Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình giữ vai trò nòng cốt trong chống khai thác IUU

Cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hải Thịnh phối hợp với đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường giám sát hành trình tàu cá. Ảnh: Minh Khôi

Kiểm tra, giám sát chặt từ cửa biển

Sáng sớm tại khu vực cảng Hải Thịnh, khi những con tàu cá chuẩn bị rời bến cho chuyến vươn khơi mới, tổ công tác của Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hải Thịnh đã có mặt trên các con tàu để kiểm tra giấy tờ và tình trạng hoạt động của thiết bị giám sát hành trình (VMS). Trung tá Trần Như Hoàn, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hải Thịnh cho biết, hiện nay, đơn vị duy trì tổ kiểm soát trực 24/24 giờ tại khu vực cảng, bảo đảm mọi tàu cá xuất, nhập bến đều được kiểm tra đầy đủ theo quy định. “Chúng tôi kiểm tra từ hồ sơ pháp lý đến tín hiệu thiết bị VMS ngay tại ca bin. Tàu cá chỉ được phép rời bến khi đủ điều kiện theo quy định” - Trung tá Trần Như Hoàn cho biết thêm.

Theo thống kê của lực lượng chức năng, khu vực do Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hải Thịnh quản lý có hàng trăm tàu cá thường xuyên hoạt động khai thác xa bờ, trong đó, phần lớn tàu đã lắp đặt thiết bị VMS theo quy định. Khi phát hiện tàu mất tín hiệu, cán bộ Biên phòng lập tức liên hệ với thuyền trưởng để nhắc nhở, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương xác minh nguyên nhân. Không chỉ kiểm soát tại bến cảng, cán bộ, chiến sĩ của đồn còn thường xuyên xuống các khu neo đậu tàu thuyền để tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân nắm chắc các quy định của pháp luật liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Cách Hải Thịnh không xa, khu vực cửa biển Ba Lạt cũng là nơi có mật độ tàu cá hoạt động khá lớn. Theo chỉ huy Đồn Biên phòng Ba Lạt, thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương và ngành thủy sản rà soát, cập nhật dữ liệu quản lý hơn 1.300 tàu cá và trên 1.600 thuyền viên đang hoạt động trên địa bàn. Bên cạnh đó, cán bộ Biên phòng đã tổ chức cho gần 800 chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm các quy định về khai thác IUU, đồng thời hướng dẫn ngư dân ghi chép đầy đủ nhật ký khai thác, khai báo sản lượng khi cập cảng.

Ở phía Nam tuyến biển của tỉnh Ninh Bình, Đồn Biên phòng Cồn Thoi phụ trách địa bàn có nhiều tàu cá hoạt động khai thác ven bờ và nuôi trồng thủy sản. Tại đây, cán bộ Biên phòng không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm soát tàu cá, mà còn tích cực xây dựng các mô hình gắn kết ngư dân trong chấp hành pháp luật. Một trong những mô hình phát huy hiệu quả là tổ tàu thuyền đoàn kết trên biển, trong đó, các chủ tàu hỗ trợ nhau trong quá trình khai thác và cùng giám sát việc chấp hành quy định về chống khai thác IUU.

Cán bộ, chiến sĩ đơn vị cũng thường xuyên xuống tận bến cá, khu neo đậu tàu thuyền để hướng dẫn ngư dân hoàn thiện thủ tục pháp lý, kiểm tra thiết bị VMS. Khi phát hiện tàu cá có dấu hiệu mất tín hiệu thiết bị VMS hoặc di chuyển gần ranh giới vùng biển cho phép, đơn vị lập tức liên hệ với thuyền trưởng để cảnh báo, yêu cầu điều chỉnh hành trình.

Cán bộ Trạm Biên phòng cửa khẩu cảng Hải Thịnh tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. Ảnh: Minh Khôi

Chung sức gỡ “thẻ vàng”

Trên khoang tàu chuẩn bị ra khơi tại cảng Hải Thịnh, anh Nguyễn Văn Tuấn, một ngư dân địa phương vừa kiểm tra lại ngư lưới cụ, vừa chia sẻ: “Trước mỗi chuyến đi biển, chúng tôi đều kiểm tra thiết bị VMS, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và ghi nhật ký khai thác theo đúng quy định. Làm đúng như vậy thì sản phẩm của mình mới dễ tiêu thụ, doanh nghiệp thu mua cũng yên tâm hơn”.

Cùng chung suy nghĩ đó, anh Mai Văn Tiên, chủ một tàu cá hoạt động ở vùng biển ven bờ cho biết, việc chấp hành các quy định về chống khai thác IUU hiện nay đã trở thành thói quen của nhiều ngư dân. Trước đây, nhiều người nghĩ những quy định này khá phức tạp, nhưng khi được lực lượng Biên phòng tuyên truyền, bà con hiểu rõ hơn. Nếu làm đúng quy định thì không chỉ tránh bị xử phạt, mà còn giúp sản phẩm thủy sản bán được giá hơn.

Theo số liệu của ngành chức năng, hiện nay, toàn tỉnh Ninh Bình có hơn 1.300 tàu cá hoạt động khai thác, trong đó, phần lớn tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị VMS theo quy định. Những năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình đã phối hợp với các ngành liên quan triển khai nhiều biện pháp quản lý tàu cá như kiểm tra xuất, nhập bến; giám sát tín hiệu thiết bị VMS; tuyên truyền pháp luật cho ngư dân; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Nhờ đó, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài đã giảm đáng kể, góp phần quan trọng vào nỗ lực chung của cả nước trong việc khắc phục các khuyến nghị của EC.

Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực thực hiện các khuyến nghị của EC nhằm sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản, tỉnh Ninh Bình đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để xây dựng nghề cá có trách nhiệm, bền vững. Trong đó, Bộ đội Biên phòng tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động khai thác trên biển và tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. Không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng còn luôn đồng hành cùng ngư dân trong mỗi chuyến vươn khơi, từ hướng dẫn pháp luật, hỗ trợ thủ tục đến tham gia cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra sự cố trên biển.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là những người lính quân hàm xanh ngày đêm bám biển, bám cảng, Ninh Bình đang từng bước xây dựng một nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và bền vững. Từ những cửa biển như Hải Thịnh, Ba Lạt hay Cồn Thoi, những “lá chắn thép” nơi đầu sóng ngọn gió đang góp phần cùng cả nước tiến gần hơn tới mục tiêu gỡ bỏ “thẻ vàng”, khẳng định uy tín của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Duy Khiêm - Minh Khôi