'Bốn nhà' liên kết, mở hướng an cư lạc nghiệp cho lao động vùng cao

UBND Xã Nam Tuấn.

Dịch cơ cấu lao động tại xã miền núi

Xã miền núi Nam Tuấn nằm ở phía Bắc tỉnh Cao Bằng với quy mô dân số hơn 15.933 nhân khẩu, sở hữu lực lượng lao động trong độ tuổi dồi dào lên đến 9.870 người. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động qua đào tạo tại địa phương mới chỉ đạt 36,3%.

Đối với nhóm lao động trẻ từ 18 đến 38 tuổi, toàn xã có 4.550 người nhưng có tới 3.337 lao động tự do đang làm việc tại chỗ, chủ yếu phụ thuộc vào trồng trọt, chăn nuôi nhỏ lẻ với thu nhập bấp bênh.

Kinh tế tại xã Nam Tuấn chủ yếu phụ thuộc vào trồng trọt, chăn nuôi nhỏ lẻ với thu nhập bấp bênh - (Ảnh: UBND xã Nam Tuấn cung cấp).

Trước thực trạng sản xuất nông nghiệp manh mún, hiệu quả kinh tế chưa cao, nhu cầu ly nông chuyển đổi nghề nghiệp của thanh niên nông thôn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhìn từ bài học thực tế, trên địa bàn xã hiện có hàng chục lao động đang làm việc tại các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) với mức thu nhập bình quân ấn tượng khoảng 300 triệu đồng/người/năm.

Đây chính là những minh chứng sống động, tạo động lực mạnh mẽ thôi thúc chính quyền và người dân Nam Tuấn tìm kiếm một hướng đi bài bản, bền vững hơn qua con đường đào tạo nghề.

Chính quyền bám bản, nhà trường đến tận nhà

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, ngày 20/3/2026, UBND xã Nam Tuấn đã ký kết biên bản hợp tác phối hợp tư vấn, đào tạo và giải quyết việc làm với Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam và Công ty Than Khe Chàm - TKV.

Để đưa chính sách thực sự đi vào cuộc sống, chính quyền xã đã thiết lập mô hình phối hợp chặt chẽ mang tên "Bốn nhà": Nhà trường - doanh nghiệp - địa phương - gia đình.

UBND xã Nam Tuấn triển khai nhiều chương trình để lao động được đào tạo nghề nhằm có thu nhập ổn định lâu dài.

Không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các hội nghị tập trung, UBND xã đã thành lập 13 đoàn công tác do các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng ủy xã làm trưởng đoàn, phối hợp cùng các trưởng xóm trực tiếp "bám bản", đến từng hộ gia đình ngoài giờ hành chính, tranh thủ cả buổi trưa, buổi tối hay ngày nghỉ để tuyên truyền, định hướng.

Chính sự kiên trì, "gõ cửa từng nhà, rà từng đối tượng" của các tổ công tác đã phá vỡ tâm lý e ngại đi làm xa của bà con vùng cao.

Tính đến ngày 28/5/2026, các tổ đã thực hiện 68 cuộc tuyên truyền trực tiếp, thu hút hàng trăm lượt người nghe và bước đầu tiếp nhận 26 hồ sơ lao động đăng ký tham gia học tập, làm việc.

Trước đó, xã cũng phối hợp tổ chức cho 45 lao động đi tham quan, trải nghiệm thực tế môi trường học tập tại nhà trường và công trường phân xưởng hầm lò thuộc TKV.

Tiếp sức cho học viên có hoàn cảnh khó khăn

Bên cạnh những tín hiệu vui, công tác chuyển dịch lao động tại Nam Tuấn vẫn gặp những rào cản mang tính đặc thù. Nhiều lao động trẻ dù tha thiết đi học nghề nhưng lại là lao động trụ cột trong các gia đình nghèo, neo đơn, có bố mẹ già yếu hoặc thiếu nhân lực sản xuất tại chỗ.

Việc vắng nhà đồng nghĩa với việc đồng áng, chăn nuôi ở quê không có người gánh vác, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày của gia đình.

Nhiều học viên là con em UBND của xã Nam Tuấn được đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam hiện đã có việc làm ổn định.

Thấu hiểu hoàn cảnh và những trăn trở của người học, bên cạnh các chế độ đãi ngộ, miễn giảm học phí và bao tiêu đầu ra của TKV, UBND xã Nam Tuấn đã chủ động đề xuất, kiến nghị với Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam và Công ty Than Khe Chàm tiếp tục nghiên cứu, bổ sung thêm các chính sách hỗ trợ ban đầu bằng tiền mặt hoặc nhu yếu phẩm dành riêng cho gia đình học viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong suốt thời gian học tập tại trường.

“Sự tiếp sức kịp thời này đóng vai trò như một "hậu phương vững chắc", giúp các học viên vùng cao an tâm rèn luyện, vững vàng tay nghề để trở thành những người thợ mỏ chính thức, có thu nhập ổn định dài lâu.

Đồng thời, chính quyền cũng kiến nghị các đơn vị tài trợ, hỗ trợ thêm kinh phí hoạt động cho lực lượng cắm bản tại cơ sở để duy trì ngọn lửa tuyên truyền bền bỉ”, ông Hoàng Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Nam Tuấn cho biết.

Sự đồng lòng giữa chính quyền địa phương, nhà trường và doanh nghiệp tại xã Nam Tuấn không chỉ giải quyết bài toán việc làm trước mắt, mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển vững mạnh.

Hà Long