Nữ bác sĩ hơn 20 năm với những cuộc chiến giành lại cơ hội sống cho người bệnh

TS.BS Nguyễn Thu Hương

Gần 20 năm gắn bó với ngành Chẩn đoán hình ảnh, TS.BS Nguyễn Thu Hương (hiện là Trưởng khoa/Đơn nguyên Vú tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Phó Chủ tịch hội Hình ảnh vú Việt Nam) dành phần lớn hành trình nghề nghiệp để tìm kiếm những dấu hiệu bất thường trong cơ thể người, đặc biệt ở tuyến vú - nơi một phát hiện sớm có thể tạo nên khác biệt lớn trong điều trị ung thư. Với chị, nghề Y không chỉ đòi hỏi kiến thức, kỹ thuật mà còn cần sự đồng hành, cảm thông và trách nhiệm với người bệnh.

Từ những năm tháng được đào tạo chuyên môn tại Đại học Y Hà Nội, bác sĩ Nguyễn Thu Hương tiếp tục bước ra môi trường quốc tế để nâng cao kiến thức và kỹ năng. Năm 2018, chị nhận bằng Tiến sĩ chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân tại Đại học Gunma, Nhật Bản.

TS.BS Nguyễn Thu Hương hiện là Phó Chủ tịch Hội Hình ảnh vú Việt Nam

Không chỉ trực tiếp làm chuyên môn, TS.BS Nguyễn Thu Hương còn tích cực tham gia các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế, tổ chức, thuyết trình và công bố nhiều nghiên cứu trên các tạp chí y khoa. Hiện chị là Phó Chủ tịch Hội Hình ảnh vú Việt Nam, tiếp tục theo đuổi mục tiêu nâng cao chất lượng chẩn đoán hình ảnh tuyến vú và lan tỏa giá trị của việc tầm soát, phát hiện sớm ung thư vú tới cộng đồng.

Từ kiến thức chuyên môn đến trách nhiệm với người bệnh

Nhìn lại hơn 20 năm khoác lên mình chiếc áo blouse trắng, TS.BS Nguyễn Thu Hương thừa nhận hình dung về nghề Y của chị ngày mới ra trường và hiện tại đã thay đổi rất nhiều. Ngày ấy, chị từng nghĩ chỉ cần có kiến thức chuyên môn tốt là có thể thăm khám, điều trị và giúp đỡ người bệnh. Công việc dường như được giới hạn trong bệnh viện, hết giờ làm có thể trở về nhà và nghỉ ngơi.

Song, càng đi sâu vào nghề, chị càng nhận ra Y khoa là một hành trình không có ranh giới rõ ràng giữa công việc và đời sống cá nhân. "Về đến nhà, tâm tư tôi vẫn đau đớn suy nghĩ về một ca bệnh chưa xong, hay trăn trở trước những số phận không may mắn", chị chia sẻ.

Theo nữ bác sĩ, kiến thức và sự trau dồi chuyên môn là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi người làm nghề Y. Tuy nhiên, điều khó hơn và phải học trong suốt sự nghiệp lại là cách đồng hành, cảm thông và có trách nhiệm với người bệnh. 

Trong lĩnh vực Chẩn đoán hình ảnh và Can thiệp, các bác sĩ không phải lúc nào cũng đối diện với những tình huống cấp cứu đe dọa tính mạng ngay lập tức. Song, những sự cố như sốc phản vệ hay phản ứng dị ứng nặng trong quá trình thực hiện thủ thuật vẫn có thể xảy ra.

Đó là những thời điểm mà chỉ một phút mất bình tĩnh cũng có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của người bệnh. "Điều quan trọng nhất là phải giữ bình tĩnh và bám chắc vào kiến thức chuyên môn cốt lõi", bác sĩ Hương nói.

