Hiểm họa từ pháo nổ tự chế

Vào dịp giáp Tết Nguyên đán hằng năm, các cơ sở y tế trong cả nước, trong đó có Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa thường tiếp nhận nhiều ca tai nạn do pháo tự chế phát nổ. Những tổn thương do pháo gây ra để lại nhiều di chứng, nhiều trường hợp khó phục hồi hoặc mất vĩnh viễn chức năng ở vùng bị tổn thương.

Di chứng nặng nề

Giữa tháng 1, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa tiếp nhận và điều trị cho học sinh Đ.A.T (15 tuổi, trú xã Cam An) bị chấn thương nặng bàn tay trái do pháo tự chế phát nổ. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng choáng, bàn tay trái bị dập nát nghiêm trọng. Theo thông tin từ người nhà, em T. đã tự ý đổ cồn vào ống sữa bò để chế tạo pháo. Trong quá trình thử nghiệm, pháo bất ngờ phát nổ, sức ép và nhiệt lượng lớn gây tổn thương nặng bàn tay. Các bác sĩ đã khẩn trương phẫu thuật cấp cứu nhằm bảo tồn tối đa chức năng cho bệnh nhân. Tuy nhiên, ngón tay số 3 và số 4 bị dập nát hoàn toàn, không thể bảo tồn và buộc phải cắt bỏ. Những ngón tay còn lại được xử lý, nối và tạo hình để giữ lại chức năng vận động cơ bản. Hiện nay, tuy vết thương của bệnh nhân dần hồi phục nhưng di chứng để lại rất nặng nề. Ông Đ.T.T - cha của em Đ.A.T nghẹn ngào: "Gần Tết, tôi mong các phụ huynh giám sát, răn dạy con đừng tò mò chế tạo pháo nổ, rồi phải gánh hậu quả nghiêm trọng như con tôi. Cháu thì khổ, cha mẹ thì đau".

Bệnh nhi bị thương điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa do tự chế tạo pháo.

Theo thống kê của Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, trong dịp giáp Tết Ất Tỵ 2025, trung tâm đã tiếp nhận 15 trường hợp tai nạn do pháo nổ, phần lớn là học sinh, thanh thiếu niên từ 10 đến 16 tuổi. Nhiều trường hợp bị dập nát bàn tay, bỏng mắt, bỏng mặt, thậm chí đa chấn thương phức tạp, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và sinh hoạt. Một số bệnh nhân sau 1 năm tái khám, các tổn thương đã lành nhưng chức năng vận động ở những chỗ tổn thương bị mất vĩnh viễn.

Không chỉ ở Khánh Hòa, thời gian gần đây, nhiều địa phương cũng ghi nhận các vụ tai nạn pháo nổ nghiêm trọng. Mới đây, Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP. Hồ Chí Minh) tiếp nhận một trường hợp tai nạn pháo nổ đặc biệt nghiêm trọng. Nạn nhân là thiếu niên 13 tuổi trú tỉnh Đồng Nai, nhập viện trong tình trạng bỏng lửa độ II-III, tổn thương gần như toàn bộ vùng mặt. Theo người nhà, em cùng nhóm bạn chơi pháo (mua trên mạng) tại nhà, trong lúc châm lửa, quả pháo bất ngờ phát nổ, lửa và sức ép tạt trực tiếp vào mặt, gây tổn thương nặng nề. Trước đó, giữa tháng 1, Công an tỉnh Nghệ An phát hiện một học sinh THCS đặt mua thuốc pháo, vỏ pháo trên mạng, mang về phòng ngủ để bí mật chế tạo pháo bán cho bạn học. Khi kiểm tra, lực lượng chức năng thu giữ trong balo của em 100 quả pháo; khám xét tại nhà tiếp tục phát hiện thêm 2.700 quả pháo nổ và 3kg tiền chất. Việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời đã tránh được nguy cơ xảy ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Hệ lụy khôn lường

Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Đình Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết, tai nạn do pháo nổ tự chế gây ra rất nghiêm trọng. Do tiếp xúc ở cự ly gần, khi hóa chất phát nổ, con người dễ bị tổn thương nặng ở các vùng mặt, mắt, tay, cổ, ngực. Các vết thương thường phức tạp, dập nát mô mềm, bỏng sâu, có thể nhanh chóng phù nề, cản trở hô hấp và gây suy hô hấp. Sức công phá của pháo nổ còn có thể gây ra hội chứng sóng nổ, dẫn đến đa chấn thương sọ não, ngực, bụng, gãy xương tay, chân, tổn thương sâu các cơ quan nội tạng. Nhiều trường hợp phải trải qua nhiều lần phẫu thuật, điều trị kéo dài, để lại di chứng vĩnh viễn như mất chi, giảm thị lực, biến dạng vùng mặt hoặc suy giảm chức năng vận động. Những di chứng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, mà còn tác động nặng nề đến tâm lý, khả năng học tập, lao động và tái hòa nhập cộng đồng của nạn nhân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên. Có những em tuy được cấp cứu kịp thời nhưng chức năng tay, mắt không thể phục hồi hoàn toàn, ảnh hưởng suốt cuộc đời.

Các bác sĩ và cơ quan chức năng khuyến cáo, để ngăn chặn tai nạn đáng tiếc do pháo nổ tự chế cần sự vào cuộc đồng bộ của gia đình, nhà trường và xã hội. Phụ huynh cần tăng cường quản lý, giám sát con em mình; nhà trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và kỹ năng phòng tránh tai nạn; các cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là trên không gian mạng. Với thanh thiếu niên, việc biết nói không với pháo nổ tự chế không chỉ là chấp hành pháp luật, mà còn là cách thiết thực để bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

C.ĐAN