Bộ GD-ĐT: Ban hành Chuẩn chương trình đào tạo về đường sắt trình độ đại học

Theo Quyết định số 1061/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 4/5/2026, Bộ GD-ĐT chính thức ban hành Chuẩn chương trình đào tạo (CTĐT) về đường sắt trình độ đại học. Chuẩn này áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học tham gia thực hiện Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045; đồng thời là căn cứ để các trường xây dựng, rà soát, cập nhật chương trình đào tạo trước khi tuyển sinh.

Chương trình đào tạo hướng tới phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt hiện đại. Ảnh: Bộ GD-ĐT

Chuẩn đầu ra nhấn mạnh năng lực công nghệ, trí tuệ nhân tạo

Điểm đáng chú ý là chuẩn chương trình không chỉ dừng ở việc định hướng nội dung đào tạo, mà quy định khá toàn diện những yêu cầu tối thiểu đối với một chương trình đào tạo đại học trong lĩnh vực đường sắt. Cụ thể, chuẩn bao gồm các nhóm yêu cầu về mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, chuẩn đầu vào, khối lượng học tập, cấu trúc và nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá kết quả học tập, đội ngũ giảng viên và nhân lực hỗ trợ, cơ sở vật chất, công nghệ, học liệu, cũng như lộ trình cải tiến chất lượng.

Chương trình đào tạo hướng tới phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt hiện đại, bao gồm các loại hình như đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt điện khí hóa và đường sắt tốc độ cao, đồng thời có khả năng thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế.

Danh mục ngành đào tạo được xác định theo cấu trúc của ngành công nghiệp đường sắt, gồm 4 phân nhóm: xây dựng và quản lí xây dựng công trình; hệ thống điện, thông tin tín hiệu và điều khiển; phương tiện đường sắt; kinh tế và khai thác vận tải đường sắt.

Chuẩn đầu ra yêu cầu người học đạt năng lực toàn diện về kiến thức, kĩ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm; trong đó nhấn mạnh khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ hiện đại, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và tư duy hệ thống.

Chương trình được thiết kế theo hai định hướng văn bằng: cử nhân (bậc 6) với khối lượng tối thiểu 120 tín chỉ và kĩ sư (bậc 7) với khối lượng tối thiểu 150 tín chỉ.

Cấu trúc chương trình bao gồm các khối kiến thức: giáo dục đại cương; cơ sở ngành và chuyên ngành; kiến thức bổ trợ; thực tập, thực hành và tốt nghiệp, trong đó ngoại ngữ chiếm tối thiểu 8 tín chỉ và khối toán, khoa học cơ bản, công nghệ thông tin chiếm tối thiểu 20 tín chỉ đối với các phân nhóm kĩ thuật và tối thiểu 15 tín chỉ đối với phân nhóm kinh tế – vận tải.

Tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia

Một yêu cầu đáng chú ý khác là thí sinh theo học các ngành đào tạo về đường sắt sẽ phải đáp ứng điều kiện đầu vào nhất định, trong đó tổ hợp xét tuyển bắt buộc có môn Toán và tổng điểm các môn trong tổ hợp phải đạt tối thiểu 60% thang điểm xét. Đây là chi tiết cho thấy định hướng lựa chọn đầu vào gắn với đặc thù của lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ, nơi nền tảng tư duy định lượng giữ vai trò quan trọng.

Chương trình đào tạo được triển khai theo hướng lấy người học làm trung tâm, kết hợp giảng dạy trực tiếp với công nghệ số, áp dụng các phương pháp học tập theo dự án, theo vấn đề và thực hành – mô phỏng.

Thời lượng thực tập, thực hành chiếm tối thiểu 15% (đối với chương trình cử nhân) và 20% (đối với chương trình kĩ sư) trong khối kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành, đồng thời tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và chuyên gia trong đào tạo, giúp người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học tập.

Bảo đảm điều kiện triển khai và cải tiến liên tục chất lượng đào tạo

Chuẩn CTĐT quy định yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên, trong đó bảo đảm có ít nhất 01 giảng viên có trình độ tiến sĩ phù hợp với ngành đào tạo, có kinh nghiệm giảng dạy hoặc quản lí đào tạo từ 03 năm trở lên; đồng thời yêu cầu các cơ sở đào tạo bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, học liệu và hạ tầng công nghệ.

Các chương trình đào tạo được xây dựng theo nguyên tắc cải tiến liên tục, có lộ trình nâng cao chất lượng, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo trong nước và đối tác quốc tế.

Chuẩn CTĐT áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo nguồn nhân lực đường sắt; các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng, rà soát, cập nhật chương trình và báo cáo Bộ GD-ĐT trước khi tuyển sinh.

Phương Anh