'Chìa khóa' mở cánh cửa việc làm

Một giờ thực hành tại Khoa Điện, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên.

Toàn tỉnh hiện có hơn 778.000 người trong độ tuổi lao động, trong đó trên 768.000 người đã có việc làm; gần 10.000 người sẵn sàng tham gia thị trường lao động. Mỗi năm, trên 40.000 người lao động (NLĐ) được giải quyết việc làm, trong đó có trên 4.000 người được tạo việc làm mới thông qua chương trình đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng.

Phần lớn NLĐ làm việc tại các khu, cụm công nghiệp trong và ngoài tỉnh với vai trò công nhân, trong khi chỉ một số ít có thể tự tạo việc làm tại chỗ.

Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động tại tỉnh Thái Nguyên luôn được duy trì ở mức thấp, dao động từ 1,7% đến 1,8%. Đây là con số phản ánh rõ hiệu quả của các chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm và kết nối cung - cầu lao động của tỉnh trong bối cảnh mới.

Trong thời đại số hóa, sự cần cù thôi là chưa đủ; NLĐ cần có trình độ và năng lực để tiếp cận, vận hành các thiết bị công nghệ hiện đại. Để đáp ứng yêu cầu này, việc tham gia các khóa huấn luyện, đào tạo nghề là điều tất yếu.

Vì vậy, tỉnh Thái Nguyên luôn chú trọng công tác đào tạo nghề, gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường, qua đó trang bị cho NLĐ kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng linh hoạt trong thời kỳ hội nhập.

Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN) là nơi giải quyết “điểm nghẽn” về hạn chế của người dân khi tham gia thị trường lao động. Đó cũng là địa chỉ để NLĐ tìm đến học văn hóa, học nghề, trang bị cho bản thân những kiến thức cơ bản về một chuyên ngành phù hợp để lập nghiệp.

Thực tế minh chứng: NLĐ có trình độ chuyên môn, giàu kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn chính là lực lượng then chốt quyết định đến năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Hơn nữa, có trình độ tay nghề chắc chắn, NLĐ có việc làm bền vững, thu nhập ổn định và không lo bị thất nghiệp.

Trên toàn tỉnh hiện có 56 cơ sở GDNN, tổng quy mô đào tạo hơn 120.000 học viên. Để phát triển, các cơ sở GDNN tích cực đổi mới chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng liên kết đào tạo với doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Chương trình đào tạo mới, tiên tiến trên thế giới được cơ sở GDNN cập nhật, tích hợp kỹ năng số, kỹ năng mềm và ngoại ngữ vào đào tạo, giúp học viên thích ứng nhanh với môi trường làm việc hiện đại. Chất lượng đào tạo nghề được nâng cao, nguồn nhân lực có tay nghề đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động và phục vụ hiệu quả cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Để đạt được hiệu quả cao nhất trong đào tạo nghề, các cơ quan chức năng của tỉnh thường xuyên có văn bản hướng dẫn cơ sở GDNN thực hiện phân luồng, chuẩn hóa và phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị theo ngành nghề; tập trung phát triển “nghề trọng điểm”, đa dạng hóa ngành nghề đào tạo đáp ứng nhu cầu của cả người học và người sử dụng lao động.

Giữa các cơ sở GDNN và doanh nghiệp cũng đã chủ động tăng cường liên kết trong đào tạo và tuyển dụng lao động. Đã có 94% học viên sau đào tạo đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp.

Hiện tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt 75%. Chất lượng đào tạo nghề đang từng bước được đổi mới theo hướng đào tạo theo đơn đặt hàng, gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp, nhất là trong các ngành kỹ thuật, công nghệ, công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và thương mại điện tử.

Mô hình đào tạo gắn với thực tiễn doanh nghiệp đã nâng cao được chất lượng nguồn nhân lực, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và thị trường lao động. Cung - cầu lao động được đáp ứng. Doanh nghiệp không bị “khát lao động”. NLĐ không “nhảy việc” và được doanh nghiệp quan tâm thực hiện chi trả đầy đủ các chế độ chính sách theo quy định của Nhà nước.

Không chỉ có việc làm ngay sau đào tạo, mà còn đáp ứng tốt yêu cầu vị trí việc làm tại doanh nghiệp nên các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh ngày càng thu hút đông đảo người học. Trong 3 năm gần đây, tuyển sinh hằng năm tại các cơ sở GDNN đều đạt và vượt chỉ tiêu, với khoảng 50.000 học viên/năm.

Thông qua Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, hàng nghìn lượt người lao động được tư vấn, giới thiệu việc làm mỗi năm.

Riêng năm 2025 tuyển hơn 56.000 chỉ tiêu. Đặc biệt từ hơn 2 năm gần đây, trong quá trình đào tạo nghề, các cơ sở GDNN đều lồng ghép triển khai chương trình AI, qua đó giúp người học tiếp cận công nghệ hiện đại, hình thành tư duy số và có năng lực thích ứng thị trường lao động hiện đại.

Được học nghề, NLĐ trở nên tự tin hơn khi tham gia thị trường lao động. Kiến thức và kỹ năng được trang bị giúp họ chủ động tìm kiếm việc làm, thích ứng với yêu cầu thực tế và nâng cao năng suất lao động. Nhờ đó họ có cơ hội làm việc ổn định, góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống và đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh thường xuyên đăng ký truyển dụng hơn 30.000 chỉ tiêu ở nhiều ngành nghề, lĩnh vực. Cơ hội việc làm liên tục được mở ra dành cho NLĐ, nhất là lao động trẻ mới tham gia thị trường lao động.

Tuy nhiên thị trường lao động vẫn đối diện không ít thách thức, đó là sự chênh lệch về trình độ, kỹ năng nghề giữa khu vực đô thị và nông thôn; nhận thức của một bộ phận NLĐ còn hạn chế; tâm lý ngại dịch chuyển, ngại thay đổi nghề nghiệp vẫn khá phổ biến.

Điều này đòi hỏi các cấp, ngành cần đẩy mạnh công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo, khuyến khích NLĐ chủ động học nghề, thích ứng linh hoạt để nắm bắt cơ hội việc làm trong bối cảnh mới.

Từ coi trọng công tác đào tạo nghề, tỉnh Thái Nguyên đã từng bước tạo dựng được một thế hệ lao động mới tiên tiến hơn. Họ có trình độ, năng lực, tính kỷ luật cao. Họ là những người làm chủ công nghệ, là đội ngũ tiên phong trong xã hội số, kinh tế số. Bản thân họ có việc làm bền vững, cuộc sống gia đình ổn định, đồng thời họ là những người trong đội ngũ tiên phong mở cánh cửa lớn xây dựng tỉnh Thái Nguyên phát triển bền vững, thịnh vượng.

Ngọc Chuẩn