Bộ Công Thương đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh thúc đẩy tăng trưởng 2 con số

Nhiều “điểm nghẽn” cần tháo gỡ

Sáng 27/3, Thứ trưởng Phan Thị Thắng dẫn đầu đoàn công tác Bộ Công Thương đã có buổi làm việc với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh nhằm đánh giá toàn diện tình hình phát triển ngành, đồng thời bàn giải pháp hỗ trợ Thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Bộ Công Thương làm việc với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh về các hoạt động của ngành và phối hợp triển khai các giải pháp hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Ảnh: Thanh Minh.

Tham dự buổi làm việc, về phía Bộ Công Thương có lãnh đạo nhiều đơn vị như: Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp; Vụ Phát triển thị trường nước ngoài; Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước; Cục Công nghiệp; Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công; Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số; Cục Xuất nhập khẩu. Về phía địa phương có Ban lãnh đạo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cùng đại diện các phòng, ban chuyên môn.

Buổi làm việc nằm trong chương trình công tác của Bộ Công Thương nhằm nắm bắt đầy đủ bức tranh phát triển ngành Công Thương tại TP. Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Đây cũng là dịp để hai bên rà soát, đánh giá các kết quả đạt được trong thời gian qua, đặc biệt ở các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, thương mại nội địa, xuất nhập khẩu, thương mại điện tử và chuyển đổi số.

Ông Hà Văn Út, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, báo cáo đánh giá tình hình phát triển ngành Công Thương Thành phố; xây dựng định hướng, nhiệm vụ và giải pháp năm 2025, tầm nhìn đến 2030 tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Minh.

Bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động công nghiệp, thương mại và xuất nhập khẩu của Thành phố vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Trong lĩnh vực công nghiệp, tăng trưởng có dấu hiệu chững lại do quỹ đất công nghiệp hạn chế, vướng mắc giải phóng mặt bằng và tỷ lệ lấp đầy chưa cao. Hạ tầng logistics thiếu đồng bộ, chi phí vận chuyển cao và tình trạng ùn tắc kéo dài tiếp tục làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Thành phố đang thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.

Áp lực năng lượng cũng ngày càng lớn khi nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh, trong khi nhiều dự án nguồn và lưới điện còn vướng thủ tục đầu tư. Dự báo đến năm 2030, nhu cầu điện sẽ tăng mạnh, đặt ra thách thức lớn cho hệ thống cung ứng. Một số cơ chế, chính sách liên quan đến điện mặt trời mái nhà, mua bán điện trực tiếp hay dự trữ xăng dầu vẫn chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc triển khai.

Hoạt động thương mại nội địa phát triển chưa đồng đều giữa các khu vực; hạ tầng logistics và kho bãi chịu áp lực lớn. Thương mại điện tử tăng trưởng nhanh nhưng tiềm ẩn rủi ro như hàng giả, gian lận thương mại, trong khi công tác quản lý thuế còn gặp nhiều khó khăn. Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Thành phố vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp FDI, giá trị gia tăng nội địa còn thấp và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế còn hạn chế.

Đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm

Trước thực trạng trên, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh đã kiến nghị Bộ Công Thương một số giải pháp trọng tâm. Trong đó, nổi bật là đề xuất thí điểm mô hình Trung tâm Outlet nhằm đa dạng hóa kênh phân phối và nâng cao sức cạnh tranh của thị trường bán lẻ. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, cần sớm xây dựng khung pháp lý riêng, đặc biệt về quản lý hàng hóa và chính sách khuyến mại.

Lãnh đạo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, đại diện các phòng, ban chuyên môn đề xuất, kiến nghị với Lãnh đạo Bộ Công Thương tháo gỡ những vướng mắc, điểm nghẽn và các giải pháp hỗ trợ Thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Minh

Bên cạnh đó, Thành phố đề xuất triển khai sàn giao dịch hàng hóa đối với mặt hàng thịt heo, nhằm minh bạch hóa thị trường, giảm trung gian và nâng cao hiệu quả quản lý. Đồng thời, kiến nghị hoàn thiện cơ chế phát triển kinh tế ban đêm, coi đây là động lực mới thúc đẩy tiêu dùng và du lịch đô thị.

Trong lĩnh vực năng lượng, Thành phố kiến nghị ưu tiên bảo đảm cung cấp điện ổn định, nhất là trong mùa khô; đồng thời sớm hoàn thiện các quy định về điện mặt trời mái nhà và cơ chế mua bán điện trực tiếp. Ngoài ra, cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế dự trữ xăng dầu quốc gia theo hướng linh hoạt, phù hợp với biến động thị trường.

