Ngủ tốt giúp phục hồi năng lượng, giảm nguy cơ ung thư

Các nghiên cứu gần đây cho thấy giấc ngủ – một chức năng tưởng như đơn giản – có thể đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa ung thư, đặc biệt khi giấc ngủ bị thiếu hoặc rối loạn kéo dài. Chuyên gia sức khỏe và bác sĩ khẳng định rằng việc ngủ đủ và đều đặn không chỉ giúp cơ thể nghỉ ngơi, mà còn ảnh hưởng đến hoạt động của hệ miễn dịch, hormone và "đồng hồ sinh học" – những yếu tố quan trọng trong cơ chế phát triển ung thư.

Giấc ngủ ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch

Trong khi ngủ, cơ thể tiến hành quá trình phục hồi quan trọng, điều chỉnh hormone, khôi phục năng lượng và tăng cường hệ miễn dịch. Một giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể làm mới tế bào và loại bỏ một số sản phẩm độc hại tích tụ trong ngày. Ngược lại, thiếu ngủ kéo dài có thể làm suy giảm khả năng miễn dịch, khiến cơ thể khó phát hiện và tiêu diệt các tế bào bất thường – bước đầu trong quá trình hình thành ung thư.

Chuyên gia ung thư từng lưu ý rằng giấc ngủ thiếu hoặc rối loạn có thể gây trầm trọng hơn các yếu tố nguy cơ khác, khiến cơ thể khó đối phó với stress và đột biến tế bào hơn. Chính vì vậy, ngủ đủ giấc được xem là một trong những cách hỗ trợ duy trì chuyên môn cho hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Giấc ngủ ngon giúp cơ thể tăng cường hệ miễn dịch và cân bằng hormone, hỗ trợ phòng ngừa ung thư.

Đồng hồ sinh học và rối loạn tế bào

Giấc ngủ được điều khiển bởi nhịp sinh học – "đồng hồ" tự nhiên của cơ thể. Nhịp sinh học này kiểm soát chu kỳ thức – ngủ, hormone, trao đổi chất và ngay cả quá trình sửa chữa ADN. Khi giấc ngủ bị rối loạn – chẳng hạn do làm việc ca đêm hay ngủ không đều – nhịp sinh học bị xáo trộn. Điều này làm giảm lượng melatonin – hormone được sản xuất vào ban đêm và có vai trò chống oxy hóa tự nhiên. Thiếu melatonin có thể dẫn đến mất kiểm soát các phản ứng tế bào và tăng nguy cơ phát triển các tế bào ung thư.

Các nghiên cứu epidemiology cũng chỉ ra rằng người làm việc ca đêm hoặc thường xuyên ngủ không đều có nguy cơ mắc một số loại ung thư cao hơn, đặc biệt là ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt. Điều này cho thấy giữ nhịp ngủ đều đặn – đúng giờ đi ngủ và thức dậy – là yếu tố quan trọng trong chiến lược phòng ngừa ung thư.

Thời lượng và chất lượng ngủ liên quan thế nào đến ung thư?

Một số nghiên cứu lớn theo dõi hàng nghìn người trong nhiều năm cho thấy ngủ quá ít (<6 giờ) hoặc quá nhiều (>9 giờ) có thể liên quan đến tăng nguy cơ ung thư so với ngủ đủ khoảng 7–8 giờ mỗi đêm. Những phát hiện này cho thấy giấc ngủ vừa đủ và đều đặn giúp duy trì hệ thống phòng thủ tế bào tốt hơn, hạn chế đột biến có hại trong các mô cơ thể.

Khảo sát hành vi ngủ, mất ngủ dai dẳng và các rối loạn ngủ khác cũng cho thấy người bị mất ngủ hoặc hay thức dậy giữa đêm có nguy cơ ung thư phổi, đại trực tràng cao hơn so với người ngủ ngon, nhấn mạnh vai trò của chất lượng ngủ trong phòng ngừa bệnh.

Liên quan đến thói quen sinh hoạt và nguy cơ ung thư

Bên cạnh thời gian ngủ, chất lượng giấc ngủ cũng phản ánh thói quen sinh hoạt tổng thể. Thiếu ngủ thường đi kèm với căng thẳng kéo dài, ăn uống thất thường, ít vận động và tăng nguy cơ thừa cân – tất cả đều là yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư. Một mô hình sống tiêu cực như vậy tiếp tục tạo ra vòng luẩn quẩn khiến cơ thể khó cân bằng các chức năng sinh học bảo vệ tế bào.

Chuyên gia sức khỏe cảnh báo rằng việc duy trì giấc ngủ đều đặn, ngủ sâu và đủ giờ mỗi đêm có thể là một trong những biện pháp phòng ngừa ung thư có hiệu quả, bên cạnh các yếu tố như dinh dưỡng, vận động và kiểm soát cân nặng.

Ngủ đều đặn theo nhịp sinh học tự nhiên giúp giảm rối loạn hormone và duy trì các chức năng tế bào khỏe mạnh.

Ngủ tốt giúp giảm viêm và phòng ngừa ung thư

Dù nghiên cứu về trực tiếp mối liên hệ giữa ngủ và ung thư vẫn tiếp tục phát triển, các bác sĩ đồng thuận rằng giấc ngủ tốt đem lại lợi ích tổng quát cho sức khỏe, trong đó có hỗ trợ hệ miễn dịch, điều chỉnh hormone và giảm viêm. Điều này gián tiếp tạo điều kiện cơ thể khỏe mạnh hơn trong việc ngăn ngừa tế bào ung thư phát triển.

Việc xem giấc ngủ như một phần trong lối sống lành mạnh – kết hợp với ăn uống cân bằng, vận động đều đặn, kiểm soát căng thẳng và hạn chế các yếu tố gây hại như thuốc lá, thức khuya – giúp tăng hiệu quả phòng ngừa ung thư một cách toàn diện.

Bí quyết phòng tránh ung thư ai cũng nên biết | SKĐS #shorts

Bs. Nguyễn Châm