Theo chân Phần Lan, một quốc gia Baltic tính gỡ lệnh cấm hạt nhân vì một lý do

Ngày 3/7, Tổng thống Gitanas Nauseda nhận định, Điều 137 trong Hiến pháp Lithuania, vốn cấm triển khai vũ khí hủy diệt hàng loạt và cấm thiết lập căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ, hiện không còn phản ánh đầy đủ bối cảnh an ninh đang thay đổi nhanh chóng tại châu Âu.

Theo nhà lãnh đạo, Hiến pháp Lithuania được xây dựng trong một giai đoạn địa chính trị rất khác so với hiện tại. Do vậy, trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực đang có nhiều biến động, việc đánh giá lại các quy định cũ được xem là cần thiết để bảo đảm phù hợp với thực tế mới.

Diễn biến này đặc biệt thu hút chú ý khi Lithuania nằm ở vị trí chiến lược tại khu vực Baltic. Quốc gia này hiện duy trì sự hiện diện của nhóm tác chiến đa quốc gia thuộc NATO, với khoảng 5.000 binh sĩ Đức đồn trú thường trực.

Bên cạnh đó, Lithuania cũng nằm gần tỉnh Kaliningrad (Nga) và Belarus, hai khu vực vốn có vai trò quan trọng trong cán cân an ninh của sườn đông châu Âu. Chính yếu tố địa lý này khiến các quyết định quốc phòng của Lithuania luôn nhận được sự quan tâm lớn từ khu vực.

Sau khi đạt được đồng thuận về mặt chính trị, Lithuania hiện đang cân nhắc hai phương án sửa đổi Hiến pháp. Một là thông qua bỏ phiếu tại quốc hội, tương tự cách Phần Lan vừa thực hiện. Phương án còn lại là tổ chức trưng cầu dân ý để người dân trực tiếp đưa ra quyết định.

Động thái của Lithuania diễn ra ngay sau khi Phần Lan chính thức chấm dứt lệnh cấm hạt nhân kéo dài nhiều năm. Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 2/7, Helsinki có thể tiếp nhận, vận chuyển hoặc hỗ trợ việc di chuyển vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ trong khuôn khổ hợp tác phòng thủ đồng minh.

Cùng thời điểm đó, Phần Lan cũng công bố kế hoạch hợp tác với công ty Lockheed Martin để xây dựng trung tâm bảo dưỡng đầu tiên tại châu Âu dành cho hệ thống pháo phản lực phóng loạt, qua đó tiếp tục mở rộng năng lực hỗ trợ quốc phòng.

Nhìn rộng hơn, những động thái liên tiếp từ Phần Lan và Lithuania cho thấy, nhiều quốc gia ở Bắc Âu và Baltic đang từng bước điều chỉnh chiến lược an ninh. Dù mỗi nước có cách tiếp cận riêng, xu hướng chung hiện nay là tăng cường khả năng phòng thủ và nâng cao mức độ sẵn sàng trước bối cảnh an ninh khu vực ngày càng phức tạp.

(theo Euronews)

Trung Anh