Cắt giảm điều kiện kinh doanh phải mang lại lợi ích thực chất cho doanh nghiệp

Nhiều đại biểu thống nhất với chủ trương tiếp tục cải cách điều kiện đầu tư, kinh doanh theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Trong đó, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, đã có những góp ý từ thực tiễn hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh bày tỏ thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đầu tư, cho rằng việc tiếp tục cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm là định hướng đúng, góp phần mở rộng quyền tự do kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Tuy nhiên, theo đại biểu, cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp cảm nhận được lợi ích cụ thể trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh phát biểu, đề nghị việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải được đo bằng thời gian, chi phí thực tế mà doanh nghiệp tiết kiệm được.

Cải cách phải được đo bằng thời gian và chi phí doanh nghiệp tiết kiệm được

Phân tích báo cáo của Chính phủ về kết quả cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đại biểu ghi nhận những nỗ lực trong việc thu hẹp danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Song, điều cộng đồng doanh nghiệp quan tâm không chỉ là số lượng ngành, nghề được cắt giảm, mà quan trọng hơn là đã giảm được bao nhiêu giấy phép, bao nhiêu thủ tục, bao nhiêu thời gian chờ đợi và chi phí tuân thủ.

Đại biểu dẫn số liệu cho thấy hiện vẫn còn hàng nghìn thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và chế độ báo cáo với tổng chi phí tuân thủ lên tới hơn 120 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí không chỉ là lệ phí hành chính mà còn là thời gian tìm hiểu quy định, chuẩn bị hồ sơ, đi lại và chi phí vốn phát sinh trong thời gian chờ đợi giải quyết thủ tục. Chỉ cần một thủ tục kéo dài thêm vài tuần cũng có thể làm lỡ cơ hội đầu tư, ảnh hưởng trực tiếp đến hợp đồng và vòng quay vốn của doanh nghiệp.

Từ đó, đại biểu kiến nghị sau khi Luật được ban hành cần công khai một bảng đối chiếu thống nhất theo từng ngành, nghề, xác định rõ điều kiện, giấy phép và thủ tục nào được bãi bỏ, thời điểm áp dụng cũng như cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện.

Theo đại biểu, doanh nghiệp cần nhìn thấy ngay kết quả của cải cách thay vì tiếp tục phải tự đối chiếu giữa nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau.

Quang cảnh Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, chiều 5/8.

Hậu kiểm phải đủ mạnh trước khi bãi bỏ điều kiện kinh doanh

Ở nội dung thứ hai, đại biểu nhấn mạnh việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là xu hướng phù hợp nhưng chỉ nên thực hiện khi đã chuẩn bị đầy đủ các công cụ quản lý thay thế. Theo đại biểu, hồ sơ dự án Luật hiện chưa làm rõ hiệu quả và tính khả thi của các công cụ như hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, cơ sở dữ liệu, năng lực thanh tra, kiểm tra và chế tài xử lý vi phạm.

Đại biểu đề nghị trước thời điểm Luật có hiệu lực, các bộ, ngành phải công khai phương án quản lý thay thế đối với từng ngành, nghề thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ công cụ hậu kiểm, cơ quan thực hiện, nguồn dữ liệu sử dụng và tiêu chí phân loại rủi ro. Đồng thời, hoạt động kiểm tra cần dựa trên mức độ rủi ro và khai thác hiệu quả dữ liệu dùng chung; doanh nghiệp chấp hành tốt cần được giảm tần suất kiểm tra, còn doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm mới tập trung kiểm tra chuyên sâu.

Theo đại biểu, không để xảy ra tình trạng doanh nghiệp được bãi bỏ một loại giấy phép nhưng lại phải thực hiện một thủ tục khác có bản chất tương tự hoặc phải tiếp nhiều đoàn kiểm tra, cung cấp lặp đi lặp lại cùng một loại hồ sơ cho nhiều cơ quan quản lý.

Kết thúc phần phát biểu, đại biểu Nguyễn Duy Thanh khẳng định, việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh chỉ thực sự thành công khi doanh nghiệp giảm được thời gian và chi phí thực hiện thủ tục, trong khi Nhà nước vẫn kiểm soát hiệu quả các rủi ro thông qua cơ chế hậu kiểm hiện đại, minh bạch và có trọng tâm. Đây cũng là điều kiện quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy phát triển khu vực doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế./.

Lê Hằng