Cần bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài

Sáng 10-8, tại Hội trường Quốc hội, tham gia thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đồng chí Đàng Thị Mỹ Hương - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa cơ bản tán thành với nội dung dự thảo Luật; đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số quy định nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động làm việc nước ngoài.

Đồng chí Đàng Thị Mỹ Hương phát biểu tại hội trường.

Làm rõ cơ chế bảo vệ người lao động

Góp ý về chuẩn bị nguồn lao động, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương cho biết, tại điểm b khoản 2 Điều 18, dự thảo Luật quy định doanh nghiệp chỉ được thu phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ sau khi người lao động được bên nước ngoài tiếp nhận lao động tuyển chọn.

Đại biểu đánh giá đây là quy định cần thiết, góp phần hạn chế tình trạng người lao động phải bỏ tiền ra đào tạo khi cơ hội được tuyển chọn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn cơ chế xử lý trong trường hợp doanh nghiệp đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng theo đúng quy định, nhưng sau đó người lao động không được bên nước ngoài tuyển chọn vì nguyên nhân không thuộc lỗi của người lao động. Theo đại biểu, cần tiếp tục rà soát, nghiên cứu, luật hóa cơ chế xử lý đối với trường hợp này nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.

Thông tin tuyển dụng thay đổi phải được cập nhật kịp thời

Đối với quy định về công khai thông tin tuyển dụng tại điểm b khoản 2 Điều 26, đại biểu tán thành yêu cầu doanh nghiệp đăng tải đầy đủ, chính xác thông tin về số lượng, tiêu chuẩn tuyển chọn, điều kiện làm việc, quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động và thông tin chuẩn bị nguồn lao động. Tuy nhiên, theo đại biểu, trong thực tế, các thông tin về số lượng tuyển dụng, tiêu chuẩn, tiền lương, điều kiện làm việc hoặc các điều kiện khác có thể thay đổi trong quá trình thực hiện. Vì vậy, cần làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong trường hợp thông tin đã công khai có thay đổi.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định theo hướng thông tin đã công khai phải được cập nhật kịp thời khi có thay đổi; trường hợp thay đổi ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người lao động đã đăng ký tuyển chọn thì phải thông báo cho người lao động biết trước khi tiếp tục tuyển chọn. Theo đại biểu, người lao động đưa ra quyết định tham gia trên cơ sở những thông tin mà doanh nghiệp công bố. Khi thông tin thay đổi mà người lao động không được biết thì quyền lựa chọn của họ có thể bị ảnh hưởng.

Không để “khoảng trống trách nhiệm” khi doanh nghiệp mất khả năng thực hiện nghĩa vụ

Về trường hợp doanh nghiệp mất khả năng thực hiện nghĩa vụ, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, quy định cơ chế xử lý nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động không bị gián đoạn. Theo đại biểu, Luật hiện hành đã có nhiều cơ chế bảo vệ người lao động trong trường hợp doanh nghiệp gặp vấn đề, bao gồm trách nhiệm của doanh nghiệp, ký quỹ và các cơ chế hỗ trợ theo quy định của Luật.

Dự thảo Luật tiếp tục sửa khoản 2 Điều 29, quy định khi Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản, doanh nghiệp không được ký hợp đồng cung ứng lao động, không được tuyển chọn nguồn lao động mới; các hợp đồng đã ký tiếp tục được thực hiện dưới sự giám sát theo pháp luật về phục hồi, phá sản. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ một vấn đề cụ thể: Trong trường hợp doanh nghiệp không còn khả năng trực tiếp thực hiện nghĩa vụ, thì ai là đầu mối chịu trách nhiệm bảo đảm việc cung cấp thông tin, phối hợp và duy trì liên hệ với người lao động đang ở nước ngoài trong thời gian chờ xử lý doanh nghiệp?

Từ đó, đại biểu đề nghị rà soát, nghiên cứu bổ sung tại Điều 29 quy định về đầu mối chuyển giao và phối hợp thực hiện nghĩa vụ đối với người lao động đang làm việc ở nước ngoài, bảo đảm không để xảy ra khoảng trống trách nhiệm. Người lao động đang ở nước ngoài nếu chờ đến khi thủ tục phá sản kết thúc mới được bảo đảm thông tin và hỗ trợ cần thiết thì sẽ không kịp thời, đại biểu nhấn mạnh.

Khai thác dữ liệu để cảnh báo sớm nguy cơ

Liên quan đến quản lý và khai thác dữ liệu, đại biểu cho biết Luật hiện hành và dự thảo Luật đã có quy định về cơ sở dữ liệu, trách nhiệm cập nhật, báo cáo và quản lý thông tin. Tuy nhiên, dữ liệu sau khi được thu thập cần được sử dụng hiệu quả hơn cho công tác quản lý nhà nước.

Theo đó, tại điểm d và điểm đ khoản 2 Điều 70, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung trách nhiệm khai thác, phân tích dữ liệu để nhận diện và cảnh báo sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động, phục vụ thanh tra, kiểm tra theo mức độ rủi ro; đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đại biểu cho rằng, nếu qua dữ liệu quản lý phát hiện doanh nghiệp hoặc thị trường có dấu hiệu bất thường về số lượng khiếu nại, người lao động về nước trước hạn, vi phạm hợp đồng hoặc các vụ việc ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động, cơ quan quản lý có thể chủ động cảnh báo, kiểm tra và xử lý sớm. Qua đó, dữ liệu không chỉ được sử dụng để báo cáo và lưu trữ mà trở thành công cụ giúp quản lý chủ động và quản lý theo rủi ro, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ quyền lợi của người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài.

LỆ HUYỀN (lược ghi)