Cần có chính sách hỗ trợ, thu hút người trẻ học nghệ thuật truyền thống

Quang cảnh họp Tổ 5

Xây dựng cơ chế hỗ trợ nghệ sĩ truyền dạy nghệ thuật truyền thống

Đa số các ĐBQH tại Tổ 5 nhấn mạnh, dự thảo Nghị quyết đã bám sát tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW và một số nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư có liên quan đến lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch, phát triển công nghiệp hóa.

Theo đó, dự thảo Nghị quyết đã xác định một số cơ chế, chính sách đột phá để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm thu hút các nguồn lực xã hội phát triển văn hóa.

ĐBQH Huỳnh Thị Anh Thảo (Gia Lai) phát biểu

Đề cập đến quy định chính quyền địa phương bố trí ngân sách, huy động nguồn lực xã hội để đãi ngộ, hỗ trợ nghệ nhân, nghệ sĩ sáng tạo, thực hành, truyền dạy văn hóa, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống tại địa phương và tham gia quảng bá văn hóa ra nước ngoài được quy định tại khoản 5 Điều 7, ĐBQH Huỳnh Thị Anh Thảo (Gia Lai) cho rằng, thực tiễn đối tượng nghệ nhân tham gia thực hành, truyền dạy nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống đã được quy định tại Điều 98 Nghị định số 308/2025/NĐ-CP ngày 28/11/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa.

Tuy nhiên, hiện nay trường hợp hỗ trợ cho nghệ sĩ truyền dạy nghệ thuật truyền thống chưa được quy định.

Các đại biểu tham dự họp Tổ 5

Do đó, để bảo đảm đãi ngộ, hỗ trợ nghệ sĩ trong thực hành, truyền dạy nghệ thuật truyền thống tại các địa phương, đại biểu Huỳnh Thị Anh Thảo đề nghị, Ban soạn thảo cần xây dựng cơ chế để hỗ trợ nghệ sĩ truyền dạy nghệ thuật truyền thống.

Tại Điều 6 và Điều 7 dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số, nghệ nhân dân gian, nghệ thuật truyền thống và bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm. Điều 7 quy định chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghiệp trong lĩnh vực văn hóa. Trong đó, đề xuất các chính sách dành cho phát triển tài năng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao thông qua bồi dưỡng tập trung, chuyên sâu trong nước và nước ngoài; chính sách cho phép áp dụng cơ chế tuyển dụng không qua thi tuyển…

Các đại biểu tham dự họp Tổ 5

Chỉ rõ thực tế trên, theo đại biểu Huỳnh Thị Anh Thảo, trong giai đoạn hiện nay, nghệ thuật truyền thống trên cả nước nói chung và tỉnh Gia Lai nói riêng đang đứng trước những khó khăn, thách thức không nhỏ. Trong đó, vấn đề đào tạo đội ngũ nghệ sĩ trẻ kế cận để bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống rất khó khăn.

Đối với việc tuyển dụng các em trẻ có năng khiếu nghệ thuật vào đơn vị hợp đồng theo hình thức vừa học vừa làm để truyền nghề, làm đội ngũ kế cận hiện đang gặp không ít khó khăn, khó tuyển vì nhiều lý do.

Nhiều địa phương chưa có chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích các đối tượng theo học nghệ thuật sân khấu truyền thống. Các đơn vị lại bị bó buộc theo số biên chế và kinh phí tiền lương được giao hàng năm nên không thể tuyển nhiều vào để truyền nghề.

Các đại biểu tham dự họp Tổ 5

Ngoài ra, đối tượng được truyền nghề thường được lựa chọn từ những em có năng khiếu nghệ thuật nhưng lại không đáp ứng về tiêu chuẩn trình độ học vấn. Sau khi được truyền nghề lại không được chuẩn hóa bằng cấp chuyên môn vì đơn vị không có chức năng đào tạo, cấp bằng, dẫn đến khó khăn khi tuyển dụng vào biên chế vì không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định.

Do vậy, để bảo đảm tạo nguồn nhân lực cho các đơn vị nghệ thuật truyền thống trong thời gian tới, đại biểu Huỳnh Thị Anh Thảo đề nghị, Chính phủ cần chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát thực trạng nguồn nhân lực về loại hình nghệ thuật truyền thống và tham mưu ban hành đề án đào tạo dài hơi đối với các loại hình nghệ thuật truyền thống.

Các đại biểu tham dự họp Tổ 5

Bên cạnh đó, cần ban hành cơ chế, chính sách cụ thể hỗ trợ, thu hút người trẻ có năng khiếu tham gia đào tạo như chính sách miễn 100% học phí cho sinh viên theo học các ngành văn hóa, nghệ thuật; chính sách hỗ trợ chi phí sinh hoạt hàng tháng cho các em học viên khi tham gia học ngành diễn viên, nhạc công nghệ thuật truyền thống tại các cơ sở giáo dục công lập như học viên ngành sư phạm. Bởi hiện nay, học viên ngành sư phạm được hỗ trợ chi phí sinh hoạt 3,63 triệu đồng/tháng theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 116/2020 của Chính phủ.

Khuyến khích, tạo động lực khu vực tư nhân tham gia phát triển công nghiệp văn hóa

Đối với các chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng nhân lực, đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, trong dự thảo Nghị quyết ghi chung là ưu tiên tuyển dụng cho những người giành huân chương, giải thưởng khu vực và quốc tế.

ĐBQH Nguyễn Văn Cảnh (Gia Lai) phát biểu

Chỉ rõ điều này, ĐBQH Nguyễn Văn Cảnh (Gia Lai) đề nghị phải làm rõ ràng cơ chế, chính sách này. Bởi, có những người đạt các giải khu vực nhưng mà chưa đủ tiêu chuẩn để tham gia giải quốc tế. Nếu quy định rõ sẽ có cơ chế khuyến khích mạnh hơn cho cả người đoạt giải thưởng quốc tế.

ĐBQH Nguyễn Hữu Nghĩa (Hưng Yên) phát biểu

Cũng liên quan đến nội dung này, ĐBQH Nguyễn Hữu Nghĩa (Hưng Yên) cho rằng, ngoài chính sách ở khu vực Nhà nước, đơn vị công lập, Ban soạn thảo dự thảo Nghị quyết cần quan tâm phát triển nguồn nhân tài, nhân lực ở khu vực tư nhân. Cần khuyến khích, tạo động lực khu vực tư nhân vào sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa như phát triển phim trường, trung tâm điện ảnh... Bởi, đây là lực lượng nòng cốt, chiếm số đông trong hoạt động văn hóa và sáng tạo văn hóa trong đời sống xã hội.

Tin và ảnh: N. Thành