Cần nguyên tắc rõ ràng khi cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Không để phát sinh khoảng trống pháp lý

Tham gia thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu (ĐB) Lê Hoàng Anh nêu một số ý kiến liên quan đến tên gọi của luật, nguyên tắc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

ĐB Lê Hoàng Anh đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, đánh giá đầy đủ nhu cầu về nhân lực, tài chính và các nguồn lực khác khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai

Về tên gọi của luật, ĐB Hoàng Anh cho rằng nội dung sửa đổi không chỉ giới hạn ở Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, mà còn sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Xây dựng và Luật Đường bộ. Vì vậy, tên gọi hiện nay chưa phản ánh đầy đủ phạm vi điều chỉnh của dự thảo.

ĐB Hoàng Anh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu đổi tên luật theo hướng bao quát hơn, như “Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và một số luật có liên quan”, để bảo đảm sự thống nhất giữa tên gọi và nội dung điều chỉnh.

Đối với việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ĐB Hoàng Anh cho rằng vấn đề không nằm ở việc có cắt giảm hay không, mà là cắt giảm như thế nào để vừa tạo môi trường đầu tư thông thoáng, nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo ĐB Hoàng Anh, danh mục hiện có 198 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Sau khi Chính phủ cắt giảm 56 ngành, nghề và dự thảo tiếp tục đề xuất cắt giảm thêm 2 ngành, tổng số ngành, nghề được cắt giảm đạt khoảng 29,3%, cơ bản đáp ứng mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm là phương án hậu kiểm đối với nhiều ngành có rủi ro cao vẫn chưa đồng bộ với các luật có liên quan tại thời điểm có hiệu lực.

ĐB Hoàng Anh dẫn chứng: Lĩnh vực cấp, thoát nước có vai trò thiết yếu, liên quan trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân, song Luật Cấp, thoát nước vẫn đang trong quá trình xây dựng. Đại biểu bày tỏ băn khoăn, nếu Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư được ban hành và có hiệu lực trước, trong khi Luật Cấp, thoát nước chưa đồng thời có hiệu lực, thì cơ sở pháp lý để quản lý lĩnh vực này sẽ được thực hiện như thế nào?

Như vậy, chúng ta thấy thực tế là bãi bỏ điều kiện kinh doanh trước khi hoàn thiện các văn bản thay thế sẽ dễ tạo khoảng trống pháp lý trong quản lý nhà nước. Do đó, ĐB Hoàng Anh đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, đánh giá lại việc này, không để xảy ra tình trạng cắt giảm điều kiện ở văn bản này nhưng lại phát sinh khoảng trống ở văn bản khác.

Một nội dung khác được ĐB Lê Hoàng Anh quan tâm là vấn đề nguồn lực khi chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo tờ trình, việc thi hành luật không làm phát sinh nguồn lực mới. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nhận định này chưa thật sự phù hợp, bởi để thực hiện hiệu quả hậu kiểm sẽ phải tăng cường thanh tra chuyên ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu, đầu tư nhân lực và kinh phí.

Do đó, ĐB Hoàng Anh đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, đánh giá đầy đủ nhu cầu về nhân lực, tài chính và các nguồn lực khác khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; đồng thời báo cáo Quốc hội về tác động của chính sách.

ĐB Hoàng Anh cũng kiến nghị bổ sung vào dự thảo luật một điều quy định về nguyên tắc cắt giảm điều kiện kinh doanh, trong đó xác định rõ yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, sự tương thích về nguồn lực thực hiện, lộ trình sửa đổi các luật liên quan và thời điểm có hiệu lực của các quy định mới nhằm tránh phát sinh khoảng trống trong quản lý.

Làm rõ sự cần thiết bổ sung dịch vụ thị thực vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Tham gia thảo luận, ĐB Phạm Ngọc Lâm bày tỏ quan tâm đến đề xuất bổ sung hoạt động của cơ sở được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

ĐB Phạm Ngọc Lâm bày tỏ quan tâm đến đề xuất bổ sung hoạt động của cơ sở được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

ĐB Lâm cho biết, trong quá trình thẩm tra, nội dung này còn nhiều ý kiến khác nhau. Theo đại biểu, hoạt động của các cơ sở được ủy quyền hiện đã chịu sự điều chỉnh của công ước quốc tế, pháp luật của các quốc gia liên quan, đồng thời Việt Nam cũng đã ban hành nhiều quy định về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng hệ thống pháp luật hiện hành đã có đủ cơ sở để quản lý hoạt động này, đồng thời cũng cần tránh phát sinh thêm điều kiện kinh doanh, tạo gánh nặng cho doanh nghiệp. Cũng theo ĐB Lâm, qua tham khảo kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia không đưa hoạt động này vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Do đó, ĐB Lâm đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục cung cấp thêm căn cứ, đánh giá tác động và giải trình rõ vì sao các quy định pháp luật hiện hành vẫn chưa đủ để quản lý, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm an ninh quốc gia, từ đó làm rõ sự cần thiết của việc bổ sung quy định mới.

ĐB Đinh Ngọc Quý tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai

MAI LÂM