Cơ hội mới cho nông sản Việt

Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương vượt 290 tỷ USD, trong đó thương mại nông sản là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nổi bật. Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nhà cung cấp rau quả lớn thứ hai của Trung Quốc, chiếm 22,55% thị phần. Năm 2025, xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt 5,5 tỷ USD, chiếm 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Riêng mặt hàng sầu riêng đạt sản lượng xuất khẩu 941.000 tấn, với giá trị hơn 3,4 tỷ USD.

Hiện Việt Nam có hơn 20 loại rau quả, gồm bưởi, dừa, ớt... được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Điều này không chỉ tạo đầu ra ổn định, lâu dài cho nông dân Việt Nam mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng với các loại trái cây nhiệt đới chất lượng cao của người tiêu dùng Trung Quốc.

Hợp tác nông nghiệp giữa hai nước đang từng bước chuyển từ trao đổi thương mại nông sản đơn thuần sang phát triển chuỗi cung ứng toàn diện. Cùng với việc đẩy mạnh kết nối hạ tầng, hai bên đang chuyển hóa lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh trong vận tải xuyên biên giới, từng bước hình thành mạng lưới logistics đa phương thức với đường bộ giữ vai trò chủ đạo, kết hợp đường sắt, đường biển, hàng không. Tại các cửa khẩu biên giới, cơ chế thông quan nhanh, “luồng xanh” dành cho nông sản cùng hệ thống kho lạnh hiện đại đã góp phần nâng cao hiệu quả vận chuyển và thông quan. Nhờ đó, nhiều loại trái cây tươi có thể được đưa tới thị trường tiêu thụ ngay trong ngày hoặc chỉ sau một ngày vận chuyển.

Chuyển đổi số đang tạo động lực mới cho phát triển nông nghiệp xanh. Công nghệ số giúp kết nối hiệu quả giữa nhà sản xuất và thị trường, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, việc xây dựng hải quan thông minh và cửa khẩu thông minh giữa hai nước đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thủ tục. Hiện thời gian thông quan giảm khoảng 30%, trong khi thời gian kiểm tra, kiểm dịch giảm 40% so với trước đây. Công nghệ truy xuất nguồn gốc bằng mã QR cũng đang được áp dụng rộng rãi đối với nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu như sầu riêng và tổ yến, giúp bảo đảm khả năng truy xuất trong toàn bộ quá trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Về công tác kiểm dịch và các tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nông sản, thị trường Trung Quốc đặc biệt quan tâm đến khả năng truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Với một số lô hàng chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, phía Trung Quốc đã phối hợp cơ quan chức năng và DN Việt Nam xác định nguyên nhân, đồng thời triển khai các biện pháp khắc phục. Một số nguyên nhân được chỉ ra gồm tập quán canh tác, chất lượng đất và nguồn nước, cũng như việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất. Trên cơ sở đó, hai bên đã phối hợp triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn quy định. Đến nay, các tồn tại cơ bản đã được khắc phục, chất lượng sản phẩm từng bước được cải thiện.

Với thực tế như nêu trên, hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Trung Quốc nhất định được đưa lên tầm cao mới.

Mộc Đức