Canada sẽ thúc đẩy Ngân hàng Quốc phòng toàn cầu tại Hội nghị NATO

Ảnh: NATO

Một phần của liên minh các cường quốc tầm trung

Thông tin trên được bà Isabelle Hudon - Trưởng đoàn đàm phán của Canada về sáng kiến này, đồng thời là Tổng Giám đốc Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp Canada cho biết trong cuộc trả lời phỏng vấn Reuters ngày 2/7.

Theo bà Hudon, Ottawa lựa chọn thời điểm diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh NATO làm mốc để hoàn tất các cuộc đàm phán với các đối tác. Nếu các cuộc thương lượng đạt kết quả tích cực, Canada sẽ công bố danh sách các thành viên sáng lập của DSRB ngay tại hội nghị.

Sáng kiến thành lập DSRB được Thủ tướng Canada Mark Carney thúc đẩy như một phần trong tầm nhìn xây dựng liên minh giữa các "cường quốc tầm trung" nhằm ứng phó với những biến động của trật tự quốc tế truyền thống do Mỹ dẫn dắt. Theo Ottawa, một định chế tài chính chuyên biệt về quốc phòng sẽ giúp các quốc gia đồng minh huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp để đầu tư vào công nghiệp quốc phòng, cơ sở hạ tầng an ninh và các dự án tăng cường khả năng chống chịu chiến lược.

Mục tiêu của DSRB là huy động tới 100 tỷ bảng Anh (khoảng 133 tỷ USD) thông qua việc phát hành các công cụ tài chính có xếp hạng tín nhiệm cao, từ đó cung cấp các khoản vay ưu đãi cho các dự án quốc phòng của các nước thành viên.

Bà Hudon cho biết, ngoài Canada, các thành viên sáng lập nhiều khả năng đều là các nước châu Âu, song từ chối tiết lộ danh sách cụ thể do các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra, đặc biệt liên quan đến mức đóng góp vốn của từng quốc gia.

Theo bà, chỉ đạo của Thủ tướng Mark Carney là không chờ đợi đến khi mọi điều kiện hoàn hảo mới khởi động dự án mà cần tập hợp trước những quốc gia sẵn sàng tham gia với tư cách thành viên sáng lập, đồng thời để ngỏ khả năng mở rộng thành viên trong tương lai.

Cần sự tham gia của các nền kinh tế lớn

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định triển vọng của DSRB vẫn phụ thuộc đáng kể vào việc có thu hút được sự tham gia của các nền kinh tế lớn hay không, bởi điều này sẽ quyết định khả năng đạt được mức xếp hạng tín nhiệm AAA - yếu tố then chốt giúp ngân hàng huy động vốn với chi phí thấp trên thị trường quốc tế.

Hàn Quốc hiện được đánh giá là ứng viên ngoài châu Âu có nhiều khả năng tham gia nhất. Theo bà Hudon, khả năng Seoul gia nhập DSRB vào một thời điểm thích hợp trong tương lai là khoảng 50%, sau các cuộc trao đổi được đánh giá là tích cực giữa hai bên. Trong khi đó, hiện chưa có quốc gia nào khác thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) tiến gần tới quyết định tham gia.

Đến nay, Luxembourg là quốc gia duy nhất công khai xác nhận sẽ tham gia dự án và sẽ trở thành trụ sở của DSRB tại châu Âu. Thủ tướng Mark Carney trước đó cũng cho biết đã có "một số lượng đủ lớn" các quốc gia bày tỏ ý định tham gia, dù không công bố danh tính.

Theo các nguồn tin tham gia quá trình thảo luận, nhiều nước như Đức, Italy, Tây Ban Nha, Bỉ, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine đang nghiên cứu đề xuất của Canada. Đức hiện tham gia các cuộc thảo luận với tư cách quan sát viên, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ được cho là bày tỏ sự quan tâm đối với sáng kiến này.

Một trong những thách thức lớn nhất của DSRB là cạnh tranh với các sáng kiến tài chính quốc phòng đang được triển khai tại châu Âu. Đáng chú ý, Vương quốc Anh hiện ưu tiên theo đuổi dự án tài chính quốc phòng riêng mang tên MDM cùng Hà Lan và Phần Lan, thay vì gia nhập DSRB. Tuy nhiên, hai bên vẫn đang trao đổi về khả năng phối hợp hoặc hợp nhất các sáng kiến trong tương lai.

Theo cơ chế dự kiến, các quốc gia sáng lập sẽ đóng góp vốn theo quy mô nền kinh tế. Canada có thể phải đóng góp khoảng 1,5 tỷ euro, trong khi các nước có quy mô nhỏ hơn sẽ đóng từ 500-750 triệu euro.

Ý tưởng thành lập DSRB được một nhóm cựu cố vấn an ninh NATO, các cựu chỉ huy quân đội và chuyên gia tài chính đề xuất từ năm 2024. Sáng kiến ra đời trong bối cảnh các nước NATO và đối tác phải tăng mạnh chi tiêu quốc phòng trước những tác động kéo dài của xung đột tại Ukraine, căng thẳng với Nga cũng như sự mở rộng năng lực quân sự của Trung Quốc.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO năm 2025, các nhà lãnh đạo liên minh đã nhất trí đặt mục tiêu nâng tổng chi tiêu cho quốc phòng và an ninh lên mức tương đương 5% GDP vào năm 2035, qua đó tạo thêm nhu cầu về các nguồn tài chính dài hạn dành cho lĩnh vực này.

Bên cạnh các Chính phủ, DSRB cũng nhận được sự tham gia của nhiều định chế tài chính lớn như JPMorgan, Deutsche Bank, Commerzbank, ING cùng các ngân hàng hàng đầu Canada gồm RBC, BMO, CIBC, National Bank of Canada, Scotiabank và TD Bank.

Theo giới phân tích, nếu Canada có thể công bố danh sách khoảng 10 thành viên sáng lập tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO sắp tới, đây sẽ là bước tiến quan trọng, tạo động lực để sáng kiến tiến gần hơn tới mục tiêu hình thành một định chế tài chính đa phương chuyên biệt phục vụ quốc phòng đầu tiên trên thế giới.

Quỳnh Vũ