Bộ Tài chính Mỹ bất ngờ tăng gấp đôi mức hỗ trợ thanh khoản cho thị trường trái phiếu kho bạc

Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent - Ảnh: NYT.

Động thái này diễn ra sau khi một đợt bán tháo lớn trên thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu, bao gồm trái phiếu kho bạc Mỹ, đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm lên mức cao nhất kể từ năm 2007. Nguyên nhân chính của đợt bán tháo này là lo ngại về mức nợ công khổng lồ của Mỹ và các quốc gia khác, bên cạnh cuộc chiến Mỹ - Iran kéo dài làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu.

Vào ngày 18/8, tổng nợ công của Mỹ đã lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 40 nghìn tỷ USD.

Trong một tuyên bố, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn, từ 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD mỗi lần. Quyết định này áp dụng cho các trái phiếu kỳ hạn từ 10 đến 30 năm và sẽ có hiệu lực từ ngày 9/9 đến ngày 4/11.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã đạt mức cao nhất trong 19 năm là 5,34% vào ngày 18/8, nhưng sau đó đã giảm xuống còn 5,184% trong phiên ngày 19/8 sau thông báo của Bộ Tài chính.

"Tôi nghĩ rằng động thái này sẽ có tác động chủ yếu đến lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ các kỳ hạn dài hơn”, ông Dan Gottlander, trưởng bộ phận giao dịch hoán đổi USD và đôla Canada tại ngân hàng Citi, nhận định với hãng tin Reuters. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng động thái này có thể đi kèm với việc Bộ Tài chính Mỹ phát hành thêm trái phiếu ở các kỳ hạn ngắn hơn.

"Sự hỗ trợ này không làm thay đổi thâm hụt ngân sách chính phủ Mỹ, và nếu họ mua lại các trái phiếu kỳ hạn dài hạn, cuối cùng họ vẫn phát hành thêm nợ. Họ có thể phát hành thêm tín phiếu, hoặc cũng có thể là trái phiếu trong phân khúc 5 năm đến 10 năm”, ông Gottlander nhận xét.

Các nhà phân tích thị trường cho rằng hành động của Bộ Tài chính phản ánh sự nhạy cảm với việc áp lực bán tháo thị trường trái phiếu có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng chi phí vay, giữ lãi suất đi vay trong nền kinh tế như lãi suất vay thế chấp nhà ở mức cao, và có thể gây ra những gián đoạn trên toàn thị trường tài chính.

"Tôi nghĩ họ lo ngại về những tác động tiêu cực của mức lợi suất 5% hoặc cao hơn ở các trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài, không chỉ vì mức lợi suất đó làm tăng chi phí lãi vay đối với Chính phủ Mỹ mà còn đối với cả người đi vay trong khu vực tư nhân”, ông Rene Albrecht - nhà phân tích cao cấp tại ngân hàng Đức DZ Bank - nhận định với Reuters, và bổ sung thêm rằng chỉ còn 3 tháng nữa là đến cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng giảm xuống trong phiên ngày 19/8, với mức giảm khoảng 6 điểm cơ bản xuống còn 4,66%.

Đây là lần thứ hai trong tháng này Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent can thiệp vào thị trường để làm giảm bớt biến động. Trước khi đưa ra quyết định tăng hỗ trợ cho thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, ông Bessetn đã phối hợp với nhà chức trách Nhật Bản trong một cuộc can thiệp thị trường tiền tệ vào ngày 1/8 nhằm vực dậy tỷ giá đồng yên Nhật so với đồng USD từ mức thấp nhất 40 năm.

Một báo cáo của công ty Evercore ISI nhận định: "Ông Bessent một lần nữa thể hiện kỹ năng chiến thuật của ông với tư cách một bộ trưởng tài chính hoạt động tích cực, bằng cách đánh vào các vị thế bán khống trái phiếu bằng một thông báo bất ngờ về chương trình tăng cường mua lại trái phiếu. Động thái này được đưa ra vào một ngày tháng 8 khi thanh khoản trên thị trường đang giảm xuống mức thấp và đà tăng trước đó của lợi suất đang tạm chững lại”

Tuy nhiên, các nhà phân tích của Evercore cũng đặt câu hỏi liệu động thái này có tác dụng lâu dài hay không, khi Bộ Tài chính Mỹ vẫn cần huy động tài chính để đáp ứng cho một "làn sóng" nợ đáo hạn và thâm hụt ngân sách lớn.

Ông Thomas Simons, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng đầu tư Jefferies ở New York, cho biết thông báo bất ngờ của Bộ Tài chính Mỹ đã đảo lộn truyền thống của cơ quan này về việc phát hành nợ "thường xuyên và có thể dự đoán được”.

Mức tăng mua lại trái phiếu kho bạc Mỹ thêm 2 tỷ USD là rất nhỏ so với thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ có tổng trị giá 32,2 nghìn tỷ USD tại thời điểm ngày 16/8, cũng như khoảng 5,5 nghìn tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 20 năm và 30 năm chưa đáo hạn tính đến ngày 31/7. Tuy nhiên, động thái của Bộ Tài chính Mỹ vẫn mang lại sự trấn an cho các nhà đầu tư rằng nhà chức trách sẵn sàng hành động.

“Việc tăng hỗ trợ thanh khoản trái phiếu không giải quyết được các vấn đề cơ bản như thâm hụt ngân sách, lạm phát, hay nguồn cung trái phiếu kho bạc" - ông Anshul Sharma, Giám đốc đầu tư tại công ty Savvy Wealth ở New York, nhận xét. Tuy nhiên, ông cho rằng động thái này cho thấy Bộ Tài chính Mỹ “có các công cụ sẵn sàng và sẵn lòng sử dụng những công cụ đó khi điều kiện thị trường yêu cầu”.

Trong hai năm qua, Bộ Tài chính Mỹ đã thực hiện các đợt mua lại trái phiếu theo lịch trình để cung cấp hỗ trợ thanh khoản cho các trái phiếu kỳ hạn dài sắp đáo hạn. Đợt mua lại tiếp theo đối với trái phiếu kỳ hạn 20 và 30 năm đã được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 24/9, và một đợt mua lại kỳ hạn 10 đến 20 năm theo dự kiến sẽ được tiến hành vào ngày 10/9.

Trong thông báo mua lại trái phiếu hàng quý công bố vào đầu tháng này, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ mua lại tới 69 tỷ USD trái phiếu kho bạc ở tất cả các kỳ hạn trong thời gian từ ngày 6/8 đến ngày 5/11. Có ba đợt mua lại trái phiếu kỳ hạn 20 đến 30 năm và bốn đợt mua lại kỳ hạn 10 đến 20 năm được lên kế hoạch trong khoảng thời gian đó, bổ sung ít nhất 14 tỷ USD hỗ trợ thanh khoản và nâng tổng mức mua lại tối đa lên 83 tỷ USD.

Tổng thống Donald Trump đã trấn an người dân Mỹ rằng họ không cần lo lắng về sự biến động trên thị trường trái phiếu. Vào ngày 19/8, khi được các phóng viên hỏi liệu người dân Mỹ có nên lo ngại về những diễn biến gần đây trên thị trường trái phiếu hay không, ông Trump trả lời: “Tôi không cho là như vậy”.

An Huy