Ukraine chi hơn 2,5 tỷ USD mua tiêm kích JAS-39 Gripen E của Thụy Điển

Tập đoàn quốc phòng Saab thông báo đã ký hợp đồng cung cấp 16 máy bay tiêm kích Gripen E cùng phụ tùng, vật tư và các thiết bị liên quan cho Ukraine.

Theo kế hoạch, toàn bộ số khí tài này sẽ được bàn giao cho Cơ quan Quản lý Vật tư Quốc phòng (FMV) thuộc Bộ Quốc phòng Thụy Điển trong giai đoạn 2029 - 2030 trước khi chuyển giao cho Kiev.

Saab cho biết giá trị hợp đồng ước tính khoảng 2,53 tỷ USD.

Trong chuyến thăm Thụy Điển vào cuối tháng 5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng cho biết Kiev có kế hoạch mua tổng cộng 20 máy bay tiêm kích Gripen E.

Cùng thời điểm, giới chức Thụy Điển thông báo sẽ viện trợ 16 máy bay tiêm kích Gripen C/D đời cũ nhằm tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine.

Ngày 30/6, ông Zelensky xác nhận 16 máy bay tiêm kích Gripen C/D sẽ được chuyển giao cho Không quân Ukraine từ đầu năm 2027 theo thỏa thuận đạt được với Thủ tướng Thụy Điển, ông Ulf Kristersson.

Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển, ông Pal Jonson, đánh giá hợp đồng mới là bước khởi đầu cho mục tiêu dài hạn của Ukraine trong việc mua tới 150 máy bay tiêm kích Gripen E/F.

Máy bay tiêm kích JAS 39 Gripen là dòng tiêm kích hạng nhẹ một động cơ do Saab phát triển và được Không quân Thụy Điển đưa vào biên chế từ năm 1996.

Đến nay, khoảng 300 chiếc đã được chế tạo và phục vụ trong lực lượng vũ trang của 7 quốc gia.

Phiên bản hiện đại nhất là máy bay tiêm kích JAS 39 Gripen E/F, có giá khoảng 85 triệu USD mỗi chiếc.

So với các phiên bản trước, biến thể này có kích thước lớn hơn, mang gần 7 tấn nhiên liệu và sử dụng động cơ tua-bin phản lực F414-GE-39E do tập đoàn General Electric của Mỹ sản xuất.

Về năng lực tác chiến, máy bay tiêm kích JAS 39 Gripen E/F có khả năng bay siêu hành trình, tức duy trì tốc độ siêu thanh mà không cần sử dụng chế độ tăng lực.

Máy bay có bán kính chiến đấu từ 925 - 1.500 km tùy theo cấu hình nhiệm vụ, được trang bị 10 giá treo với tải trọng vũ khí tối đa khoảng 7,2 tấn.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia quân sự phương Tây, dòng Gripen sở hữu nhiều ưu điểm so với máy bay tiêm kích F-16 trong điều kiện tác chiến của Ukraine.

Loại máy bay này có yêu cầu thấp hơn về hạ tầng kỹ thuật, quy trình bảo dưỡng đơn giản hơn và không cần số lượng lớn nhân sự kỹ thuật được đào tạo chuyên sâu để duy trì hoạt động.

Việt Hùng