm như nút cao su cho lọ thuốc, nhựa dùng cho túi truyền dịch hay vật liệu bao bì cũng có thể bị gián đoạn. Điều này có thể khiến chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu đối mặt với nhiều rủi ro hơn trong thời gian tới.

Lê An