6 tháng, xuất khẩu rau quả tăng gần 18%

Quả vải xuất khẩu có sự tăng trưởng mạnh. Ảnh minh họa: Đinh Văn Nhiều-TTXVN

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong quý II/2026 ước đạt khoảng 2,18 tỷ USD. Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả đạt khoảng 3,65 tỷ USD, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm 2025, tiếp tục là một trong những nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng cao của ngành nông nghiệp và môi trường.

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nguồn cung rau quả trong quý II được bảo đảm, thị trường cơ bản ổn định, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc biến động giá bất thường. Tuy nhiên, khi nhiều loại trái cây bước vào chính vụ thu hoạch, một số địa phương có thể đối mặt với áp lực giảm giá cục bộ nếu năng lực bảo quản, chế biến và tiêu thụ không theo kịp tốc độ tăng sản lượng.Với nguồn cung dồi dào và nhu cầu thị trường ổn định, nhóm hàng rau quả được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026, đồng thời không tạo áp lực đáng kể lên mặt bằng giá tiêu dùng trong nước.Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ các mặt hàng trái cây chủ lực. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 562 triệu USD, tăng gần 46% so với cùng kỳ năm trước và tiếp tục dẫn đầu toàn ngành về kim ngạch. Bên cạnh đó, các mặt hàng như dừa và vải cũng ghi nhận mức tăng trưởng hai con số nhờ nhu cầu nhập khẩu lớn từ Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc…Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Việt Nam hiện có khoảng 192.000 ha sầu riêng. Sản lượng năm 2025 đạt khoảng 1,8 triệu tấn và dự kiến tăng lên 2-2,1 triệu tấn trong năm 2026. Đến nay, sầu riêng Việt Nam đã được xuất khẩu tới 28 thị trường trên thế giới.Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, Trung Quốc tiếp tục là thị trường quan trọng nhất đối với rau quả Việt Nam. Những năm gần đây, xuất khẩu rau quả sang thị trường này duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 65-70%/năm. Vì vậy, sự phát triển của ngành rau quả gắn chặt với việc duy trì và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc.Song song với đó, ngành nông nghiệp và môi trường đang tích cực đàm phán mở cửa thị trường đối với nhiều loại trái cây sang các thị trường có giá trị cao như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và nhiều nước khác nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường, đa dạng hóa đầu ra cho nông sản.Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, mô hình tăng trưởng của ngành rau quả Việt Nam đã có sự thay đổi căn bản. Nếu trước đây trọng tâm là mở rộng diện tích sản xuất thì hiện nay dư địa tăng diện tích không còn nhiều. Ngành đang chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững.Ông Nguyễn Quốc Mạnh cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc và nhiều thị trường cao cấp khác."Muốn xuất khẩu, sản phẩm của Việt Nam bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các quy định và tiêu chuẩn của nước nhập khẩu. Đây là yêu cầu không thể thay đổi", ông nhấn mạnh.Ngoài ra, chi phí vật tư đầu vào tăng do biến động kinh tế và địa chính trị thế giới cũng tạo áp lực lớn đối với người sản xuất và doanh nghiệp. Cùng với đó, việc quản lý mã số vùng trồng, quản lý dinh dưỡng đất, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn và tăng cường truy xuất nguồn gốc đang trở thành những yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nông dân Vĩnh Long đang từng bước mở rộng diện tích vùng chuyên canh, chuẩn hóa quy trình sản xuất, đưa cây bưởi da xanh phát triển bền vững, mang lại sự trù phú cho dải đất ven sông Cửu Long. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, một hạn chế khác là công tác nghiên cứu, chọn tạo giống vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc khá lớn vào nguồn giống rau nhập khẩu. Trong giai đoạn 5 năm tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học nhằm chọn tạo các giống rau, quả phù hợp với điều kiện sản xuất trong nước, đáp ứng cả nhu cầu tiêu thụ tươi và chế biến.

Về định hướng phát triển, ông Mạnh cho biết ngành rau quả sẽ không chỉ thay đổi phương thức sản xuất mà còn chuyển đổi toàn diện chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến, thị trường đến tài chính. Mục tiêu là nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị, phát triển theo hướng thân thiện với môi trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng khả năng thích ứng trước biến động thị trường và cải thiện thu nhập cho người sản xuất.Cùng với phát triển chế biến sâu và tiếp tục mở cửa thị trường xuất khẩu, toàn ngành sẽ gắn với Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo đó, các ngành hàng trồng trọt, trong đó có rau quả, sẽ từng bước chuyển sang mô hình sản xuất xanh, giảm phát thải, bảo vệ môi trường, đồng thời vẫn bảo đảm mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Bnews/TTXVN