Chanh hàng hóa - hướng đi mới ở Bằng Luân

Mô hình trồng chanh hàng hóa của gia đình anh Hoàng Văn Sơn đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho nông dân xã Bằng Luân.

Có hơn 15 năm gắn bó với kinh tế trang trại, anh Hoàng Văn Sơn ở khu 2 Phúc Lai, xã Bằng Luân là một trong những người đi đầu trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở địa phương. Ban đầu, trên diện tích đất đồi của gia đình, anh chủ yếu trồng chè. Tuy nhiên, nhận thấy hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng đất đai, anh chuyển sang trồng bưởi. Sau nhiều năm tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm và nghiên cứu nhu cầu thị trường, năm 2020 anh quyết định đưa cây chanh tứ thì vào canh tác.

Thời điểm mới bắt đầu, không ít người còn băn khoăn bởi đây là loại cây trồng chưa phổ biến ở địa phương. Song với quyết tâm làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, anh Sơn đã mạnh dạn đầu tư vốn, cải tạo đất, lựa chọn giống phù hợp và áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học. Đến nay, gia đình anh đã xây dựng được vùng sản xuất chanh tập trung với diện tích 6ha, trồng khoảng 3.300 gốc chanh tứ thì.

Nhờ phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương và được chăm sóc đúng kỹ thuật, vườn chanh của gia đình anh phát triển tốt, cho năng suất ổn định. Bình quân mỗi năm, sản lượng đạt khoảng 100 tấn quả. Chanh thu hoạch đến đâu đều được tiêu thụ thuận lợi đến đó. Các thương lái từ Hà Nội, Tuyên Quang và nhiều địa phương trong tỉnh đến tận vườn thu mua với giá hơn 20.000 đồng/kg.

Anh Hoàng Văn Sơn cho biết: “Ưu điểm của cây chanh là cho thu hoạch nhiều đợt trong năm, đầu ra khá ổn định. Nếu chăm sóc tốt thì năng suất cao, hiệu quả kinh tế vượt trội so với nhiều loại cây trồng khác. Hiện nay, sản phẩm của gia đình chủ yếu được thương lái đến tận nơi thu mua nên không phải lo khâu tiêu thụ”.

Với sản lượng lớn và giá bán ổn định, sau khi trừ các khoản chi phí, mỗi năm gia đình anh Sơn thu về gần 1 tỷ đồng. So với một số cây trồng chủ lực trước đây, hiệu quả kinh tế từ cây chanh cao gấp từ 2-3 lần. Đây cũng là lý do để anh tiếp tục gắn bó và đầu tư phát triển loại cây trồng này.

Theo kinh nghiệm của anh Sơn, cây chanh tuy dễ trồng nhưng để đạt năng suất và chất lượng cao, người trồng cần chú trọng phòng trừ sâu bệnh. Một số đối tượng gây hại thường gặp trên cây chanh gồm sâu vẽ bùa, sâu cuốn lá, nhện đỏ, bọ xít. Để hạn chế sâu bệnh, gia đình anh ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Bên cạnh đó, anh thường xuyên cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng cho cây, phát quang cỏ dại trong vườn, đồng thời duy trì chế độ tưới nước đầy đủ giúp cây sinh trưởng khỏe, tăng sức đề kháng và hạn chế sâu bệnh phát sinh. Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp chăm sóc theo hướng an toàn, vườn chanh luôn xanh tốt, tỷ lệ sâu bệnh thấp, chất lượng quả đồng đều, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, cây chanh còn có nhiều ưu điểm trong quá trình thu hoạch. Quả chanh dễ hái, ít tốn công chăm sóc. Trung bình một lao động có thể thu hoạch từ 2-3 tạ quả mỗi ngày. Vào thời điểm chính vụ, gia đình anh Sơn thuê thêm từ 3-4 lao động địa phương để phục vụ việc thu hái, góp phần tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân trong khu vực.

Khác với nhiều loại cây ăn quả thu hoạch tập trung trong thời gian ngắn, chanh tứ thì cho thu hoạch kéo dài từ 3-4 tháng liên tục. Các đợt thu hoạch chính tập trung vào tháng Giêng, tháng 6, tháng 7 và dịp cuối năm. Nhờ thu hoạch rải vụ nên người trồng chủ động hơn trong việc tiêu thụ sản phẩm, tạo nguồn thu nhập thường xuyên trong năm.

Hiệu quả kinh tế từ mô hình của gia đình anh Hoàng Văn Sơn đã tạo sức lan tỏa tích cực tại địa phương. Hiện nay, một số hộ dân ở xã Bằng Luân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng chanh. Bước đầu, cây chanh cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của địa phương, mang lại nguồn thu nhập cao hơn nhiều loại cây trồng truyền thống.

Trong bối cảnh ngành Nông nghiệp và Môi trường đang hướng tới nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với nhu cầu thị trường là hướng đi cần thiết. Với ưu thế về năng suất, thời gian thu hoạch kéo dài, đầu ra thuận lợi, hiệu quả kinh tế cao, cây chanh tứ thì đang mở ra triển vọng mới cho người dân xã Bằng Luân.

Từ những đồi chè, vườn bưởi trước đây, nay nhiều diện tích đất đã được phủ xanh bởi những vườn chanh sai trĩu quả. Thành công của những hộ tiên phong như gia đình anh Hoàng Văn Sơn không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo động lực để địa phương tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, xây dựng những vùng cây ăn quả tập trung, từng bước nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Hoàng Hương