Cùng với đó, Thành phố đề xuất đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cho phép điều chỉnh quy trình giải quyết linh hoạt, hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin, tăng cường kết nối dữ liệu và thúc đẩy thanh toán trực tuyến. Việc đơn giản hóa thủ tục chuyên ngành cũng được xem là yếu tố quan trọng nhằm giảm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở các báo cáo và thảo luận, đoàn công tác Bộ Công Thương đã tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc và “điểm nghẽn” đang ảnh hưởng đến tăng trưởng. Các vấn đề nổi bật gồm năng lực sản xuất phục hồi chưa đồng đều, chi phí đầu vào gia tăng, thị trường xuất khẩu biến động, cùng áp lực chuyển đổi xanh và chuyển đổi số…

Lãnh đạo các Cụ, Vụ của Bộ Công Thương đóng góp ý kiến nhằm tháo gỡ những vướng mắc, điểm nghẽn và đưa ra các giải pháp hỗ trợ Thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Minh.

Hai bên đã thống nhất nhiều định hướng và giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Trong đó, ưu tiên thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo; mở rộng thị trường xuất khẩu; kích cầu tiêu dùng nội địa; phát triển thương mại điện tử; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp.

Bộ Công Thương cũng cam kết tăng cường phối hợp với Thành phố trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, công nghệ và nguồn lực; tháo gỡ các rào cản trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh được xác định là những yếu tố then chốt.

Đồng hành tháo gỡ điểm nghẽn thúc đẩy tăng trưởng

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh, việc Bộ Công Thương tổ chức làm việc chuyên sâu với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi Thành phố giữ vai trò đầu tàu, có sức lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế cả nước.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng. Ảnh: Thanh Minh.

Trong nhiều năm qua, TP. Hồ Chí Minh được đánh giá có tính chủ động cao, nền tảng phát triển vững chắc. Tuy nhiên, trước bối cảnh mới khi không gian phát triển được mở rộng, yêu cầu đặt ra là phải rà soát toàn diện, nhận diện rõ các “điểm nghẽn” và xây dựng giải pháp cụ thể, khả thi hơn.

Theo Thứ trưởng, với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, nếu TP. Hồ Chí Minh không đạt mục tiêu tăng trưởng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả chung. Do đó, ngành Công Thương Thành phố cần chuyển từ tư duy báo cáo tổng hợp sang xây dựng các kịch bản phát triển cụ thể, với chỉ tiêu rõ ràng, có thể đo lường và triển khai ngay trong thực tiễn.

Sau quá trình mở rộng, TP. Hồ Chí Minh hội tụ nhiều lợi thế nổi bật, đặc biệt là quy mô thị trường lớn cùng hệ sinh thái phân phối hiện đại. Đây là điều kiện để Thành phố định hình các chuẩn mực tiêu dùng mới, đồng thời thử nghiệm các mô hình thương mại tiên tiến. Thành phố cần chủ động phân khúc thị trường, từ cao cấp đến bình dân, qua đó định hướng phát triển doanh nghiệp phù hợp và tăng cường liên kết cung – cầu với các địa phương.

Trong lĩnh vực công nghiệp, Thành phố có nền tảng chế biến, chế tạo vững chắc và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, cần tận dụng tốt hơn vai trò của khu vực doanh nghiệp FDI để phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hình thành các doanh nghiệp đầu đàn có năng lực cạnh tranh khu vực.

Đối với xuất nhập khẩu, Thứ trưởng lưu ý cần khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan, đồng thời nâng cao năng lực phòng vệ thương mại. Công tác quản lý nhà nước cần chuyển từ cấp phép sang đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp từ đầu vào đến đầu ra thị trường.

Ở lĩnh vực thương mại điện tử và chuyển đổi số, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò tiên phong, song cần chuyển hướng sang phát triển theo chiều sâu, chú trọng hiệu quả, quản trị dữ liệu và bảo vệ người tiêu dùng.

Một lợi thế quan trọng khác là hệ thống logistics và liên kết vùng. Trong bối cảnh mở rộng không gian phát triển, Thành phố có điều kiện kết nối đa phương thức vận tải. Tuy nhiên, cần xây dựng chiến lược logistics hiện đại, bao gồm cả hạ tầng kho bãi, dịch vụ hỗ trợ và tối ưu chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của năng lượng trong mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo đó, Sở Công Thương cần sớm tính toán nhu cầu điện năng, xây dựng phương án cung ứng phù hợp, đảm bảo điều kiện thu hút đầu tư, nhất là các ngành công nghệ cao.

Về cơ chế, chính sách, TP. Hồ Chí Minh được đề nghị chủ động hơn trong việc tham gia góp ý, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật trên cơ sở phân tích sát thực tiễn. Đồng thời, cần tận dụng cơ chế đặc thù để đề xuất thí điểm các mô hình mới như Trung tâm outlet hay sàn giao dịch hàng hóa.

Trong tổ chức thực hiện, Bộ Công Thương sẽ tăng cường phối hợp, thiết lập đầu mối hỗ trợ riêng nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho Thành phố. Hai bên cũng sẽ duy trì kết nối thường xuyên để nâng cao hiệu quả phối hợp.

Kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng ngành Công Thương TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung. Bộ Công Thương cam kết đồng hành, hỗ trợ Thành phố tháo gỡ các “điểm nghẽn”, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới.

Minh Khuê