Các cuộc đàm phán về eo biển Hormuz đang tiếp diễn 'tích cực

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết, các cuộc đàm phán giữa Tehran và Oman về eo biển Hormuz đang tiếp diễn theo hướng "tích cực".

Ông Baqaei cho biết, cuộc đàm phán với Oman tập trung vào các tuyến đường vận chuyển hàng hải nhằm bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia của cả hai nước. (Ảnh: Trtworld)

"Cho đến nay, các cuộc đàm phán được đánh giá tích cực cả ở cấp độ kỹ thuật và chính trị. Iran đang nỗ lực xây dựng các cơ chế cần thiết cho những thỏa thuận trong tương lai về quản lý hoạt động vận tải biển tại tuyến hàng hải chiến lược này, phối hợp với Oman", ông Baqaei nói với đài truyền hình nhà nước Iran IRIB hôm thứ Ba.

Kết quả các cuộc đàm phán "sẽ được công bố sau khi hoàn tất".

Ông Baqaei nói thêm, các cuộc đàm phán tập trung vào việc xác định các tuyến hàng hải an toàn cho tàu thuyền ra vào, nhằm "bảo đảm các quyền chủ quyền của cả hai nước, đồng thời tính đến những yêu cầu về an ninh quốc gia của Iran và Oman".

Ở một diễn biến khác, các bên trung gian đang chuẩn bị một văn bản nhằm mở cửa trở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh các nhà trung gian Pakistan và Qatar tăng cường liên lạc với Mỹ và Iran, cùng với "các đối tác trong khu vực", các nguồn tin Chính phủ Pakistan nói với Anadolu.

Các nguồn tin cho biết thêm, các cuộc tiếp xúc gián tiếp giữa Mỹ và Iran thông qua các nhà trung gian Pakistan và Qatar đang ở "giai đoạn cuối" để hoàn tất văn bản.

"Một diễn biến quan trọng liên quan đến việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz theo Bản ghi nhớ Islamabad dự kiến sẽ diễn ra trong tuần này, khi Pakistan và Qatar tăng cường các cuộc tiếp xúc ngoại giao với Washington, Tehran và một số đối tác khu vực khác", một nguồn tin am hiểu diễn biến cho biết.

Các nguồn tin cho biết, Oman - quốc gia đang đàm phán với Iran về việc quản lý eo biển Hormuz trong tương lai cũng đang "tích cực" tham gia các nỗ lực ngoại giao mới nhất nhằm chấm dứt xung đột và mở cửa trở lại eo biển.

Theo các nguồn tin, văn bản dài một trang này chỉ bao gồm những vấn đề liên quan đến eo biển Hormuz, qua đó có thể mở đường cho việc nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran vốn bị đình trệ trong thời gian dài.

Theo văn bản, Iran sẽ mở cửa trở lại eo biển, đổi lại Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, các nguồn tin cho biết.

Các nguồn tin nói rằng văn bản không đề cập đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Các nguồn tin cho biết thêm, sau khi văn bản được thực thi, các nhà trung gian sẽ thống nhất ngày và địa điểm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp, sau khi tham vấn Washington và Tehran.

Các nguồn tin cho biết, hai bên đang xung đột vẫn bất đồng về một số vấn đề, chủ yếu liên quan đến phí qua eo biển.

"Phía Mỹ kiên quyết cho rằng eo biển Hormuz phải hoàn toàn miễn phí đối với tàu thương mại như trước khi chiến tranh bắt đầu. Trong khi đó, Tehran muốn thu một 'phí dịch vụ' để trang trải các chi phí môi trường và an ninh", các nguồn tin cho biết.

"Giải pháp trung gian"

Các nhà trung gian đang cố gắng tìm kiếm một giải pháp có thể đưa ra "con đường trung gian" để giải quyết vấn đề này.

Một nguồn tin cũng cho biết, Tehran phản đối ý tưởng thiết lập các hành lang hàng hải khác nhau trong eo biển.

Trước đó, The New York Times đưa tin, Iran và Oman đang tiến gần đến một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động vận tải biển thương mại qua eo biển.

Theo thỏa thuận tiềm năng này, các tàu đi vào vùng Vịnh sẽ di chuyển qua một tuyến hàng hải do Iran kiểm soát và nằm gần bờ biển nước này, trong khi các tàu đi ra sẽ sử dụng một tuyến gần Oman.

Các quan chức Iran nói với The New York Times rằng sẽ không thu phí qua eo biển, nhưng thỏa thuận bao gồm một "phí dịch vụ" nhằm chi trả cho các tác động môi trường, công tác bảo đảm an ninh cho tàu chở hàng và tàu chở dầu, cũng như chi phí nhân sự. Họ cho biết thêm, nguồn thu sẽ được chia đều cho Iran và Oman.

Washington và Tehran đã ký bản ghi nhớ vào ngày 17/6, nhất trí thúc đẩy các cuộc đàm phán hướng tới một giải pháp lâu dài đối với một số vấn đề gây tranh cãi, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran, trong vòng 60 ngày.

Tuy nhiên, các hành động thù địch bắt đầu từ tháng trước đã khiến tương lai của thỏa thuận này trở nên bất định.

Thế Hải (Theo Trtworld, AA)