Châu Á đang phải đối diện với những cú sốc kinh tế

Theo dự báo của nhiều tổ chức quốc tế hàng đầu, các nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương có khả năng sẽ chứng kiến sự suy giảm tăng trưởng trong năm nay, do chi phí gia tăng liên quan đến xung đột ở Trung Đông và sự bất ổn thương mại kéo dài đe dọa dòng chảy thương mại toàn cầu.

Những dự đoán này được đưa ra bất chấp việc Trung Quốc đã thể hiện khả năng phục hồi trong quý đầu tiên bằng cách đạt mức tăng trưởng 5%, vượt kỳ vọng, và Bộ trưởng Tài chính Lan Pháp An tuần trước nhấn mạnh nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ vẫn là động lực cho tăng trưởng toàn cầu.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới hôm thứ Ba rằng tăng trưởng ở các nước mới nổi và đang phát triển tại châu Á sẽ đạt 4,9% trong năm nay, giảm so với mức 5,5% vào năm 2025. IMF cũng dự đoán tăng trưởng sẽ chậm lại ở Trung Quốc.

Vài ngày trước đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng dự báo tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ chậm lại trong năm nay. Ngân hàng này dự đoán khu vực sẽ đạt mức tăng trưởng 5,1% vào năm 2026, giảm so với mức 5,4% của năm ngoái, trong bối cảnh các nền kinh tế "bị ảnh hưởng bởi xung đột ở Trung Đông và sự bất ổn thương mại kéo dài".

Ngân hàng này dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đạt 4,6% trong năm nay, giảm so với mức 5% dự kiến vào năm 2025.

Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực Đông Á - Thái Bình Dương sẽ đạt 4,2% vào năm 2026, giảm so với mức 5% của năm ngoái, "do cú sốc năng lượng từ xung đột Trung Đông làm trầm trọng thêm tác động tiêu cực của các rào cản thương mại gia tăng, sự bất ổn chính sách toàn cầu và những khó khăn kinh tế trong nước".

Trong khi đó, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cảnh báo rằng thương mại toàn cầu và tăng trưởng kinh tế có thể chậm lại trong năm nay do cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông, với các khu vực phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng có khả năng bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Nếu giá dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026, tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm 0,3 điểm phần trăm và thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ giảm 0,5 điểm phần trăm, theo bản tóm tắt báo cáo Thống kê và Triển vọng Thương mại toàn cầu của WTO được công bố vào cuối tháng 3.

Các nền kinh tế sản xuất khu vực châu Á - Thái Bình Dương phụ thuộc vào năng lượng, nguyên liệu thô và linh kiện trung gian nhập khẩu để sản xuất các mặt hàng như thiết bị điện tử tiêu dùng.

Các quốc gia trong khu vực – chiếm tổng cộng 32% thương mại toàn cầu – cũng tiếp tục đối mặt với nguy cơ gián đoạn do thuế quan của Mỹ, bất chấp việc một số quốc gia đã đạt được thỏa thuận thương mại với Washington và Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các loại thuế mà Tổng thống Donald Trump áp đặt bằng quyền khẩn cấp vào năm ngoái.

Một số thỏa thuận thương mại đó sẽ hết hạn trong năm nay, và ông Trump đã đe dọa sẽ tìm cách mới để tăng thuế quan.

Trong khi đó, các quốc gia phải đối mặt với những vấn đề kinh tế dây chuyền phát sinh từ cuộc chiến chống Iran, làm gián đoạn giao thông vận tải biển toàn cầu và dẫn đến giá nhiên liệu tăng vọt cũng như tình trạng thiếu hụt nguồn cung ở một số khu vực.

Theo Simon Heaney, quản lý cấp cao về nghiên cứu container tại công ty tư vấn hàng hải Drewry, các công ty vận tải biển dự kiến sẽ sụt giảm doanh thu nếu chiến tranh kéo dài đủ lâu để làm giảm nhu cầu tiêu dùng toàn cầu.

Ông Heaney cho biết trong một cuộc họp báo trực tuyến hôm thứ Tư: “Bất kỳ sự leo thang nào trong hoạt động quân sự sẽ gây ảnh hưởng nặng nề đến thương mại toàn cầu và do đó ảnh hưởng đến hiệu suất thị phần container”.

(Tổng hợp)

Nguyễn Hồng