Cánh đồng lác - nguồn sống quen thuộc của người dân Nhị Long (Vĩnh Long)

Nhắc đến xã Nhị Long (tỉnh Vĩnh Long), người ta không chỉ nhớ đến những cánh đồng lúa trải dài mà còn ấn tượng với những ruộng lác xanh ngát đặc trưng của vùng đất này. Những cánh đồng lác vừa cung cấp nguồn nguyên liệu quan trọng cho sản xuất nông nghiệp địa phương, vừa trở thành không gian trải nghiệm độc đáo, thu hút du khách muốn tìm hiểu nhịp sống bình dị của làng quê miền Tây.

Cây lác phát triển tốt mọc trên những vùng đất phèn mặn và nhập nước vào mùa lũ, có thân cao khoảng 2m, thuộc họ cói. Ban đầu, lác chỉ dùng để bó lúa, buộc rau hay cột cá, dần dần lại trở thành nguyên liệu làm chiếu, đệm, giỏ, vách ngăn,... phục vụ thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

Nghề trồng lác cho phép người nông dân tận dụng đất phèn, đất trũng mà các loại cây trồng khác khó phát triển. Nhờ vào những mùa xanh đó mà nhiều gia đình có cơ hội cải thiện kinh tế với với mức thu nhập ổn định, từ 5 - 7 triệu đồng/tháng.

Trao đổi với phóng viên, ông Phan Văn Hiền, người có hơn 30 năm trồng lác, cho biết cây lác không chỉ là kế sinh nhai mà còn là “người bạn” gắn bó suốt hơn nửa đời người. Dù thị trường và thời tiết nhiều biến động khiến không ít hộ chuyển đổi cây trồng, phần lớn bà con vẫn kiên trì với cây lác bởi nguồn thu tương đối ổn định và sự phù hợp với thổ nhưỡng, tập quán của địa phương

Nghề trồng lác gắn với bao nhọc nhằn của người nông dân: dãi nắng, lội phèn để tạo nên những sợi lác dẻo dai, sáng màu. Từ làm đất đến thu hoạch, hầu hết đều dựa vào sức người. Mỗi năm lác cho thu hoạch 2–3 vụ; sau khoảng 10 tháng có lứa đầu, các lứa sau cách nhau chừng 5 tháng nếu chăm sóc tốt. Đáng chú ý, lác chỉ trồng một lần nhưng có thể thu hoạch liên tục trong nhiều năm..

Việc thu hoạch lác được thực hiện theo thời điểm nhất định và diễn ra liên tục. Sau khi hoàn tất ở thửa ruộng này, người dân lại chuyển sang ruộng khác, nối tiếp nhau không ngơi nghỉ. Trung bình, với diện tích khoảng 1.000m², cần khoảng 10 lao động làm việc trong gần 10 ngày, mỗi người phụ trách một công đoạn riêng.

Những người nông dân tất bật với hàng loạt công đoạn nối tiếp nhau, từ phát lác, cắt tề gốc và ngọn cây lác, búng đuôi đem phơi.

Lát được phơi trải dài dưới thời tiết nắng to, lát càng đượm màu, trắng và bền dai.

Sau đó, lác tiếp tục được lặt, tuyển chọn những cây đạt chất lượng trước khi đưa vào chẻ sợi.

Những cây lác đạt yêu cầu về kích thước và chất lượng sẽ được làm sạch, phơi khô rồi bó lại từng bó hoàn chỉnh để giao cho các cơ sở gia công hoặc, thương lái đến thu mua.

Từ nguồn nguyên liệu này, lác có thể được dùng để dệt chiếu, chế tác thành những sản phẩm thủ công mỹ nghệ như túi xách, giỏ, thảm, mũ nón. Các sản phẩm được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, góp phần tạo nguồn thu ổn định cho người dân địa phương.

Trung bình mỗi chuyến xe chở đi hàng trăm tấn nguyên liệu. Thùng xe tải đã được chất gần đầy những bó lác tròn trịa, như chất chứa hy vọng về tương lai đủ đầy.

Những ngày cuối năm, giữa cái nắng oi ả của miền Tây, người dân xã Nhị Long đang bước vào mùa bùn đất bám chặt bàn tay. Đối với người lao động, đây là mùa xanh mà họ mong chờ, mùa góp phần dựng xây một cuộc sống no ấm về sau.

CTV Trí Trần/VOV.VN