Chiến dịch 40 ngày của Ukraine gây sức ép lên Nga: Hiệu quả đến đâu?

Cuối tháng 6, Tổng thống Zelensky công bố chiến dịch kéo dài 40 ngày nhằm gây sức ép buộc Nga phải chấm dứt xung đột. Dù không nêu chi tiết, các quan chức Ukraine sau đó cho biết chiến dịch tập trung vào việc tấn công các mục tiêu hậu cần, cơ sở công nghiệp, nhà máy lọc dầu và hoạt động vận tải của Nga.

Hạn chót của chiến dịch đã kết thúc vào đầu tuần này mà không có tuyên bố tổng kết chính thức từ Tổng thống Zelensky. Tuy nhiên, Giám đốc Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine Kyrylo Budanov cho biết các cuộc tấn công sẽ vẫn tiếp tục.

"Đừng quá chú ý đến các mốc 40 ngày, 100 ngày hay 15 ngày. Điều quan trọng là kết quả. Không phải chúng ta bắt đầu quá trình như thế nào mà là đạt được điều gì sau khi kết thúc. Nếu muốn đạt được mục tiêu, chúng ta phải đủ mạnh", ông Budanov nói.

Tuy nhiên, theo báo EUobserver, mục tiêu thúc đẩy Moscow chấp nhận ngừng bắn vẫn chưa đạt được, trong khi cả hai bên đều tiếp tục gia tăng các hoạt động quân sự.

Gia tăng sức ép vào hậu phương Nga

Theo giới phân tích, trong 40 ngày qua, Ukraine đã mở rộng đáng kể tầm hoạt động của các cuộc tập kích, nhiều lần tấn công các mục tiêu nằm sâu tới khoảng 2.500 km trong lãnh thổ Nga, trong đó có một nhà máy lọc dầu tại Omsk, đồng thời tiến hành nhiều cuộc tập kích nhằm vào tàu quân sự và tàu dân sự hoạt động trên Biển Đen và Biển Azov.

Các nhà máy lọc dầu tiếp tục là một trong những mục tiêu trọng tâm. Ngày 3/8, Ukraine tiếp tục tập kích nhà máy lọc dầu Syzran tại vùng Samara.

Theo đánh giá của Bloomberg, trong tháng 7, Ukraine đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào 18 nhà máy lọc dầu của Nga, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát và nhiều hơn một cơ sở so với kỷ lục trước đó được ghi nhận vào tháng 5.

Không chỉ số lượng các cuộc tập kích gia tăng, mức độ ảnh hưởng đối với ngành lọc hóa dầu của Nga cũng được cho là đáng kể. Theo số liệu của EA Analytics được Bloomberg dẫn lại, sản lượng chế biến dầu của Nga trong tháng 7 chỉ đạt khoảng 3,6 triệu thùng/ngày - mức thấp nhất kể từ năm 2002. Trong khi đó, sản lượng trung bình cùng kỳ giai đoạn 2020-2025 dao động từ 5,3-5,6 triệu thùng/ngày.

Sự sụt giảm này đã gây sức ép lên thị trường nhiên liệu nội địa Nga. Truyền thông Nga cho biết, tại một số địa phương đã xảy ra tình trạng người dân phải xếp hàng nhiều giờ để mua xăng. Tuy nhiên, sau khi một số nhà máy khôi phục hoạt động, nguồn cung nhiên liệu được cải thiện và một số khu vực đã dỡ bỏ các biện pháp hạn chế lượng nhiên liệu bán cho mỗi khách hàng.

Mở rộng mục tiêu sang mạng lưới hậu cần

Bên cạnh các cơ sở năng lượng, Ukraine cũng gia tăng các cuộc tập kích nhằm vào hệ thống kho vận của Wildberries - nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Nga, chiếm gần một nửa thị phần bán lẻ trực tuyến của nước này.

Theo dữ liệu do một tài khoản OSINT của Ukraine công bố, trong số 25 trung tâm logistics lớn nhất của Wildberries, 12 cơ sở đã bị phá hủy do hỏa hoạn, 5 cơ sở bị hư hại và 8 cơ sở chưa bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, mục tiêu thực sự của chiến dịch này vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Một số chuyên gia cho rằng, Ukraine muốn gây sức ép lên hệ thống tài chính Nga thông qua quan hệ hợp tác chiến lược giữa Wildberries và Ngân hàng VTB, trong khi những ý kiến khác nhận định mục đích chủ yếu là tạo tác động tâm lý, đưa hậu quả của xung đột đến gần hơn với đời sống người dân Nga.

Ngoài ra, Ukraine cũng tiếp tục tập kích các tuyến hậu cần của Nga tại các khu vực do Moscow kiểm soát ở miền Nam Ukraine. Theo số liệu từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine, Lực lượng Hệ thống Không người lái và nhà phân tích OSINT người Pháp Clément Molin, quân đội Nga được cho là đã mất ít nhất 656 xe tải hậu cần trong tháng 7, cao hơn so với tháng trước.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhóm nghiên cứu độc lập Conflict Intelligence Team (CIT), các cuộc tấn công này vẫn chưa làm suy giảm đáng kể năng lực tác chiến của Nga trên tiền tuyến. Trái lại, cường độ hoạt động của không quân Nga trong tháng 7 còn gia tăng và xu hướng này có thể tiếp diễn trong tháng 8.

Nga bác bỏ hiệu quả của chiến dịch

Trong khi đó, phía Nga cho rằng, chiến dịch 40 ngày của Ukraine không đạt được mục tiêu đề ra. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Leonid Slutsky nhận định, thay vì buộc Moscow phải nhượng bộ, chiến dịch của Kiev đã khiến Nga tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào mạng lưới hậu cần và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Theo ông Slutsky, Nga đã thay đổi cách thức tiến hành chiến dịch quân sự, tập trung nhiều hơn vào việc cắt đứt các tuyến vận chuyển vũ khí và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Ông cho rằng, Kiev có nguy cơ phải đối mặt với một mùa Đông đặc biệt khó khăn nếu tình hình tiếp diễn.

Nghị sĩ Nga cũng cáo buộc Ukraine gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự trong khuôn khổ chiến dịch 40 ngày, đồng thời khẳng định Kiev không đạt được bước tiến đáng kể nào trên thực địa. Theo ông, lực lượng Nga vẫn tiếp tục giành quyền kiểm soát thêm các khu vực tại Donbass.

Đến nay, chưa có dấu hiệu cho thấy Moscow sẵn sàng chấp nhận đề xuất ngừng bắn mà Kiev nhiều lần đưa ra. Trong khi đó, Ukraine cũng tuyên bố sẽ tiếp tục các chiến dịch tấn công tầm xa nhằm gây sức ép lên hậu phương của Nga. Thực tế vẫn đang cho thấy triển vọng nối lại đàm phán còn nhiều thách thức.

Bảo Minh