Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả và Khai hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc

Các đại biểu và nhân dân dự Lễ khai hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc.

Lễ tưởng niệm và Khai hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc năm 2026 gồm 2 phần. Mở đầu bằng chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Côn Sơn, Kiếp Bạc - mạch nguồn di sản”.

Mạch nguồn di sản là mạch nguồn truyền thống dân tộc, mạch nguồn linh khí non sông. Chương trình nghệ thuật tái hiện hình ảnh các anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã từng in dấu tích thiêng liêng trên mạch nguồn di sản từ Lục Đầu Giang qua Kiếp Bạc Côn Sơn tới Thanh Mai, Trúc Lâm Yên Tử.

Các đại biểu hành lễ tại sân chùa Côn Sơn ngày 6/3.

Phần lễ được xây dựng theo mạch truyền thống, thể hiện lòng tri ân tiền nhân, tôn vinh giá trị tư tưởng, đạo lý của Thiền phái Trúc Lâm.

Các tiết mục được dàn dựng công phu, tái hiện không gian văn hóa-lịch sử của vùng đất địa linh nhân kiệt, tôn vinh hào khí Đông A và tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm. Sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và hiệu ứng sân khấu hiện đại tạo nên không gian nghệ thuật linh thiêng, giàu cảm xúc.

Đoàn Lễ rước nước tại sân chùa Côn Sơn.

Côn Sơn-Kiếp Bạc là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, gắn liền với lịch sử hào hùng, oanh liệt của dân tộc Việt Nam.

Nơi đây, đã in dấu chân của nhiều bậc danh nhân, anh hùng của dân tộc.

Nơi lập đại bản doanh chống quân Nguyên của Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương-Trần Quốc Tuấn.

Nơi Đệ Tam tổ Trúc Lâm-Huyền Quang Tôn giả hoằng dương Phật pháp; Tư đồ Trần Nguyên Đán mở Động Thanh Hư và cũng tại đây, người anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi chọn là nơi để “Ngẫm, suy việc Dân, vận Nước”...

Do đó, đã bao đời nay, Côn Sơn-Kiếp Bạc vẫn “Non thiêng còn đấy, Di tích không mờ”; bao anh hùng hào kiệt đã kính cẩn nghiêng mình trước Côn Sơn hùng vĩ, Kiếp Bạc uy linh.

Phần thi gói bánh chưng tại Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc.

Cứ mỗi độ Xuân về, đồng bào trong nước, kiều bào ta ở nước ngoài và du khách thập phương lại trẩy hội về với Di tích Côn Sơn-Kiếp Bạc, thắp nén tâm hương tưởng nhớ Đệ tam Tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm-Huyền Quang Tôn giả.

Huyền Quang Tôn giả tên thật là Lý Đạo Tái, sinh năm Giáp Dần (1254) đời vua Trần Thái Tông. Ngài là bậc trí thức tài năng, nổi tiếng thơ văn, đỗ Tiến sĩ năm 21 tuổi và làm quan tại Viện Hàn lâm.

Năm 1305, Ngài xuất gia thụ giới tại chùa Vĩnh Nghiêm và được ban Pháp hiệu Huyền Quang Tôn giả.

Phần thi giã bánh giầy tại Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc.

Năm 1330, Huyền Quang Tôn giả kế thừa Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm, trở thành vị Tổ thứ ba và trụ trì tại chùa Côn Sơn.

Dưới sự trụ trì của Đệ Tam Tổ, chùa Côn Sơn đã được mở mang cảnh sắc, lập đài Cửu Phẩm liên hoa, biên soạn kinh sách, khai đàn thuyết pháp, tiếp tăng độ chúng, trở thành một trung tâm của Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm và được nhân dân lưu truyền từ đời này sang đời khác

Ngày 23 tháng Giêng năm Khai Hựu thứ 6 (1334), Huyền Quang viên tịch tại chùa Côn Sơn, được Thái Thượng Hoàng Trần Minh Tông ban Thụy hiệu: Trúc Lâm thiền sư Đệ tam đại, đặc phong tự pháp Huyền Quang Tôn giả.

Hằng năm, ngày mất của ông trở thành ngày giỗ Tổ của chùa Côn Sơn. Và từ đó, di tích Côn Sơn luôn giữ vai trò là trung tâm Phật giáo xứ Đông xưa và nay là một trong những trung tâm Phật giáo quan trọng trong quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc, đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới.

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc năm 2026 được tổ chức từ ngày 26/2 đến ngày 11/3 với các hoạt động đặc sắc như: Lễ dâng hương, Lễ tế Khai xuân; Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại; Ngày hội sách Di sản và trưng bày chuyên đề “Khoảnh khắc di sản”; Hội thi bánh chưng, bánh giầy; Giải Việt dã và bán Marathon “Côn Sơn, Kiếp Bạc-Hành trình di sản thế giới”, Lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ và nhiều chương trình văn nghệ, trò chơi dân gian đậm đà bản sắc.

Nguyễn Quốc Vinh