Các kịch bản giá dầu trong bối cảnh nguồn cung chịu áp lực

Neal Dingmann, chuyên gia phân tích năng lượng tại công ty dịch vụ tài chính toàn cầu của Mỹ William Blair, cho rằng thị trường dầu đang đối mặt nguy cơ xảy ra một đợt tăng giá đột biến chưa từng thấy. 

Trao đổi với Yahoo Finance, ông nhận định kịch bản này hoàn toàn có thể xảy ra, tương tự những cảnh báo gần đây của lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn. Nói cách khác, câu chuyện giá dầu tăng từ đầu năm có thể chưa phải là chương cuối.

Theo Dingmann, nhiều doanh nghiệp năng lượng đang nhận thấy giá dầu đã thiết lập một mặt bằng mới, cao hơn đáng kể so với trước đây và có thể duy trì trong ít nhất vài quý tới. 

Trước đây, giới phân tích thường sử dụng mức 70-80 USD/thùng làm giá dầu trung bình trong chu kỳ. Tuy nhiên, ông cho rằng ngưỡng này đã tăng lên khoảng 80-90 USD, với những giai đoạn giá vượt 100 USD. Đây không còn là chuyện “giá dầu cao tạm thời”, mà là một mặt bằng mới đang được xác lập.

Kể từ đầu năm, dầu thô Mỹ đã tăng hơn 70%, còn Brent tăng khoảng 80%. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh thị trường năng lượng chịu tác động từ xung đột tại Trung Đông. 

Dingmann nhận định, các cuộc tấn công tàu chở dầu liên quan đến Iran và chi phí vận tải biển tăng lên mức kỷ lục đang khiến thị trường dầu vật chất ngày càng thắt chặt. 

Ông chỉ ra rằng những diễn biến địa chính trị và chính trị giờ đây đã gây ra tác động thực tế đến nguồn cung, chứ không còn chỉ là rủi ro trên giấy.

Giá dầu Brent đang giao dịch quanh 110 USD/thùng, trong khi giới phân tích cảnh báo thị trường có thể đối mặt một đợt tăng giá sốc chưa từng thấy. Ảnh: WSJ

Điều đáng chú ý là các biện pháp can thiệp ngắn hạn từng được xem là “van xả” cho thị trường dầu, như giải phóng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Mỹ (SPR), sẽ khó phát huy hiệu quả như trước. 

Nguyên nhân, lượng dầu trong kho đã giảm xuống 282,7 triệu thùng trong tuần trước, mức thấp nhất kể từ tháng 10/1982. Điều này làm thu hẹp dư địa ứng phó của Washington nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn, dù kho dự trữ vẫn còn dầu để sử dụng trong tình huống khẩn cấp.

Không chỉ dầu thô, thị trường nhiên liệu tinh chế cũng đang chịu áp lực lớn. Giá hợp đồng tương lai dầu sưởi - chỉ số tham chiếu quan trọng của diesel đã tăng hơn gấp đôi từ đầu năm. 

Dingmann dự báo giá diesel, xăng và nhiên liệu sưởi ấm có thể tiếp tục lập đỉnh mới khi mùa đông đến gần, kéo theo chi phí năng lượng của người tiêu dùng tăng cao. Với các hộ gia đình, hóa đơn sưởi ấm mùa đông năm nay có thể là lời nhắc rõ ràng nhất về cơn sốt năng lượng toàn cầu.

Trong khi giá năng lượng tăng gây áp lực lên người tiêu dùng, các nhà sản xuất dầu khí Mỹ lại đang hưởng lợi đáng kể. 

Theo ông, nhiều doanh nghiệp năng lượng mà ông theo dõi đã ghi nhận dòng tiền tự do cao kỷ lục trong quý II. Ông dự báo các kỷ lục mới có thể tiếp tục xuất hiện trong quý III hoặc quý IV. Đây là mặt trái quen thuộc của mỗi cơn sốt dầu: người tiêu dùng trả giá, còn nhà sản xuất thu về dòng tiền lớn.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều đồng tình với kịch bản cực đoan. Goldman Sachs dự báo Brent ở mức 90 USD/thùng vào tháng 12/2026, nhưng cho rằng giá bình quân có thể lên khoảng 125 USD/thùng trong năm 2027 nếu sản lượng dầu vùng Vịnh giảm mạnh hơn dự kiến. Hai mức giá phản ánh hai kịch bản khác nhau: dự báo cơ sở và kịch bản nguồn cung xấu đi đáng kể.

Điều đó cho thấy ngay cả những tổ chức thận trọng nhất cũng đã phải tính đến kịch bản giá dầu vượt xa 100 USD.

Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: thị trường dầu đang bị chi phối bởi những yếu tố khó dự đoán hơn nhiều so với các chu kỳ trước. 

Xung đột địa chính trị, tấn công tàu chở dầu, chi phí vận tải biển tăng cao và kho dự trữ chiến lược cạn kiệt khiến nhiều rủi ro nguồn cung cùng lúc gia tăng. Trong bối cảnh đó, một cú “super spike” (đột biến) không còn là kịch bản xa vời. 

Với người tiêu dùng, đó là nỗi lo về hóa đơn năng lượng; với giới đầu tư, đó là cơ hội và rủi ro đan xen; còn với thị trường, đó là lời cảnh báo rằng giá dầu có thể còn đi xa hơn những gì số đông đang nghĩ.

Theo Yahoo Finance, Business Standard, Goldman Sachs

Tử Huy