Cảnh báo tai nạn pháo nổ trong học sinh, thanh, thiếu niên

Nguy cơ mất mạng, tàn phế vì pháo nổ

Khoa Phẫu thuật Chi trên và Vi phẫu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa tiếp nhận ca cấp cứu nghiêm trọng, nam thiếu niên 15 tuổi trong tình trạng tổn thương nặng nề do nổ pháo tự chế. Theo TS.BS Nguyễn Quang Vịnh - Khoa Phẫu thuật Chi trên và Vi phẫu, đây là một trong những trường hợp tổn thương điển hình do pháo nổ. Bàn tay của bệnh nhân bị dập nát gần như hoàn toàn. Những tổn thương do pháo nổ hay hỏa khí thường rất phức tạp, khả năng phục hồi các đơn vị ngón tay là vô cùng khó khăn.

Trước đó, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cũng tiếp nhận một trường hợp nam thiếu niên 15 tuổi nhập viện trong tình trạng đa chấn thương nghiêm trọng do pháo nổ. Hai cẳng bàn tay bị dập nát, vùng mặt, ngực trước và cẳng chân bỏng nặng do sức ép và nhiệt từ vụ nổ. Các bác sĩ nhận định đây là ca nguy kịch, nguy cơ tử vong cao và chắc chắn để lại di chứng nặng nề về chức năng vận động cũng như thẩm mỹ.

Chung tay để “nói không” với pháo nổ

Hàng năm, nhất là trong khoảng ba tháng cận Tết Nguyên đán, số vụ tai nạn do pháo nổ có xu hướng gia tăng, để lại những ám ảnh đau lòng cho nạn nhân, gia đình và toàn xã hội. Dù pháp luật Việt Nam đã nghiêm cấm các hành vi chế tạo, trang bị, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sửa chữa, sử dụng pháo trái phép, song tai nạn pháo nổ ở người trẻ - đặc biệt là lứa tuổi học sinh, thanh, thiếu niên vẫn liên tục xảy ra.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự hiếu kỳ, thiếu hiểu biết, tâm lý thích thử nghiệm, tụ tập bạn bè của một bộ phận học sinh, thanh, thiếu niên, cùng với sự xuất hiện tràn lan của các video hướng dẫn chế tạo pháo trên mạng xã hội. Thực tế cho thấy, chỉ cần tìm kiếm cụm từ “hướng dẫn chế tạo pháo”, mạng xã hội đã xuất hiện hàng nghìn kết quả kèm theo hình ảnh, video hướng dẫn chi tiết, dễ dàng thu hút và kích thích tâm lý tò mò của các em. Chưa kể, nhiều loại hóa chất, nguyên liệu phục vụ việc chế tạo pháo vẫn được rao bán công khai trên các nền tảng mua sắm trực tuyến hoặc thông qua các đối tượng trên mạng xã hội.

Trước thực trạng trên, để ngăn chặn tình trạng học sinh, thanh, thiếu niên tự chế, sử dụng pháo trái phép trong những ngày gần Tết Nguyên đán Bính Ngọ cần sự vào cuộc quyết liệt của toàn xã hội. Trong đó, các ban, ngành, đoàn thể, nhà trường và gia đình cần tăng cường công tác quản lý, giáo dục, nâng cao nhận thức, giúp các em hiểu rõ nguy cơ, hậu quả và trách nhiệm pháp lý. Đặc biệt, cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp kiểm soát không gian mạng nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm quy định trong quản lý, sử dụng pháo. Đồng thời, đẩy mạnh việc rà soát và hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ để khóa, gỡ bỏ các kênh YouTube, TikTok, Facebook đăng tải các video hướng dẫn chế tạo pháo.

Đáng chú ý, từ ngày 15/12/2025, các hành vi vi phạm liên quan đến quản lý, sử dụng pháo sẽ bị xử phạt nghiêm khắc hơn rất nhiều theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đơn cử như mức phạt đối với hành vi sử dụng trái phép pháo nổ, pháo hoa nổ đã tăng gấp 4 lần so với quy định cũ. Theo khoản 4 Điều 13 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, cá nhân có hành vi sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt pháo nổ, pháo hoa nổ, thuốc pháo sẽ bị phạt tiền từ 20 - 40 triệu đồng. Trường hợp vi phạm do tổ chức thực hiện, mức phạt sẽ gấp đôi, tức có thể lên tới 80 triệu đồng.

Ngoài ra, Nghị định mới cũng quy định mức phạt từ 20 - 40 triệu đồng đối với các hành vi nghiêm trọng như tổ chức, huấn luyện trái phép việc chế tạo, sử dụng pháo… Đồng thời quy định chi tiết mức xử phạt đối với hành vi chế tạo, sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép pháo hoa, thuốc pháo, căn cứ theo số lượng tang vật vi phạm. Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm…

Việc tăng mạnh mức xử phạt và siết chặt các quy định quản lý, sử dụng pháo thể hiện quyết tâm của Nhà nước nhằm bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, nhất là trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán. Qua đó, kỳ vọng sẽ giảm thiểu nguy cơ tai nạn, cháy nổ, để những tiếng pháo không còn phải đánh đổi bằng tính mạng, tương lai của người trẻ.

Linh Chi