Bảo vệ động vật hoang dã: Cần nhiều biện pháp căn cơ, đồng bộ

Tháo gỡ lưới bẫy bắt chim trời ở phường Phong Thái

Tái diễn thường xuyên

Cứ đến mùa chim di cư là nạn săn bắt chim trời lại tái diễn giữa “thanh thiên bạch nhật” trên những cánh đồng, lùm cây, bụi rậm và rừng ngập mặn. Hầu như ngày nào lực lượng chức năng cũng tuần tra, giám sát và tháo gỡ, tiêu hủy nhiều lưới bẫy, que dính keo, cò xốp...

Chỉ tính riêng những ngày cuối năm 2025 đến đầu năm nay, lực lượng chức năng phát hiện và tháo gỡ, tiêu hủy hàng ngàn mét lưới bẫy chim hoang dã, cò mồi… tại nhiều địa phương. Mới đây nhất, lực lượng kiểm lâm thành phố trong lúc tuần tra đã phát hiện và tháo gỡ 100 mét lưới bẫy chim tại tổ dân phố Triều Dương, phường Phong Thái.

Việc săn bắt chim trời diễn ra trong thời gian dài, liên tục bất chấp cơ quan chức năng phát đi cảnh báo nguy cơ hủy diệt môi trường và bị phạt vi phạm hành chính, thậm chí phạt tù là điều trăn trở với các tổ chức, cá nhân làm công tác bảo tồn động vật hoang dã. Lẽ ra, sự vào cuộc tích cực của cơ quan chức năng sẽ hạn chế nạn săn bắt chim trời, song thực tế cho thấy, số vụ việc vi phạm không chỉ không giảm mà còn ngày càng phổ biến.

Người dân và cơ quan chức năng cho rằng, việc tuần tra, tháo gỡ bẫy bắt chim trời phải đi đôi với việc phát hiện, bắt giữ và xử lý mạnh tay hơn với các đối tượng vi phạm mới đủ sức răn đe. Trong khi đó, phần lớn các vụ vi phạm đều không được phát hiện và bắt giữ các đối tượng kịp thời. Đây là khó khăn lớn khiến nạn săn bắt chim trời tái diễn và kéo dài.

Nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã

Cơ quan chức năng cũng tiếp nhận và thả nhiều cá thể động vật hoang dã, động vật rừng quý hiếm, nguy cấp về môi trường tự nhiên. Mới đây, lực lượng kiểm lâm tiếp nhận một cá thể đại bàng đen (Aquila clanga) từ ông Trần Trọng Hồng ở phường Phú Xuân tự nguyện giao nộp.

Đại bàng đen này được xác định thuộc nhóm IIB theo Thông tư 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp. Trước đó, Hạt Kiểm lâm khu vực A Lưới cũng tiếp nhận một cá thể trĩ đỏ khoan cổ từ ông Hồ Văn Đẻo, thường trú tại thôn 1, xã A Lưới 2 tự nguyện giao nộp.

Cả 2 cá thể sau đó được chăm sóc và thả về môi trường tự nhiên trong điều kiện sức khỏe bình thường. Trước đó, cơ quan chức năng cũng đã tiếp nhận từ người dân tự nguyện giao nộp nhiều cá thể động vật quý hiếm như tê tê, khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi lợn… Việc người dân tự nguyện giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng là điều đáng ghi nhận, cho thấy nhận thức về bảo vệ động vật hoang dã và môi trường trong cộng đồng dân cư ngày càng cao. Đây là một trong những biện pháp, điều kiện hỗ trợ cơ quan, ban ngành bảo vệ hiệu quả các loài động vật.

Điều mà nhiều người băn khoăn là hầu hết các loài động vật hoang dã do người dân tự nguyện giao nộp đều được cho là phát hiện trong vườn nhà, khu dân cư. Trong khi đó, các loài ĐVHD quý, hiếm thường số lượng cá thể rất ít, lại sinh sống ở rừng sâu, khe suối sao lại có thể “lạc vào vườn nhà”, khu dân cư một cách dễ dàng (?!). Điều này khiến những người bảo tồn ĐVHD, người dân có quyền nghi ngờ các cá thể động vật rừng có thể do những đối tượng săn bắt, tiêu thụ, nuôi nhốt bị sổng.

Vấn đề đặt ra với cơ quan chức năng khi phát hiện các loài động vật hoang dã bị nuôi nhốt, những cá thể do người dân tự nguyện giao nộp cần phải điều tra làm rõ nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng để có biện pháp tuyên truyền, vận động và ngăn chặn tình trạng săn bắt, nuôi nhốt động vật hoang dã một cách hiệu quả.

Theo ông Lê Ngọc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm thành phố, để ngăn chặn tận gốc tình trạng sắn bắt, nuôi nhốt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép cần nhiều giải pháp căn cơ, đồng bộ như tuần tra, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cư, tháo gỡ bẫy thú, bẫy chim, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Hơn ai hết, người dân phải có trách nhiệm, ý thức cao trong bảo vệ các loài động vật hoang dã, kiên quyết bài trừ nạn săn bắt, nuôi nhốt, tiêu thụ động vật hoang dã... Làm được những việc này một cách hiệu quả mới có thể bảo vệ bình yên cho các loài động vật hoang dã, bảo vệ môi trường sinh thái, đa dạng sinh học.

Bài, ảnh: Hoàng Triều