Bỏ ngưỡng doanh thu 'cứng': Mở dư địa linh hoạt cho chính sách thuế hộ kinh doanh

Chính sách linh hoạt để bám sát thực tiễn

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi các luật thuế, trong đó điểm đáng chú ý là bỏ ngưỡng doanh thu miễn thuế cố định 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh. Thay vào đó, Chính phủ sẽ được giao quyền quy định mức doanh thu miễn thuế phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế.

Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia, đây là thay đổi mang tính kỹ thuật nhưng có tác động sâu rộng. Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, nhận định hệ thống ngưỡng doanh thu chịu thuế hiện hành đã bộc lộ độ trễ lớn so với thực tiễn. Trong nhiều năm, lạm phát, chi phí đầu vào tăng cao và sự thay đổi trong cấu trúc kinh tế khiến mức 500 triệu đồng trở nên lạc hậu.

Hệ quả là không ít hộ kinh doanh quy mô nhỏ, lợi nhuận thấp nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế, tạo thêm áp lực tài chính và ảnh hưởng đến sinh kế. Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến động, đặc biệt sau các giai đoạn khó khăn, việc duy trì một ngưỡng “cứng” như vậy không còn phù hợp.

Việc trao quyền điều chỉnh cho Chính phủ được đánh giá sẽ giúp chính sách thuế trở nên linh hoạt hơn. Thay vì phải chờ quy trình sửa luật kéo dài, cơ quan điều hành có thể kịp thời cập nhật ngưỡng doanh thu theo diễn biến kinh tế vĩ mô như lạm phát, sức mua hay mục tiêu phục hồi tăng trưởng.

Đáng chú ý, một trong những đề xuất nhận được nhiều sự đồng tình là nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên khoảng 1 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cần phân loại theo ngành nghề để đảm bảo công bằng, bởi đặc thù chi phí và biên lợi nhuận giữa các lĩnh vực là rất khác nhau.

Giảm gánh nặng, nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn

Tác động rõ rệt nhất của chính sách mới là khả năng hỗ trợ trực tiếp cho khu vực hộ kinh doanh – vốn chiếm tỷ trọng lớn nhưng dễ bị tổn thương trước biến động thị trường. Khi ngưỡng miễn thuế được nâng lên hoặc điều chỉnh phù hợp, nhiều hộ sẽ giảm bớt gánh nặng tài chính, có thêm nguồn lực duy trì và mở rộng hoạt động.

Chia sẻ từ thực tế, anh Đoàn Mạnh Dũng, chủ một cửa hàng tạp hóa tại Hà Nội cho biết, doanh thu hiện nay của cửa hàng có thể đạt 800 triệu đồng đến gần 1 tỷ đồng mỗi năm, nhưng lợi nhuận thực tế không cao do chi phí đầu vào tăng mạnh. “Nếu được miễn thuế ở ngưỡng dưới 1 tỷ đồng, chúng tôi sẽ có thêm điều kiện để tái đầu tư và cải thiện chất lượng dịch vụ”, anh Dũng nói.

Tương tự, chị Nguyễn Thị Hiền, kinh doanh online cho rằng, đặc thù doanh thu của lĩnh vực này là không ổn định theo tháng. Do đó, việc áp dụng một ngưỡng linh hoạt sẽ phản ánh đúng thực tế hơn, đồng thời tạo động lực cho người mới khởi nghiệp.

Không chỉ giảm áp lực tài chính, chính sách này còn được kỳ vọng khuyến khích khu vực kinh tế phi chính thức chuyển sang chính thức. Khi nghĩa vụ thuế trở nên hợp lý và thủ tục được đơn giản hóa, các hộ kinh doanh sẽ sẵn sàng kê khai minh bạch hơn.

Dù đồng tình với chủ trương nới ngưỡng, nhiều hộ kinh doanh cho rằng mức cụ thể cần được cân nhắc kỹ lưỡng theo từng lĩnh vực. Bà Nguyễn Thị Dung, chủ một quán bún hải sản tại Hà Nội cho biết, với ngành ăn uống, mức doanh thu 1 tỷ đồng/năm vẫn có thể là thấp. “Chỉ cần bán khoảng 50 bát mỗi ngày là đã chạm ngưỡng. Trong khi chi phí thuê nhân công, nguyên liệu và công sức bỏ ra rất lớn, lợi nhuận thực chỉ khoảng 20-25%”, bà chia sẻ và đề xuất nên nâng ngưỡng lên khoảng 2 tỷ đồng/năm đối với ngành này.

Ở lĩnh vực vật tư điện, ông Nguyễn Văn Anh (Phúc Lợi, Hà Nội) cũng cho rằng, mức doanh thu chịu thuế nên dao động từ 1-1,5 tỷ đồng/năm. Theo ông, giá cả leo thang khiến doanh thu dễ vượt ngưỡng 500 triệu đồng dù quy mô kinh doanh vẫn nhỏ, trong khi lợi nhuận không tương xứng.

Trong khi đó, bà Hòa, một tiểu thương kinh doanh thời trang, cho biết với ngưỡng cũ 500 triệu đồng/năm (tương đương khoảng 1,3 triệu đồng/ngày), hầu hết hộ kinh doanh đều phải nộp thuế. Việc bỏ ngưỡng này giúp họ duy trì hoạt động và đảm bảo thu nhập cho gia đình.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, khoảng 2,5 triệu hộ kinh doanh có thể được miễn thuế nhờ chính sách mới, qua đó giúp giảm đáng kể áp lực tuân thủ và thủ tục hành chính. Dù ngân sách có thể giảm thu khoảng 4.800 tỷ đồng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, đây được xem là giải pháp “nuôi dưỡng nguồn thu”, tạo nền tảng mở rộng cơ sở thuế bền vững.

Việc bỏ ngưỡng doanh thu “cứng” và chuyển sang cơ chế điều hành linh hoạt được xem là bước đi phù hợp trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách không chỉ giúp giảm áp lực cho hàng triệu hộ kinh doanh mà còn góp phần tạo dựng một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và giàu sức sống hơn trong dài hạn.

Đức Thuận