Cây muội hồng đang được săn lùng làm cảnh có gì đặc biệt?

Cơn sốt săn lùng cây muội hồng làm cảnh

Gần đây, các diễn đàn sinh vật cảnh và hội nhóm mạng xã hội đang xôn xao bởi loài cây mới nổi có tên muội hồng. Loài cây có tên khoa học là Syzygium myrtifolium, thuộc họ sim, thường mọc hoang dại trên các vách núi cheo leo. Cây dáng nhỏ, lá dày, thân xù xì, rêu mốc tạo cảm giác cổ kính. Muội hồng được mệnh danh là "nữ hoàng phòng trà". Dáng vẻ đượm màu thời gian đã khiến loài cây này trở thành món đồ trang trí ưa thích trong các không gian phòng trà hoặc bàn làm việc.

Khai thác cây muội hồng trong rừng tự nhiên là vi phạm pháp luật.

Tại Thanh Hóa, Ninh Bình hay Phú Thọ, muội hồng được chào bán từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi gốc. Anh Xuân Trường, người chơi cây tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, đang sở hữu gốc muội hồng tán rộng hơn 2 m, thân uốn lượn. Cuối năm 2025, anh chi hơn 50 triệu đồng để sở hữu cây. Có thời điểm khách trả hơn 100 triệu đồng nhưng anh chưa bán.

Nhu cầu chơi muội hồng tăng cao nên nhiều người vào các dãy núi đá ở Cẩm Thủy, Cẩm Tú, Bá Thước... săn tìm. Một số người còn livestream ngay tại hiện trường khai thác cây trên đỉnh núi. Khách hàng chốt đơn qua màn hình điện thoại, cây sẽ được vận chuyển xuyên tỉnh đến tay người mua.

Thông tin từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa cho biết, đơn vị đã ban hành văn bản về việc tăng cường triển khai công tác bảo vệ rừng, ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển, buôn bán cây muội hồng trái pháp luật.

Theo đại diện Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa, từ cuối tháng 12/2025 đến nay, lực lượng của đơn vị đã xử lý hơn 30 vụ vi phạm liên quan đến khai thác, vận chuyển, mua bán, tàng trữ trái phép cây muội hồng, thu giữ hơn 280 cây, xử phạt hành chính gần 150 triệu đồng.

Ngành chức năng cho biết, cây muội hồng chủ yếu mọc ở các mỏm đá cheo leo hoặc trong những khu rừng có trữ lượng thấp. Thời gian qua, loại cây này được nhiều người ưa chuộng, săn tìm để trưng bày trên bàn uống trà.

Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa nhận định việc khai thác loại cây muội hồng tiềm ẩn nhiều rủi ro, gây nguy hiểm đến tính mạng. Ngành chức năng đề nghị thủ trưởng các hạt kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương, các đơn vị liên quan thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân.

Người dân không khai thác, mua bán cây muội hồng và loại cây rừng tự nhiên dưới bất kỳ hình thức nào, không tiếp tay cho các đối tượng thu gom cây rừng, chủ động thông báo ngay cho lực lượng chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm.

Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hành vi khai thác, thu gom, vận chuyển, mua bán cây rừng tự nhiên khi không có hồ sơ nguồn gốc hợp pháp là vi phạm quy định của pháp luật về lâm nghiệp, gây ảnh hưởng đến công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái.

Để góp phần ngăn chặn tình trạng vận chuyển cây "Muội hồng" có nguồn gốc từ rừng tự nhiên, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa đề nghị các tổ chức, cá nhân kinh doanh vận tải hành khách trên địa bàn phối hợp thực tăng cường kiểm soát hàng hóa, bưu kiện, kiện gửi theo xe khách, đặc biệt là các loại cây cảnh, cây giống có dấu hiệu nghi vấn có nguồn gốc từ rừng tự nhiên, trong đó có cây muội hồng.

Không tiếp nhận vận chuyển đối với các trường hợp gửi cây rừng tự nhiên không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật. Khi phát hiện các trường hợp gửi vận chuyển cây muội hồng hoặc các loại cây rừng tự nhiên nghi không có nguồn gốc hợp pháp, đề nghị thông tin kịp thời cho cơ quan Kiểm lâm gần nhất để phối hợp kiểm tra, xử lý theo quy định.

Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa sẽ tăng cường kiểm tra tại các điểm, tuyến giao thông, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các hành vi vận chuyển lâm sản trái pháp luật (đặc biệt là vận chuyển cây muội hồng không có nguồn gốc hợp pháp). Nếu phát hiện thông tin liên quan, đề nghị các đơn vị, cá nhân liên hệ với Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa (qua số điện thoại: 0946.050.333 hoặc 0903.489.278) để phối hợp xử lý.

Vì sao cây muội hồng được săn lùng?

Muội hồng là loài cây đặc hữu của các vùng núi đá vôi khắc nghiệt thuộc Thanh Hóa, Ninh Bình, Hòa Bình. Khác với nhiều loài cây cảnh quen thuộc trong vườn nhà, muội hồng sinh trưởng trên những vách đá dựng đứng, nơi đất đai khan hiếm, nước không có, chỉ có nắng hanh, gió lạnh và sương mù bao phủ. Dân chơi cây muội hồng cho biết, cây này dễ chăm sóc, lên xanh tốt, để được trong nhà. Khi ra lá ngọn cây có màu hồng, hoa thơm.

Thân cây đen sạm, vỏ xù xì như than cháy, dáng cây uốn lượn theo từng khe đá, tán lá nhỏ xếp so le nhau, tạo nên vẻ đẹp thô mộc nhưng đầy khí chất. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp độc đáo ấy là những nỗi lo về nguy cơ tuyệt chủng và sự tàn phá môi trường tự nhiên nơi cây sinh trưởng.

Điều đặc biệt nhất là những chồi non ánh đỏ bật lên từ thân già cỗi. Một cây muội hồng cổ thụ có thể đã trải qua hàng chục năm, âm thầm tồn tại trên vách đá mà ít ai biết đến.

Không chỉ vậy, muội hồng còn có khả năng sống sót lâu dài khi được đưa vào không gian trong nhà. Cây có thể giữ dáng, giữ màu lá và sức sống từ 3 đến 6 tháng mà không cần nhiều ánh sáng hay tưới nước thường xuyên.

Thời gian qua, loài cây này được nhiều người săn đón về làm cảnh trồng trong nhà, trang trí bàn trà, phòng khách... khiến giá cây bị đẩy lên cao, càng làm gia tăng khai thác cây trái phép trong tự nhiên.

Theo chuyên gia của Đại học Lâm nghiệp, muội hồng chủ yếu sinh sống trên vách núi đá cao, trong rừng tự nhiên. Mọi hoạt động khai thác trong rừng tự nhiên đều vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ rừng. Thực tế trong thời gian vừa qua, người đi khai thác cây muội hồng để bán không chỉ cắt gốc, bứng cây mà còn sử dụng máy cắt để cắt đá, đào moi cả rễ cây. Việc khai thác muội hồng quá mức có thể làm xói mòn nền tảng sinh thái của rừng tự nhiên. Bởi vì cây muội hồng vốn là một phần của hệ sinh thái núi đá, nơi rễ cây bám chặt vào đá để giữ đất, giữ nước tạo môi trường sống.

Khi những gốc cây già bị bứng đi, lớp phủ bề mặt thực vật bị phá vỡ, đất đá bị rửa trôi, có thể gây sạt lở trong mùa mưa bão. Ngoài ra, việc khai thác cây muội hồng là một việc làm nguy hiểm bởi đặc thù của cây là sống trên các vách đá, núi đá cheo leo, muốn khai thác được muội hồng, ngươi đào phải đu dây, treo mình xuống những vách đá, dùng cưa, xà beng... để moi từng bộ rễ khỏi khe núi.

Tình trạng khai thác Muội hồng ồ ạt cho thấy bức tranh chung của nhiều loài cây cảnh quý khi nhu cầu thị trường tăng nhanh hơn khả năng quản lý và nhận thức bảo tồn. Theo chuyên gia, muội hồng không chỉ là một loài cây cảnh. Đó là một phần hệ sinh thái rừng đá đặc hữu, là "hơi thở" của những dãy núi vôi. Bảo vệ muội hồng cũng là bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo vệ tương lai sinh thái cho thế hệ sau.

Tô Hội