'Cánh tay nối dài' giúp chăm sóc cha mẹ già từ xa

Ảnh minh họa

Áp lực của thế hệ "bánh mỳ kẹp"

7 giờ sáng mỗi ngày, việc đầu tiên chị Nguyễn Thị Nga, một công chức tại Hà Nội, làm sau khi đưa con đến trường không phải là kiểm tra email công việc mà mở ứng dụng camera trên điện thoại. Trên màn hình hiện lên hình ảnh người cha ngoài 90 tuổi đang ngồi uống trà tại nhà. Thấy tiếng con gái qua thiết bị đàm thoại hai chiều, ông cụ cười hiền rồi hỏi chuyện thường ngày. "Có những hôm tôi bận họp từ sáng đến chiều, chỉ cần nhìn thấy bố vẫn đi lại bình thường là tôi yên tâm hơn rất nhiều", chị Nga kể.

Mặc dù đã nhiều lần thuyết phục bố chuyển đến sống cùng con cháu nhưng như nhiều người cao tuổi khác, cụ ông vẫn muốn gắn bó với ngôi nhà mình đã sống hàng chục năm. Tôn trọng lựa chọn của cha, chị Nga và các anh chị em phân công nhau mang cơm, thăm nom cha hằng ngày. Song nỗi lo vẫn luôn thường trực. 

Cách đây vài năm, bố chị Nga bị ngã trong nhà vệ sinh vào một buổi tối. May mắn, người thân phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, sự việc khiến cả gia đình nhận ra rằng tuổi tác không chừa một ai và những rủi ro có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Từ lần ấy, mỗi khi gọi điện thoại cho bố mà không thấy bố bắt máy, chị Nga lại thấp thỏm.

Ảnh minh họa

Gia đình chị quyết định lắp hệ thống camera tại nhiều vị trí trong nhà. Những lúc bố chị thức dậy giữa đêm, đi lại trong nhà hoặc có biểu hiện bất thường, camera giúp gia đình kịp thời theo dõi. Hệ thống đàm thoại hai chiều còn cho phép chị trò chuyện trực tiếp với cha mà không cần gọi điện. "Người già đôi khi không thích cầm điện thoại hoặc quên mang theo. Nhưng khi tôi gọi qua camera, bố nghe được ngay. Cảm giác giống như mình đang đứng trong nhà nói chuyện với bố vậy", chị chia sẻ.

Ở tuổi ngoài 40, chị Nga đồng thời là mẹ của một học sinh trung học phổ thông. Buổi sáng lo cho con đến trường, ban ngày hoàn thành công việc cơ quan, tối về kiểm tra bài vở của con rồi lại tranh thủ gọi hỏi thăm cha già. "Có lúc tôi thấy mình vừa lo cho con, vừa lo cho bố. Bên này là chuyện học hành của con, bên kia là sức khỏe của bố. Nhiều hôm cũng áp lực lắm, may mà có công nghệ hỗ trợ", chị Nga chia sẻ.

Lời nhắc nhở đầy yêu thương

Cách Hà Nội hàng trăm cây số, mẹ của chị Nguyễn Thị Hà, một điều dưỡng tại một bệnh viện, vẫn đang sống ở quê nhà. Dù đã ngoài 80 tuổi và còn khá minh mẫn, bà mắc một số bệnh nền nên phải uống thuốc đều đặn mỗi ngày. Đó cũng là điều khiến chị Hà luôn trăn trở. "Mẹ vẫn khỏe nhưng người già hay quên. Có hôm uống rồi lại không nhớ mình đã uống hay chưa. Có hôm bà mải việc nhà nên quên luôn giờ uống thuốc", chị Hà kể.

Hằng ngày, chị Nguyễn Thị Hà quan sát, trò chuyện và nhắc mẹ uống thuốc qua camera

Để giải quyết vấn đề này, gia đình lắp camera có chức năng đàm thoại trực tiếp và sử dụng ứng dụng nhắc lịch dùng thuốc trên điện thoại. Khoảng vài phút trước giờ uống thuốc huyết áp buổi sáng, chị Hà thường mở ứng dụng camera để xem mẹ đang làm gì. Nếu thấy bà đang tưới cây hoặc trò chuyện với hàng xóm, chị sẽ bật loa hỏi thăm sức khỏe rồi nhẹ nhàng nhắc mẹ đến giờ uống thuốc. "Có khi chỉ là câu hỏi rất đơn giản như hôm nay mẹ ăn sáng chưa, ngủ có ngon không. Thực ra là tôi đang kiểm tra xem mẹ có nhớ uống thuốc đúng giờ không", chị nói.

Nhiều hôm trực đêm ở bệnh viện, giữa giờ nghỉ ngắn ngủi, chị vẫn tranh thủ mở điện thoại nhìn mẹ vài phút rồi mới yên tâm tiếp tục công việc. Những cuộc trò chuyện kéo dài vài phút mỗi ngày ấy trở thành một phần trong cuộc sống của cả hai mẹ con. Theo chị Hà, điều đáng quý nhất là cảm giác được kết nối. "Khoảng cách địa lý không thay đổi nhưng cảm giác xa cách giảm đi nhiều", chị Hà chia sẻ.

Công nghệ không thể thay thế tình thân

Việt Nam đang là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Số người từ 60 tuổi trở lên đã vượt 14 triệu người, trong khi nhiều gia đình ngày càng thu hẹp quy mô, con cái học tập và làm việc xa quê. Điều đó khiến "bài toán" chăm sóc người cao tuổi trở nên khó khăn hơn trước.

Thực tế, câu chuyện của chị Nga hay chị Hà không còn là cá biệt. Khi tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh, nhiều gia đình đang tìm đến công nghệ như một giải pháp hỗ trợ chăm sóc người thân cao tuổi.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, nhận định: "Nếu người cao tuổi được chăm sóc tại gia đình, nhờ có công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, người cao tuổi có thể được theo dõi đầy đủ, xuyên suốt 24 giờ, đồng thời giảm nhẹ gánh nặng cho cơ sở y tế". Các công nghệ mới còn hỗ trợ phát hiện sớm dấu hiệu bệnh lý, góp phần cá thể hóa việc điều trị và phục hồi chức năng cho người cao tuổi.

Theo các chuyên gia lão khoa, phần lớn người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính cùng lúc và cần được theo dõi thường xuyên. Không ít người vẫn mong muốn sống độc lập tại ngôi nhà quen thuộc thay vì chuyển đến ở cùng con cháu.

Những năm gần đây, bên cạnh camera giám sát, nhiều gia đình bắt đầu sử dụng đồng hồ thông minh theo dõi nhịp tim, thiết bị đo huyết áp kết nối điện thoại, ứng dụng nhắc uống thuốc hay cảm biến phát hiện té ngã dành cho người cao tuổi. Một số mô hình chăm sóc mới đang hướng tới việc theo dõi sức khỏe người già từ xa bằng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, công nghệ chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế sự quan tâm trực tiếp của người thân. Người cao tuổi cần được trò chuyện, được lắng nghe và được cảm nhận rằng mình vẫn là một phần quan trọng của gia đình.

Những thiết bị điện tử thông minh có thể giúp cho việc kết nối thuận tiện hơn nhưng điều quan trọng hơn là tình yêu thương mà con cái gửi gắm qua những kết nối ấy. 

Hà Khê