Trong những tình huống như vậy, ekip nhanh chóng phân công nhiệm vụ, mỗi người đảm nhận một khâu. Với chị, tinh thần làm việc nhóm cùng nền tảng chuyên môn vững vàng chính là "chiếc phao" giúp các bác sĩ vượt qua những khoảnh khắc căng thẳng nhất.

Những ca can thiệp và cuộc chiến với từng milimet

Đằng sau những kết quả chẩn đoán, điều trị thành công là những giờ làm việc kéo dài trong phòng can thiệp. Đặc biệt với các thủ thuật ở tuyến vú, mỗi thao tác đều đòi hỏi sự chính xác cao, vừa bảo đảm hiệu quả điều trị, vừa hạn chế tối đa tổn thương và giữ tính thẩm mỹ cho người bệnh.

Bác sĩ Hương kể, có những ca phải đứng trong phòng mổ nhiều giờ, liên tục xoay xở tư thế để thực hiện thao tác sao cho đường rạch nhỏ nhất, hạn chế tối đa dấu vết trên cơ thể bệnh nhân.

Động lực lớn nhất khiến chị gắn bó với nghề suốt hơn 2 thập niên, theo bác sĩ Hương, không đơn thuần là công việc hay thu nhập mà là cảm giác mình đang sống có ích. "Khi hoàn thành một ca bệnh, nhìn thấy bệnh nhân bình an, niềm vui đó lớn đến mức tôi không còn nhu cầu tìm kiếm thêm các hình thức giải trí hay tán gẫu bên ngoài", chị chia sẻ.

Trong hành trình làm nghề, có những ca bệnh mang lại niềm vui nhưng cũng có những trường hợp để lại sự day dứt lâu dài. Bác sĩ Hương nhớ đến nhiều bệnh nhân nữ còn rất trẻ. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, ekip đã cố gắng tư vấn, thuyết phục họ điều trị sớm. Thế nhưng, vì thiếu niềm tin vào y học hiện đại, một số người lựa chọn những phương pháp chưa có căn cứ khoa học, Đến khi quay lại bệnh viện, bệnh đã tiến triển, tế bào ung thư di căn sang nhiều cơ quan khác. "Cảm giác lúc đó thực sự bất lực và xót xa", chị nói.

Tuy nhiên, thay vì dừng lại ở sự bất lực, nữ bác sĩ cùng đồng nghiệp tìm cách nhìn lại vấn đề: Vì sao người bệnh không tin tưởng? Làm thế nào để tiếp cận họ tốt hơn? Hoàn cảnh kinh tế của họ ra sao? Có thể kết nối họ với những nguồn hỗ trợ nào?

Từ những trải nghiệm đó, chị càng nhận thức rõ vai trò của truyền thông y tế. Theo bác sĩ Hương, người dân cần được tiếp cận thông tin khoa học, chính thống và dễ hiểu để có thể đưa ra quyết định đúng đắn ngay từ khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Đây cũng là lý do chị dành nhiều tâm huyết cho việc nâng cao nhận thức về tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú.

Phát hiện sớm để giữ lại nhiều hơn một sự sống

Ung thư vú đang là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ. Với bác sĩ Hương, câu chuyện phòng bệnh không chỉ nằm ở việc điều trị khi bệnh đã xuất hiện mà cần bắt đầu từ việc chủ động bảo vệ sức khỏe và tầm soát đúng thời điểm.

Chị chia việc phòng ngừa thành 2 cấp độ. Ở cấp độ thứ nhất, phụ nữ cần duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học, sinh hoạt điều độ và hạn chế căng thẳng kéo dài. Ở cấp độ thứ hai, cần chủ động khám và tầm soát định kỳ theo khuyến cáo chuyên môn.

 Mỗi ca can thiệp tuyến vú đòi hỏi sự chính xác cao trong từng thao tác của ekip

Ý nghĩa của phát hiện sớm, theo nữ bác sĩ, không chỉ nằm ở việc tăng cơ hội điều trị mà còn giúp người bệnh giảm gánh nặng chi phí, hạn chế những phương pháp điều trị nặng nề và trong nhiều trường hợp có thể bảo tồn tuyến vú, giữ gìn hình thể cho người phụ nữ.

