Xuất khẩu rau quả đạt 3,65 tỷ USD sau 6 tháng năm 2026

Nguồn cung ổn định, xuất khẩu tiếp tục tăng tốc

Ngành rau quả tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực trong nửa đầu năm 2026 khi sản xuất ổn định, nguồn cung dồi dào và xuất khẩu duy trì mức tăng trưởng cao.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Bộ Tài chính phục vụ Phiên họp quý II/2026 của Ban Chỉ đạo điều hành giá, kim ngạch xuất khẩu rau quả quý II năm nay ước đạt khoảng 2,18 tỷ USD, nâng tổng kim ngạch 6 tháng đầu năm lên khoảng 3,65 tỷ USD, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng trưởng tích cực trong bối cảnh nhiều thị trường nhập khẩu tiếp tục siết chặt các quy định về kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và chất lượng nông sản.

Năm 2025, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt 5,5 tỷ USD, chiếm 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Ảnh: NNVN

Về sản xuất, diện tích gieo trồng rau các loại trong 6 tháng đầu năm đạt 697,6 nghìn ha, tăng 1% so với cùng kỳ năm trước; diện tích đậu các loại đạt 58,5 nghìn ha, tăng 1,5%. Nguồn cung rau quả từ các vùng sản xuất trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và các tỉnh phía Bắc cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong quý II, thị trường rau củ nhìn chung ổn định nhờ nguồn cung dồi dào. Tuy nhiên, nắng nóng kéo dài cùng chi phí vật tư, vận chuyển tăng khiến giá một số loại rau ăn lá và rau gia vị tăng cục bộ trong một số thời điểm.

Đối với trái cây, giá cả có sự phân hóa theo mùa vụ. Giá vải thiều tăng do sản lượng giảm trong khi nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu tăng. Ngược lại, xoài và sầu riêng giảm giá so với quý I do bước vào chính vụ thu hoạch. Cụ thể, giá xoài Cát Hòa Lộc bình quân trong quý II đạt khoảng 49.000 đồng/kg, giảm hơn 20%; giá sầu riêng Ri6 còn khoảng 48.000 đồng/kg, giảm gần 30% so với quý trước. Tuy nhiên, tính chung 6 tháng đầu năm, giá sầu riêng và nhiều loại trái cây chủ lực vẫn cao hơn cùng kỳ năm 2025.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá nguồn cung rau quả trong quý II được bảo đảm, không xảy ra hiện tượng thiếu hàng hay biến động giá bất thường. Dù vậy, khi nhiều loại trái cây bước vào cao điểm thu hoạch, áp lực giảm giá cục bộ có thể xuất hiện nếu năng lực bảo quản, chế biến và tiêu thụ không theo kịp tốc độ tăng sản lượng. Theo dự báo, với nguồn cung dồi dào và nhu cầu thị trường ổn định, xuất khẩu rau quả nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm, đồng thời không tạo áp lực đáng kể lên mặt bằng giá tiêu dùng trong nước.

Muốn giữ thị trường Trung Quốc phải đi bằng chuỗi giá trị

Trong bức tranh xuất khẩu rau quả, Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất khi chiếm khoảng 2/3 tổng kim ngạch của ngành. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường đang thay đổi rất nhanh cả về tiêu chuẩn nhập khẩu lẫn phương thức phân phối. Chia sẻ tại Diễn đàn Kết nối thương mại nông sản Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới của Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng. Việc hai nước ký thêm nhiều nghị định thư xuất khẩu đối với ớt, chanh leo, cám gạo, tổ yến, mít và mở cửa thị trường cho bưởi, chanh đang tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nông sản Việt Nam.

Năm 2025, xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt 8,56 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước. Riêng thị trường Trung Quốc đạt khoảng 5,5 tỷ USD. Tuy nhiên, theo ông Vũ Bá Phú, cơ hội hiện nay không còn nằm ở việc tăng sản lượng xuất khẩu đơn thuần. Một thay đổi đáng chú ý là hệ thống phân phối tại Trung Quốc đang chuyển mạnh từ các chợ đầu mối truyền thống sang chuỗi bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử. Điều này đặt ra yêu cầu mới về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, logistics và khả năng đáp ứng đơn hàng nhanh.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng liên tục hoàn thiện các quy định về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Trong khi đó, nhiều đối thủ trong khu vực như Thái Lan, Philippines, Lào... đang gia tăng sức cạnh tranh ở nhiều nhóm hàng trái cây.

Theo ông Phú, thành công của sầu riêng là minh chứng rõ nét cho tiềm năng rất lớn của nông sản Việt Nam tại thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, mô hình này không thể áp dụng một cách máy móc cho tất cả các sản phẩm. "Nếu tiếp tục xuất khẩu chủ yếu dưới dạng nguyên liệu thô và cạnh tranh bằng giá, dư địa tăng trưởng sẽ ngày càng thu hẹp", ông nhấn mạnh. Theo đó, trọng tâm trong giai đoạn tới không chỉ là mở thêm thị trường mà cần xây dựng hệ sinh thái xuất khẩu bền vững, bao gồm phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đầu tư chế biến sâu, nâng cao năng lực logistics và chuỗi lạnh, đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp.

Đồng quan điểm, ông Chương Lâm, Chủ tịch Hội Doanh nhân Trung Quốc tại Việt Nam - Chi hội TP. Hồ Chí Minh, cho rằng hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Trung Quốc đang có nhiều điều kiện thuận lợi nhờ nền tảng quan hệ song phương ngày càng được củng cố, kết nối logistics xuyên biên giới được cải thiện và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Theo ông, việc xây dựng hải quan thông minh, cửa khẩu thông minh, ứng dụng mã QR trong truy xuất nguồn gốc cùng hệ thống kho lạnh hiện đại đang góp phần nâng cao tính minh bạch và năng lực cạnh tranh của nông sản.

Để tận dụng hiệu quả các cơ hội từ thị trường Trung Quốc, ông Chương Lâm đề xuất Việt Nam tập trung vào ba giải pháp: đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong sản xuất và quản lý chất lượng; thúc đẩy chế biến sâu để gia tăng giá trị; đồng thời tăng cường hợp tác trong lĩnh vực logistics, kho lạnh và hài hòa tiêu chuẩn giữa hai nước.

Theo các chuyên gia, với quy mô thị trường hơn 1,4 tỷ dân, Trung Quốc vẫn sẽ là động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành rau quả Việt Nam trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, cơ hội sẽ thuộc về những doanh nghiệp chuyển nhanh từ tư duy xuất khẩu theo sản lượng sang xây dựng chuỗi giá trị, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Đây cũng là nền tảng để ngành rau quả duy trì đà tăng trưởng bền vững, hướng tới mục tiêu vượt mốc xuất khẩu của năm 2025.

Những năm qua, ngành rau quả Việt Nam phát triển mạnh cả về quy mô sản xuất và xuất khẩu, trở thành một trong những ngành hàng tăng trưởng nhanh nhất của lĩnh vực trồng trọt, đóng góp quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu cây trồng và nâng cao giá trị gia tăng cho nông nghiệp.

Nguyễn Hạnh