AI trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng thương mại của Trung Quốc

AI trở thành động lực chính của tăng trưởng thương mại

Quang cảnh cảng hàng hóa tại Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Thương mại của Trung Quốc tăng tốc mạnh trong sáu tháng đầu năm 2026 khi làn sóng đầu tư toàn cầu vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tạo cú hích cho hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần bù đắp sự suy yếu của tiêu dùng nội địa và những tác động từ môi trường địa chính trị nhiều biến động.

Theo số liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 14/7, kim ngạch xuất khẩu trong nửa đầu năm tăng 17,6% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhập khẩu tăng 26,6%.

Đà tăng tiếp tục được củng cố trong tháng 6. Tính theo USD, xuất khẩu tăng 27%, cao hơn mức 19,4% ghi nhận trong tháng 5. Nhập khẩu cũng tăng tới 36%, vượt mức 27,4% của tháng trước.

Nhờ kết quả này, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới ghi nhận thặng dư thương mại 576 tỷ USD trong nửa đầu năm, tương đương gần một nửa mức thặng dư kỷ lục của cả năm 2025.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc Wang Jun cho rằng xu hướng tích cực của hoạt động thương mại nhiều khả năng sẽ tiếp tục được duy trì trong nửa cuối năm, dù nền kinh tế vẫn phải đối mặt với không ít thách thức.

Đà tăng trưởng thương mại trong tháng 6 chủ yếu phản ánh sự leo thang của giá chất bán dẫn dưới tác động của làn sóng AI trên toàn cầu, khiến kim ngạch xuất khẩu của ngành này tăng tới 122% so với cùng kỳ năm trước.

Công nghệ cao dẫn dắt xuất nhập khẩu

Julian Evans-Pritchard, Trưởng bộ phận kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, nhận định mức tăng mạnh của nhập khẩu không phản ánh sự cải thiện rõ rệt của nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Ông cho rằng giá chất bán dẫn tăng cao là yếu tố chính đẩy giá trị nhập khẩu đi lên, bên cạnh ảnh hưởng từ cuộc xung đột giữa Iran và Mỹ khiến giá nhiều loại hàng hóa cơ bản vẫn cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái, dù đã hạ nhiệt so với giai đoạn đỉnh điểm.

Trong sáu tháng đầu năm, thương mại của Trung Quốc với Đông Nam Á tăng 22,5%, với Liên minh châu Âu tăng 14,2% và với châu Phi tăng 24%, trong khi kim ngạch thương mại với Mỹ gần như không thay đổi.

Ở chiều nhập khẩu, các mặt hàng tăng mạnh gồm máy xử lý dữ liệu tự động với mức tăng 78,9%, mạch tích hợp điện tử tăng 55,8% và các sản phẩm công nghệ cao tăng 39,6%. Trong nhóm nguyên liệu, quặng đồng và phân bón lần lượt tăng 36,8% và 65,2%.

Trong khi đó, xuất khẩu máy xử lý dữ liệu tự động và mạch tích hợp điện tử cũng duy trì mức tăng hai chữ số, cho thấy một phần linh kiện nhập khẩu đã được gia công, nâng cao giá trị trước khi tái xuất. Xuất khẩu ôtô và các nền tảng xe cũng tăng mạnh 54%, phù hợp với số liệu của các tổ chức trong ngành.

Bài toán nhu cầu nội địa

Các số liệu công bố trước đó cho thấy hoạt động sản xuất của Trung Quốc mở rộng trong tháng 6 nhờ đơn hàng xuất khẩu mới, trong khi chỉ số giá sản xuất tăng lên mức cao nhất trong bốn năm do giá hàng hóa cơ bản leo thang.

Doanh số bán lẻ trong tháng 5 giảm lần đầu tiên kể từ tháng 12/2022, phản ánh tâm lý tiêu dùng còn thận trọng trước cuộc khủng hoảng kéo dài của thị trường bất động sản cũng như những bất ổn liên quan đến căng thẳng địa chính trị.

Trung Quốc dự kiến công bố số liệu tăng trưởng GDP quý II vào ngày 15/7. Theo khảo sát, các chuyên gia dự báo nền kinh tế sẽ tăng trưởng 4,6% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 5% của quý I.

Ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch Pinpoint Asset Management, nhận định nhu cầu toàn cầu đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nước này trong thời gian tới. Tuy nhiên, điều đó cũng có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại với các đối tác, đặc biệt là châu Âu.

Theo ông, đồng nhân dân tệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng giá trong những tháng tới, song tốc độ tăng này khó có thể làm chậm lại làn sóng bùng nổ xuất khẩu hiện nay.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc (tổng hợp)