Trong hơn 20 năm làm nghề, một trong những trường hợp khiến chị nhớ nhất là một bệnh nhân được theo dõi suốt hơn một thập niên. Người phụ nữ này có hơn 20 khối u xơ kích thước lớn ở cả hai bên ngực. Với một bệnh nhân trẻ, bài toán đặt ra không chỉ là lấy bỏ các khối u mà còn phải bảo tồn tối đa nhu mô tuyến vú lành và giữ tính thẩm mỹ.

Ekip đã phải xây dựng một "bản đồ u", tính toán kỹ đường đi của kim và tìm phương án tiếp cận phù hợp. Thay vì tạo ra hàng chục đường rạch, các bác sĩ liên tục điều chỉnh máy, đầu dò và tư thế trong nhiều giờ, cuối cùng chỉ sử dụng 3-4 đường rạch nhỏ quanh quầng vú để lấy toàn bộ hơn 20 khối u. Ca can thiệp thành công. Bệnh nhân hạnh phúc vì cơ thể không để lại những vết sẹo lớn. Còn các thành viên trong ekip, dù kiệt sức sau nhiều giờ làm việc, vẫn vỡ òa trong niềm tự hào. Với bác sĩ Hương, đó là minh chứng cho giá trị của việc kết hợp công nghệ, kỹ thuật và tâm huyết của người thầy thuốc.

"Trí - Từ" để đi đường dài với nghề

Một công việc đòi hỏi nhiều thời gian và năng lượng tất nhiên ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống riêng của nữ bác sĩ. Chị thừa nhận có những ngày công việc ở bệnh viện quá áp lực, khi trở về nhà gần như không còn sức để trò chuyện. Những dịp lễ Tết, giỗ chạp hay đám cưới họ hàng, nhiều khi chồng chị phải thay mặt gia đình bởi vợ không thể thu xếp công việc. May mắn với chị là sự thấu hiểu của gia đình.

2 con gái là những người luôn dành cho mẹ sự quan tâm. Mỗi buổi tối, các con thường dành khoảng 30 phút vào phòng trò chuyện, kể cho mẹ nghe chuyện trường lớp. Người chồng cũng công tác trong ngành Y nên hiểu rõ những áp lực mà vợ phải đối mặt. Những lúc không trực hay không có ca kíp, gia đình hạn chế các cuộc gặp gỡ bên ngoài để dành thời gian cho nhau.

TS.BS Nguyễn Thu Hương dành nhiều tâm huyết cho lĩnh vực Chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt là bệnh lý tuyến vú

Sau hơn 20 năm, nếu phải cô đọng triết lý làm nghề của mình trong hai chữ, TS.BS Nguyễn Thu Hương chọn "Trí - Từ". "Trí" là trí tuệ, là năng lực chuyên môn, là quá trình không ngừng học hỏi để người bác sĩ có thể đưa ra những quyết định chính xác và tốt nhất cho người bệnh. "Từ" là lòng từ bi, sự bác ái, thái độ tử tế và khả năng đặt mình vào hoàn cảnh của người đang cần được giúp đỡ.

Theo chị, người bệnh tìm đến bác sĩ khi họ đang ở thế yếu và bị động. Chính vì vậy, người thầy thuốc càng phải biết trân trọng sự tin tưởng mà bệnh nhân trao gửi. "Nếu không có bệnh nhân tin tưởng trao gửi sức khỏe, chúng ta sẽ không thể thực hành và nâng cao tay nghề", chị nói. Với TS.BS Nguyễn Thu Hương, hành trình của người bác sĩ có lẽ chính là hành trình không ngừng tìm kiếm câu trả lời ấy bằng trí tuệ của người làm nghề và lòng từ của một người thầy thuốc.

Nhóm PV