Chiến lược phát triển y học cổ truyền: Hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1976/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ, bảo tồn tri thức truyền thống và phát triển hệ sinh thái y học cổ truyền hiện đại.

Đưa y học cổ truyền đến gần người dân

Một trong những định hướng trọng tâm của Chiến lược là chuyển từ tư duy sử dụng y học cổ truyền chủ yếu để chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời, kết hợp hài hòa với y học hiện đại.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu 100% tỉnh, thành phố có bệnh viện y học cổ truyền, trong đó 70% bệnh viện đạt quy mô tối thiểu 300 giường bệnh. Đáng chú ý, 100% trạm y tế cấp xã phải đủ năng lực cung ứng dịch vụ y học cổ truyền; 90% trạm có ít nhất một cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng về lĩnh vực này và 20% có bác sĩ y học cổ truyền.

Tỷ lệ khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền hoặc kết hợp với y học hiện đại phấn đấu đạt tối thiểu 10% ở cấp chuyên sâu, 20% ở cấp cơ bản và 30% ở cấp ban đầu. Chi phí từ Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả cho khám, chữa bệnh y học cổ truyền cũng đặt mục tiêu tăng ít nhất gấp hai lần so với năm 2025.

Phát triển khám, chữa bệnh y học cổ truyền. Ảnh: BVYHCT

Các chỉ tiêu này thể hiện định hướng đưa dịch vụ y học cổ truyền đến gần người dân hơn, đặc biệt tại tuyến y tế cơ sở. Tuy nhiên, để người dân thực sự được hưởng lợi, việc mở rộng mạng lưới cần đi đôi với bảo đảm nhân lực, thuốc có chất lượng, danh mục kỹ thuật phù hợp và quy trình điều trị an toàn. Việc kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại cũng cần được chuẩn hóa, đánh giá hiệu quả trên cơ sở khoa học và nâng cao năng lực nghiên cứu.

Chiến lược đặt mục tiêu số hóa ít nhất 70% tri thức y học cổ truyền đã được điều tra, sưu tầm và xác minh; nghiên cứu, chuẩn hóa, ứng dụng tối thiểu 30 bài thuốc, phương pháp điều trị hoặc tri thức truyền thống. Đồng thời, Việt Nam hướng tới xây dựng thương hiệu quốc gia cho 30 sản phẩm từ dược liệu, thuốc cổ truyền và thuốc dược liệu.

Hình thành hệ sinh thái y học cổ truyền hiện đại

Theo Chiến lược, đến năm 2035, tỷ lệ tự chủ dược liệu trong nước tăng lên tối thiểu 25%; mỗi vùng kinh tế - xã hội có ít nhất một bệnh viện cấp chuyên sâu về y học cổ truyền. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng hệ sinh thái y học cổ truyền hiện đại, hội nhập quốc tế, chuyển trọng tâm từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Trước đó, tại hội thảo xin ý kiến xây dựng Chiến lược, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết các văn bản của Trung ương, trong đó có các chỉ thị, kết luận của Ban Bí thư và đặc biệt là Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, tiếp tục khẳng định yêu cầu bảo tồn, phát huy y học cổ truyền trong tổng thể nhiệm vụ chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân.

Thực hiện các định hướng này, Bộ Y tế được giao xây dựng Chiến lược quốc gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời triển khai nhiệm vụ xây dựng Luật về y học cổ truyền.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, dù đã tồn tại và phát triển qua nhiều thế hệ, Việt Nam chưa có chiến lược quốc gia riêng và chưa có luật riêng về y học cổ truyền được Quốc hội thông qua. Các quy định hiện hành chủ yếu nằm trong khuôn khổ Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược.

Theo Bộ trưởng, chiến lược lần này không thể phát triển riêng rẽ từng lĩnh vực mà cần hình thành hệ sinh thái đồng bộ, kết nối chăm sóc sức khỏe với khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển dược liệu và công nghiệp dược liệu, bảo tồn tri thức, sở hữu trí tuệ, thị trường, văn hóa và du lịch.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ tạo nền tảng để y học cổ truyền vừa phát huy giá trị truyền thống, vừa nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các sản phẩm có giá trị, đóng góp cho nền kinh tế sức khỏe Việt Nam.

Lâm Phong