Cẩn trọng khi dùng trà thanh lọc

Không phải cứ dùng thảo mộc là tốt

Chị Nguyễn Thị Nga, nhân viên văn phòng một công ty tại phường Bàn Cờ, TPHCM, thường mua trà thảo mộc trên mạng, được chia sẵn thành các gói nhỏ kết hợp từ nhiều vị. Theo quảng cáo, nếu muốn thanh lọc, giảm cân, đẹp dáng, gói trà sẽ gồm: cam vàng, quế, cần tây, táo đỏ hoặc bưởi hồng, dâu tây, nụ cúc.

Nếu muốn dưỡng nhan, sáng da, chống lão hóa thì có gói trà gồm các vị: táo đỏ thái lát, kỷ tử, long nhãn, nụ hoa cúc, hoa hồng, hoa lài, đông trùng hạ thảo hoặc đậu biếc, hạt chia, chanh vàng…

Nhiều bạn trẻ khác còn chọn mua sỉ thảo mộc khô theo ký rồi tự phối trộn sử dụng để tiết kiệm.

Một cửa hàng bán thảo mộc để pha chế trà ở chợ Bình Tây, TPHCM. Ảnh: HOA LÀI

Lương y Đinh Công Bảy, Hội Dược liệu TPHCM, nhận định, nhiều người vẫn lầm tưởng thảo mộc luôn lành tính, ai uống cũng được. Nhưng không phải loại thảo mộc nào cũng phù hợp với mọi cơ địa. Ví dụ, một thức uống rất phổ biến là trà xanh. Y học hiện đại chứng minh nhiều công dụng tốt cho sức khỏe nhưng có người uống vào lại bị tim đập nhanh, hồi hộp, mệt mỏi. Đây là dấu hiệu cơ thể không phù hợp.

Sự phối trộn thảo mộc cần dựa trên kiến thức chuyên môn, không thể áp dụng tùy tiện. Mỗi vị thuốc đều có tính chất riêng. Có loại đưa lên (bổ khí, làm ấm), có loại đưa xuống (hạ áp, thanh nhiệt). Nếu người bị huyết áp thấp lại uống trà hạ áp, người đường huyết thấp uống trà hạ đường, hậu quả sẽ rất nguy hiểm, thậm chí gây tụt huyết áp, tụt đường huyết đột ngột.

Trà không phải thuốc chữa bệnh

Theo TS-BS Nguyễn Thị Sơn, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, mỗi người có cơ địa khác nhau. Người thể bình (cân bằng) sẽ dễ hấp thu; người thể nhiệt (cơ địa nóng) dùng các bài trà tính mát sẽ thấy khoan khoái, da dẻ cải thiện. Mặt khác, người thể hàn (cơ địa lạnh) nếu dùng trà tính hàn liên tục sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, gây khó tiêu và tổn thương tạng phủ. Việc phối hợp nhiều vị thảo dược đòi hỏi phải có chỉ định rõ ràng. Tùy tiện kết hợp theo cảm tính, không biết rõ thể trạng của mình không chỉ làm mất tác dụng của dược liệu mà còn dễ gây xung khắc.

Bà cảnh báo, thói quen uống trà cả ngày thay nước lọc rất nguy hiểm. Nước lọc là môi trường tốt nhất để cơ thể chuyển hóa, hấp thu và đào thải độc tố. Khi uống trà thảo dược cả ngày, các hoạt chất sẽ nạp vào liên tục. Nếu cơ thể không đào thải kịp, chúng sẽ tích tụ dần và phát tác thành bệnh. Thực tế đã ghi nhận trường hợp người dân nghe lời truyền miệng uống nước đậu đen trị được nhiều bệnh nên đã uống cả ngày, dẫn đến thận làm việc quá tải và suy thận.

Do đó, cần đưa trà về đúng vị trí nguyên bản là một thức uống thưởng thức, giải khát, không phải thần dược chữa bệnh. Chỉ nên uống 1 ly/tách nhỏ vào buổi sáng. Thời gian còn lại trong ngày vẫn phải duy trì uống đủ nước lọc. Khi thử loại trà mới, hãy bắt đầu với lượng nhỏ. Nếu xuất hiện dấu hiệu trằn trọc, tim đập nhanh, đầy bụng hay mệt mỏi, nên dừng ngay. Không lạm dụng gói trà tổng hợp nhiều loại thảo mộc.

Muốn dùng thảo mộc trị mụn, chữa mất ngủ hay dưỡng nhan chuẩn y khoa, người dân nên đến các cơ sở uy tín để được bắt mạch, chẩn đoán tạng phủ và kê đơn phù hợp.

Đông y sĩ Hà Nguyễn, Hội Đông y TPHCM, cho hay, những nguyên liệu phối trà trên thị trường hiện đa phần được làm khô bằng công nghệ sấy lạnh nên giữ được màu sắc đẹp và hương vị tự nhiên. Tuy nhiên, thảo mộc rất dễ bị biến đổi chất lượng khi ở nhiệt độ thường.

Do đó, một số nhà sản xuất xử lý thêm chất bảo quản nhằm giữ màu và hương vị lâu hơn. Để hạn chế lượng chất bảo quản, khi pha trà nên chần qua một lượt nước sôi. Môi trường bảo quản thảo mộc tốt nhất là ngăn mát tủ lạnh, nên cho vào túi zip hoặc hộp đậy kín nắp để tránh ám mùi.

NGUYỄN HOA LÀI