Bắc Ninh: Thành phố trực thuộc Trung ương là nấc thang phát triển để phục vụ nhân dân tốt hơn

Bắc Ninh xây dựng thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp nhưng vẫn đậm bản sắc Kinh Bắc.

Thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là một danh xưng

PV: Ngày 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Theo ông, quyết định này có ý nghĩa như thế nào đối với hành trình phát triển của Bắc Ninh?

Ông Mai Sơn: Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới, với không gian rộng hơn, tầm nhìn dài hạn hơn, động lực mạnh mẽ hơn và yêu cầu cao hơn về năng lực lãnh đạo, quản trị.

Đây cũng là sự ghi nhận những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền, doanh nghiệp và nhân dân Bắc Ninh qua nhiều thế hệ. Từ vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống, Bắc Ninh đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn quan trọng của cả nước.

Vị thế mới tạo điều kiện để Bắc Ninh phát huy mạnh hơn lợi thế về kinh tế, hạ tầng, nguồn nhân lực và văn hóa; khẳng định vai trò là cực tăng trưởng, trung tâm công nghiệp, điện tử, bán dẫn, logistics và đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Tuy nhiên, thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là một danh xưng. Không gian lớn hơn đòi hỏi tư duy mới; quy mô lớn hơn đòi hỏi năng lực quản trị cao hơn. Niềm tự hào phải được chuyển hóa thành trách nhiệm, hiệu quả công việc và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Kỳ vọng lớn nhất của Bắc Ninh là xây dựng thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp nhưng vẫn đậm bản sắc Kinh Bắc; phát triển công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, vi mạch, trí tuệ nhân tạo, logistics và đổi mới sáng tạo.

Bản sắc Kinh Bắc không chỉ được bảo tồn mà phải trở thành nguồn lực mềm, tạo nên sức hấp dẫn và sự khác biệt của thành phố trong quá trình hội nhập.



 



Trung tâm hành chính tỉnh Bắc Ninh

5 đột phá kiến tạo đô thị hiện đại

PV: Bắc Ninh xác định những nhiệm vụ đột phá nào trong giai đoạn phát triển mới, thưa ông?

Ông Mai Sơn: Bắc Ninh tập trung vào 5 nhiệm vụ đột phá. Thứ nhất, đổi mới tư duy quy hoạch. Quy hoạch phải trở thành công cụ kiến tạo phát triển, hình thành không gian kinh tế - xã hội thống nhất, liên kết các trung tâm phát triển. Tỉnh Bắc Ninh sẽ quản lý chặt quỹ đất, ưu tiên hạ tầng xanh, không gian công cộng, thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế và kiên quyết không để xảy ra quy hoạch treo.

Bản sắc Kinh Bắc không chỉ được bảo tồn mà phải trở thành nguồn lực mềm, tạo nên sức hấp dẫn và sự khác biệt của thành phố trong quá trình hội nhập.

Thứ hai, phát triển kinh tế, đô thị gắn với quốc phòng, an ninh. Các vùng tăng trưởng, cực động lực, chuỗi đô thị và đầu mối giao thông lớn như Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, Ga đường sắt liên vận quốc tế Kép phải được kết nối thành hệ thống thống nhất.

Thứ ba, lấy con người làm trung tâm. Mỗi công trình, dự án phải góp phần tạo môi trường sống văn minh, an toàn, đáng sống. Tỉnh tăng không gian xanh, cây xanh, mặt nước, công trình công cộng; chỉnh trang đô thị và đẩy mạnh nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân.

Thứ tư, đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Bắc Ninh tập trung phối hợp triển khai Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, Vành đai 4, Vành đai 5, tuyến kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và các tuyến đường sắt đô thị.

Thứ năm, xây dựng thành phố thông minh. Triển khai mô hình Bản sao số (Digital Twin), trước mắt, thí điểm tại phường Kinh Bắc và phường Bắc Giang, phục vụ quản lý đô thị thông minh. Hiện nay, kinh tế số của tỉnh Bắc Ninh đã chiếm trên 46% tổng GRDP.

Bắc Ninh phấn đấu tốc độ tăng GRDP bình quân 11 - 12%/năm và thu nhập bình quân đầu người khoảng 9.200 USD vào năm 2030.

Người dân phải được hưởng thành quả

“Mọi nguồn lực và thành quả phát triển cuối cùng phải được chuyển hóa thành chất lượng sống, thu nhập và hạnh phúc của người dân.”

PV: Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ mang lại những thay đổi gì trong đời sống người dân, thưa ông?

Ông Mai Sơn: Quan điểm của Bắc Ninh là xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương không phải “đích đến” về cấp hành chính mà là một nấc thang phát triển mới để phục vụ nhân dân tốt hơn.

Mọi nguồn lực và thành quả phát triển cuối cùng phải được chuyển hóa thành chất lượng sống, thu nhập và hạnh phúc của người dân. Bắc Ninh sẽ phát triển nhanh nhưng phải bền vững, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực.

Bắc Ninh không đánh đổi môi trường, văn hóa và bản sắc để lấy tăng trưởng đơn thuần.

Hạ tầng phải đi trước để người dân đi lại nhanh hơn, chi phí thấp hơn, tiếp cận việc làm và dịch vụ thuận lợi hơn. Các công trình chiến lược như Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, các tuyến vành đai, quốc lộ, cầu kết nối liên vùng phải tạo ra giá trị cụ thể cho đời sống.

