Cảnh giác với 'tín dụng đen' thế hệ mới

Nếu như trước đây, "tín dụng đen" thường xuất hiện dưới hình thức phát tờ rơi, dán quảng cáo, cho vay nặng lãi thì hiện nay, loại tội phạm này đã khoác lên mình một vỏ bọc công nghệ, tạo ra “tín dụng đen thế hệ mới” với mức độ nguy hiểm hơn rất nhiều. Thậm chí biến người vay thành “tù nhân” trên chính điện thoại của mình.

"Tín dụng đen thế hệ mới" như cái bẫy đối với người vay mất cảnh giác.

Đáng lo ngại, các đối tượng không còn tiếp cận người dân trực tiếp mà thông qua các App vay tiền giả mạo, website không rõ nguồn gốc hoặc các đường liên kết được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội. Chúng sử dụng những lời mời gọi hết sức hấp dẫn, như: “Giải ngân nhanh”, “Không cần thế chấp”, “Không chứng minh thu nhập”, “Không gọi người thân”, “Chỉ cần căn cước công dân là nhận tiền ngay”... để đánh trúng tâm lý cần tiền gấp của người dân.

Khi người dùng tải, cài đặt các ứng dụng này, hệ thống yêu cầu cấp quyền truy cập vào danh bạ điện thoại, hình ảnh, video, vị trí, nhật ký cuộc gọi, tin nhắn và nhiều dữ liệu cá nhân khác. Do mất cảnh giác, nhiều người trao toàn bộ “chìa khóa số” của mình cho các đối tượng. Chỉ sau vài phút, toàn bộ dữ liệu cá nhân của nạn nhân bị thu thập và lưu trữ trái phép. Đây chính là công cụ để các đối tượng khống chế, đe dọa và thực hiện hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật.

Công an xã Khánh Hưng (Cà Mau) cảnh báo về "tín dụng đen thế hệ mới" hiện nay.

Nguy hiểm hơn, đối tượng lợi dụng thông tin cá nhân bị đánh cắp để tự ý lập hồ sơ vay tiền trực tuyến, đăng ký các khoản vay đứng tên nạn nhân hoặc giả mạo các giao dịch tài chính mà chủ sở hữu hoàn toàn không hề biết. Sau đó, chúng cố tình chuyển tiền vào tài khoản của nạn nhân hoặc tạo ra các giao dịch giả nhằm ép buộc người dân phải thừa nhận khoản vay.

Ngay khi tiền được chuyển đến, các đối tượng lập tức yêu cầu người dân thanh toán các khoản lãi suất rất cao cùng nhiều loại phí vô lý. Dù người dân không hề có nhu cầu vay hoặc không sử dụng số tiền đó, chúng vẫn liên tục gọi điện, nhắn tin, đe dọa, khủng bố tinh thần để buộc phải trả nợ.

Nếu nạn nhân từ chối hoặc chậm thanh toán, đối tượng sẽ sử dụng toàn bộ dữ liệu cá nhân đã chiếm đoạt để gây sức ép. Chúng gọi điện cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp có trong danh bạ; cắt ghép hình ảnh, bôi nhọ danh dự trên mạng xã hội; xúc phạm uy tín cá nhân; thậm chí sử dụng các lời lẽ đe dọa, uy hiếp khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ, buộc phải chấp nhận trả những khoản tiền không thuộc trách nhiệm của mình.

Thực tế cho thấy, hậu quả mà “tín dụng đen thế hệ mới” gây ra không chỉ dừng lại ở thiệt hại về tài sản. Khi dữ liệu cá nhân bị chiếm đoạt, người dân có thể đối mặt với nguy cơ bị giả mạo danh tính, bị sử dụng thông tin để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, công việc và cuộc sống gia đình. Đối với nhiều trường hợp, việc khôi phục thông tin, chứng minh mình không liên quan đến các khoản vay trái phép còn mất nhiều thời gian, công sức và gây ra áp lực tâm lý nặng nề.

Đáng chú ý, đối tượng đánh vào tâm lý chủ quan của người dân khi cho rằng việc “chỉ tải một ứng dụng” hay “chỉ bấm đồng ý vài quyền truy cập” là vô hại. Tuy nhiên, trong thời đại công nghệ số, dữ liệu cá nhân chính là một loại tài sản đặc biệt. Một khi để lộ dữ liệu, người dân có thể phải trả giá bằng chính tài sản, danh dự và sự an toàn của bản thân.

Trước thực trạng trên, cơ quan Công an khuyến cáo, người dân tuyệt đối không cài đặt các App vay tiền, đầu tư hoặc hỗ trợ tài chính không rõ nguồn gốc, không được cung cấp qua các kho ứng dụng chính thống. Không cấp quyền truy cập danh bạ, hình ảnh, video, nhật ký cuộc gọi, tin nhắn hoặc các dữ liệu cá nhân cho các ứng dụng không đáng tin cậy. Không cung cấp hình ảnh căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin sinh trắc học cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào khi chưa xác minh rõ.

Mỗi cú chạm trên điện thoại đều có thể mở ra cơ hội, nhưng cũng có thể trở thành cánh cửa cho tội phạm xâm nhập nếu chúng ta thiếu cảnh giác. Đừng vì mong muốn có tiền nhanh mà đánh đổi dữ liệu cá nhân, tài sản và sự bình yên của bản thân, gia đình.

Văn Đức - Hoàng Khang