Bài toán khó của Fed tại cuộc họp chính sách tháng 3

Bài toán khó của Fed

Fed đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% tại cuộc họp chính sách tháng 1 với lý do lạm phát vẫn cao hơn nhiều mục tiêu 2%, trong khi thị trường lao động có dấu hiệu ổn định. Tuy nhiên kể từ đó đến nay, các dữ liệu kinh tế đã phát đi những tín hiệu trái chiều cả về thị trường lao động và lạm phát.

Với thị trường lao động, trong khi báo cáo việc làm tháng 1 cho thấy một bức tranh vô cùng tích cực khi tăng trưởng việc làm vượt kỳ vọng với 126.000 việc làm mới được tạo ra và tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4,3%; thì báo cáo việc làm tháng 2 lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn trái ngược khi nền kinh tế để mất 92.000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp tăng trở lại lên 4,4%.

Bức tranh lạm phát cũng vậy. Mặc dù lạm phát giá tiêu dùng (CPI) giảm từ 2,7% trong tháng 12 xuống 2,4% trong tháng 1 và tháng 2, tuy nhiên lạm phát giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cơ bản - một thước đo lạm phát được Fed ưa chuộng - đã tăng 3,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 1, mức cao nhất trong hơn một năm.

Trong khi đó, tăng trưởng GDP quý IV được điều chỉnh xuống còn 0,7%, chỉ bằng một nửa so với số liệu ước tính ban đầu là tăng trưởng 1,4%.

Điều đó đã làm dấy lên nỗi lo nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể rơi vào tình trang lạm phát đình trệ. Đáng quan ngại hơn chiến sự tại Trung Đông có thể khiến tình hình thêm trầm trọng khi mà giá dầu tăng cao một mặt gây trở ngại cho tăng trưởng, mặt khác lại tạo áp lực lớn đến lạm phát.

“Triển vọng kinh tế trở nên ảm đạm hơn khi cuộc xung đột kéo dài và giá dầu vẫn ở mức cao và biến động”, Subadra Rajappa – Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Societe Generale cho biết mới đây. “Mặc dù kịch bản cơ bản của chúng tôi vẫn giả định rằng cuộc xung đột này sẽ được giải quyết kịp thời và không gây ra hậu quả kinh tế kéo dài... nhưng lạm phát cao hơn và điều kiện thị trường lao động xấu đi khiến Cục Dự trữ Liên bang khó có thể cân bằng nhiệm vụ kép của mình”, bà nói thêm.

Fed sẽ ứng xử thế nào?

Đồng quan điểm, Brian Bethune - Giáo sư kinh tế của Đại học Boston cho biết, Fed đang trong một tình thế khó khăn. “Thuế quan là một cú sốc nguồn cung. Giá dầu cũng là một cú sốc nguồn cung. Vậy thì sao? Ác mộng tồi tệ nhất của một nhà hoạch định chính sách tiền tệ là một cú sốc nguồn cung, bởi vì nó gây áp lực tăng lên đối với lạm phát và áp lực giảm xuống đối với việc làm”, Bethune nói và nhấn thêm: “Không có con đường dễ dàng nào cho lãi suất”.

Trong bối cảnh hiện tại, theo các nhà phân tích, Fed sẽ chọn giải pháp “đứng yên và quan sát” để đánh giá tác động của cuộc chiến tại Trung Đông tới tăng trưởng và lạm phát tại Mỹ. Thị trường cũng có chung cảm nhận như vậy khi mà các nhà đầu tư đã loại bỏ khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào ngày 18/3 tới.

Tuy nhiên quyết định giữa nguyên lãi suất trong tháng 3 được dự kiến sẽ vấp phải một số ý kiến phản đối, đặc biệt sau khi Thống đốc Fed Stephen Miran và Christopher Waller phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed vào tháng 1.

“Thống đốc Miran và Waller có lẽ không tin rằng thị trường lao động đang ổn định và có lẽ muốn ‘bỏ qua’ cú sốc nguồn cung dầu – một quan điểm mà chúng tôi rất đồng cảm”, các nhà kinh tế của Wells Fargo cho biết trong bản ghi chú. “Nhưng với việc lạm phát đã bước sang năm thứ sáu duy trì ở mức trên 2%, có những dấu hiệu cho thấy một số thành viên diều hâu của Ủy ban đang kiên quyết giữ vững lập trường giữa một cú sốc lạm phát khác”.

Khi nào giảm lãi suất và sẽ cắt giảm bao nhiêu?

Còn nhớ trước khi chiến sự tại Trung Đông nổ ra, thị trường dự đoán Fed sẽ giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào tháng 6, có thể thêm một lần nữa vào tháng 9, thậm chí có khả năng giảm đến ba lần tùy thuộc vào diễn biến kinh tế.

Thế nhưng, kể từ khi chiến sự nổ ra đẩy giá dầu tăng cao, các nhà giao dịch thậm chí đã loại bỏ khả năng cắt giảm lãi suất vào tháng 9 và hiện chỉ thấy một đợt cắt giảm nữa vào tháng 12.

“Một lộ trình lạm phát cao hơn sẽ khiến Fed khó có thể bắt đầu cắt giảm lãi suất sớm”, các nhà kinh tế của Goldman Sachs cho biết trong một ghi chú mới đây. Định chế tài chính này đã chính thức điều chỉnh dự báo lãi suất, lùi thời điểm cắt giảm lãi suất tiếp theo từ tháng 6 sang tháng 9.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế của Goldman Sachs vẫn cho rằng, Fed có thể hạ lãi suất thêm một lần nữa trước cuối năm 2026. “Nếu thị trường lao động suy yếu sớm hơn và mạnh mẽ hơn dự kiến, chúng tôi không nghĩ rằng mối lo ngại về tác động của giá dầu cao hơn đối với lạm phát và kỳ vọng lạm phát sẽ là trở ngại cho việc cắt giảm lãi suất sớm hơn”, họ viết.

Trong khi đó Oxford Economics dự báo, Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng 6 và tháng 9 do lạm phát lõi giảm bớt.

Kết quả khảo sát mới đây của Reuters cho thấy, có tới 63 trong số 96 nhà kinh tế tham gia khảo sát (65,6%) dự báo, Fed sẽ hạ lãi suất xuống mức 3,25%-3,50% trong quý tới, nhiều khả năng là vào tháng 6, tức ngay sau khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell kết thúc vào tháng 5.

Tuy nhiên không có sự đồng thuận giữa các nhà kinh tế về mức lãi suất sẽ kết thúc năm, mặc dù kết quả thăm dò trung bình cho thấy hai lần cắt giảm lãi suất trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Theo đó gần 40% các nhà kinh tế dự đoán chỉ có một lần giảm lãi suất hoặc không có lần giảm nào trong năm nay, gần gấp đôi số người dự đoán ba lần trở lên.

Hà Vy