Tỉnh Bắc Ninh cũng ưu tiên y tế, giáo dục, văn hóa, công viên, không gian xanh và thiết chế cộng đồng, đặc biệt quan tâm công nhân, người lao động và người thu nhập thấp.

Năm 2026, Bắc Ninh được giao phát triển 19.900 căn nhà ở xã hội; toàn tỉnh đang triển khai 102 dự án, hướng tới hơn 119.000 căn trong giai đoạn 2026 - 2030. Người lao động đến Bắc Ninh không chỉ có nơi làm việc mà phải có nơi an cư, trường học cho con, dịch vụ y tế và môi trường sống an toàn.

Bắc Ninh cũng không đánh đổi môi trường, văn hóa và bản sắc để lấy tăng trưởng đơn thuần. Tỉnh sẽ ưu tiên công nghệ cao, bán dẫn, kinh tế số, kinh tế xanh; đồng thời xử lý căn cơ ô nhiễm, ngập úng, ùn tắc và quá tải hạ tầng.

Chính quyền phải chuyển mạnh sang mô hình phục vụ, quản trị hiện đại và gần dân. Sự hài lòng của người dân phải là một trong những thước đo quan trọng nhất.

Danh xưng thành phố trực thuộc Trung ương chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân cảm nhận được sự đổi thay trong mỗi con đường, trường học, bệnh viện, ngôi nhà và cơ hội việc làm; khi cuộc sống hôm nay tốt hơn hôm qua và tương lai thế hệ sau rộng mở hơn.

Kiến tạo năng lực tăng trưởng hai con số bền vững

PV: Bắc Ninh sẽ phát huy những lợi thế và nguồn lực nào để trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, thưa ông?

Ông Mai Sơn: Bắc Ninh xác định đây là bước chuyển căn bản về tư duy phát triển, phương thức quản trị và năng lực cạnh tranh. Trước hết, tỉnh phát huy vị trí chiến lược, trở thành trung tâm kết nối của Vùng Thủ đô và hành lang kinh tế phía Bắc; tập trung cho Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến kết nối với Hà Nội, Vành đai 4, Vành đai 5 và các tuyến đường sắt liên vùng.

Mục tiêu của Bắc Ninh không chỉ là đạt tăng trưởng hai con số trong một năm mà quan trọng hơn là kiến tạo năng lực tăng trưởng hai con số bền vững trong nhiều năm.

Thứ hai, lấy công nghiệp công nghệ cao làm trụ cột, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực đột phá. Trong 7 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng hơn 19%; giá trị sản xuất công nghiệp ước khoảng 1,9 triệu tỷ đồng.

Với 39 khu công nghiệp và 94 cụm công nghiệp, Bắc Ninh sẽ chuyển từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang chiều sâu, hình thành hệ sinh thái công nghiệp gắn với trung tâm sáng tạo, sản xuất thông minh và sản phẩm công nghệ có giá trị gia tăng cao.

Thứ ba , tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Riêng tháng 7/2026, tỉnh Bắc Ninh thu hút khoảng 4 tỷ USD vốn đầu tư quy đổi; lũy kế 7 tháng đạt hơn 13,8 tỷ USD. Mục tiêu không chỉ là thu hút nhiều vốn hơn mà là dòng vốn công nghệ cao hơn, xanh hơn và có sức lan tỏa lớn hơn.

Thứ tư , phát triển thương mại, dịch vụ và logistics. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 7 tháng năm 2026 ước đạt hơn 128 tỷ USD; xuất khẩu đạt trên 62 tỷ USD. Bắc Ninh phải vừa là trung tâm sản xuất lớn, vừa là đầu mối logistics và chuỗi cung ứng có sức cạnh tranh quốc tế.

Bắc Ninh khơi thông các nguồn lực để trở thành một cực tăng trưởng.

Thứ năm, khơi thông các nguồn lực. Tổng thu ngân sách nhà nước đến ngày 20/8, đạt hơn 63.650 tỷ đồng, bằng 88% dự toán. Đến ngày 13/8, Bắc Ninh giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 9.900 tỷ đồng, bằng 63,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đứng đầu cả nước.

Mỗi đồng vốn phải tạo ra công trình, mỗi công trình phải hình thành năng lực phát triển và mỗi dự án phải đóng góp vào tăng trưởng. Không để nguồn lực nằm chờ thủ tục, không để cơ hội phát triển bị chậm lại bởi điểm nghẽn hành chính.

Bắc Ninh sẽ tiếp tục phân cấp, phân quyền, rút ngắn quy trình xử lý, tháo gỡ khó khăn về quy hoạch, đất đai, đầu tư và giải phóng mặt bằng. Chính quyền phải chuyển từ quản lý sang kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Mục tiêu của Bắc Ninh không chỉ là đạt tăng trưởng hai con số trong một năm mà quan trọng hơn là kiến tạo năng lực tăng trưởng hai con số bền vững trong nhiều năm. Thành phố trực thuộc Trung ương phải trở thành một cực tăng trưởng có bản sắc, có sức cạnh tranh quốc tế, tạo động lực lan tỏa cho Vùng Thủ đô và đóng góp xứng đáng vào sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Thắng | Linh Anh