Ấn Độ bác đề nghị mua tiêm kích Su-57E của Nga nhằm ưu tiên dòng Su-30MKI và AMCA

Ấn Độ đã chính thức từ chối đề xuất mua tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm Su-57E từ Nga, lựa chọn tập trung ngân sách cho kế hoạch nâng cấp toàn bộ phi đội Su-30MKI hiện có và đẩy nhanh tiến độ dự án máy bay chiến đấu nội địa AMCA. Quyết định này phản ánh chiến lược tự chủ công nghệ hàng không quân sự của New Delhi trong giai đoạn mới.

Tập trung nâng cấp Su-30MKI và thúc đẩy dự án AMCA nội địa

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajesh Kumar Singh khẳng định New Delhi không có kế hoạch mua thêm các phiên bản mới thuộc dòng tiêm kích Sukhoi từ Nga. Thay vào đó, quốc gia Nam Á này ưu tiên triển khai chương trình nâng cấp "Super Sukhoi" cho phi đội Su-30MKI - lực lượng đóng vai trò xương sống của Không quân Ấn Độ trong nhiều năm qua.

Gói nâng cấp "Super Sukhoi" tập trung vào việc trang bị hệ thống radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), hiện đại hóa thiết bị điện tử hàng không, nâng cấp hệ thống tác chiến điện tử, thiết bị dẫn đường và tích hợp các loại vũ khí thế hệ mới. Mục tiêu của chương trình là kéo dài niên hạn sử dụng và nâng cao đáng kể năng lực tác chiến cho phi đội Su-30MKI.

Su-57E ra mắt tại Dubai Airshow 2025 với ưu thế kỹ thuật và giá cả cạnh tranh. Ảnh: TASS

Song song với kế hoạch hiện đại hóa, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã ký hợp đồng trị giá khoảng 135 tỷ rupee (tương đương 1,42 tỷ USD) với Tập đoàn Hàng không Hindustan (HAL) để sản xuất thêm 12 chiếc Su-30MKI. Bên cạnh đó, New Delhi dồn nguồn lực cho chương trình Máy bay Chiến đấu Trung hạn Tiên tiến (AMCA) - dự án phát triển tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm do trong nước tự thiết kế nhằm tăng tỷ lệ tự chủ của ngành công nghiệp quốc phòng.

Lịch sử hợp tác FGFA và lý do Ấn Độ rút lui

Đề xuất cung cấp Su-57E cùng điều khoản sản xuất theo giấy phép và chuyển giao công nghệ từng được Moskva coi là nỗ lực quan trọng nhằm đưa mẫu tiêm kích thế hệ thứ năm này xâm nhập thị trường Ấn Độ. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán mua sắm mới không thể tiến triển sau khi chương trình hợp tác Máy bay Chiến đấu Thế hệ thứ Năm (FGFA) giữa hai nước chấm dứt.

Trước đó, vào tháng 12/2010, HAL và Công ty Rosoboronexport của Nga đã ký hợp đồng thiết kế trị giá 295 triệu USD trong khuôn khổ dự án FGFA nhằm phát triển biến thể Su-57 phù hợp với yêu cầu của Không quân Ấn Độ. Dù vậy, New Delhi đã quyết định rút khỏi dự án vào năm 2018 do lo ngại về diện tích phản xạ radar (khả năng tàng hình), hiệu quả của hệ thống tác chiến điện tử, mức độ chuyển giao công nghệ, cũng như tình trạng chậm tiến độ và vượt ngân sách.

Việc Ấn Độ từ chối đề nghị mới nhất khiến Algeria tiếp tục là khách hàng xuất khẩu duy nhất được công khai của dòng Su-57E. Dù phía Nga tuyên bố đã đạt thỏa thuận với một số đối tác khác, danh tính các quốc gia này vẫn chưa được công bố.

Tác động địa chính trị và mối quan hệ quốc phòng song phương

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, sự thay đổi trong chiến lược mua sắm vũ khí của Ấn Độ còn chịu ảnh hưởng từ bối cảnh địa chính trị. Việc Nga tăng cường phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc, kết hợp với chủ trương thúc đẩy chiến dịch "Sản xuất tại Ấn Độ" (Make in India), đã khiến giới quân sự New Delhi thận trọng hơn trong việc nhập khẩu các hệ thống vũ khí lớn từ Moskva.

Dù không mua Su-57E, Ấn Độ vẫn duy trì quan hệ hợp tác quốc phòng chặt chẽ với Nga. Hầu hết trang bị chủ lực của quân đội nước này, từ máy bay chiến đấu, tàu ngầm, xe tăng đến hệ thống phòng không, đều có nguồn gốc từ Nga hoặc Liên Xô trước đây. Hai quốc gia tiếp tục duy trì các chương trình hợp tác trọng điểm, nổi bật là dự án phát triển tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos, bên cạnh quan hệ thương mại và năng lượng song phương.

Biển Xanh