Cận cảnh hai bảo vật quốc gia mới tại TP HCM

Sáng 6-3, tại Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM tổ chức lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14). Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3-2-2026, trong 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận trên cả nước, TP HCM có hai đại diện là Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (được lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước) và bộ tượng gốm men nhiều màu Tam Quan Đại Đế (thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa, Chủ tịch Hội Cổ vật TP HCM).

Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc có niên đại khoảng 4.000 - 3.800 năm, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước. Hiện vật có dáng bát rộng đặt trên chân đế cao thanh thoát, hoa văn và kỹ thuật chế tác cho thấy trình độ gốm phát triển từ rất sớm của cư dân Việt cổ. Đáng chú ý, cổ vật vẫn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn sau hàng nghìn năm, là tư liệu quý cho nghiên cứu khảo cổ học.

Trong khi đó, bộ tượng gốm men nhiều màu Tam Quan Đại Đế gồm 9 pho tượng thờ, có niên đại cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ. Theo nhà sưu tập Lê Thanh Nghĩa, mỗi pho tượng mang thần thái riêng, thể hiện các vị thần trong tín ngưỡng Tam Quan Đại Đế: Thiên Quan ban phước, Địa Quan xét tội và Thủy Quan giải ách.

Lãnh đạo Cục Di sản văn hóa, lãnh đạo TP HCM trao quyết định công nhận bảo vật quốc gia. Ảnh: P.T

Việc hai hiện vật được công nhận đã nâng tổng số Bảo vật quốc gia của TP HCM lên 25, trong đó có 3 bảo vật đang được lưu giữ ngoài hệ thống bảo tàng công lập. Theo ông Nguyễn Minh Nhựt, điều này cho thấy nguồn di sản quý đang được gìn giữ trong cộng đồng vẫn còn rất lớn.

Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM, cho biết thời gian qua Sở đã phối hợp với nhiều nhà sưu tập tư nhân cùng các nhà khoa học, chuyên gia để lập hồ sơ trình các cấp thẩm quyền công nhận bảo vật quốc gia. Ba hồ sơ được lập đều đã được công nhận.

Để bảo đảm việc bảo tồn và phát huy giá trị các hiện vật, Sở cũng đã ban hành văn bản hướng dẫn cho chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và các nhà sưu tập về việc gìn giữ, bảo vệ bảo vật quốc gia.

Đồng thời, các đơn vị di sản trực thuộc sẵn sàng phối hợp tổ chức trưng bày, chuyên đề để đưa các hiện vật quý đến gần hơn với công chúng.

Lãnh đạo và người dân chiêm ngưỡng hai bảo vật quốc gia. Ảnh: P.T, K.N

VIDEO: Cận cảnh hai bảo vật quốc gia mới tại TP HCM

Ông Phạm Gia Chi Bảo, Bảo tàng Gốm thời dựng nước, cho biết sắp tới Bảo tàng Gốm thời dựng nước sẽ tổ chức các hội thảo khoa học, cũng như trưng bày chuyên đề để công chúng tiếp cận các bảo vật quốc gia bảo tàng đang sở hữu. Đồng thời, sẽ mở thêm địa điểm mới để bảo tàng có thể phục vụ đông đảo công chúng hơn.

"Danh hiệu bảo vật quốc gia là niềm tự hào nhưng đồng thời cũng là một trách nhiệm lớn lao. Kể từ giây phút này, bộ tượng không chỉ là tài sản riêng của cá nhân mà đã trở thành bộ phận ký ức chung của đất nước" - ông Lê Thanh Nghĩa bày tỏ.

Ông khẳng định sẽ tiếp tục gìn giữ, bảo quản hiện vật đúng quy định của pháp luật, đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn trong công tác nghiên cứu, trưng bày và phát huy giá trị di sản, để bộ tượng không chỉ được lưu giữ mà còn lan tỏa trong đời sống văn hóa đương đại.

Hiện hai bảo vật mới được công nhận đang được trưng bày, giới thiệu tại Bảo tàng TP HCM từ ngày 6 đến 8-3. Hoạt động nhằm giới thiệu rộng rãi đến công chúng những giá trị tiêu biểu của di sản văn hóa, đồng thời góp phần lan tỏa ý thức gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa của đất nước.

Kim Ngân