Meat proxy - thuật ngữ mới chỉ người dùng AI cẩu thả

Khi AI ngày càng phổ biến, giới công nghệ đặt ra thuật ngữ meat proxy (proxy bằng xương bằng thịt), ám chỉ những người chỉ có vai trò "đại diện truyền tải đầu ra" của AI.

Theo Business Insider, thuật ngữ gây xôn xao khi xuất hiện trong bài đăng trên blog của kỹ sư phần mềm Đức Niklas Gruhn đầu tháng 8, để chỉ những người trực tiếp sử dụng, sao chép, gửi đi kết quả đầu ra từ AI mà không kiểm tra lại hay chỉnh sửa, thậm chí không hiểu gì.

Gruhn cho biết, bạn bè ông đang trích dẫn nguyên văn phản hồi từ Claude, chatbot do startup Mỹ Anthropic phát triển, và chia sẻ trong các nhóm trò chuyện. "Việc này không tạo thêm giá trị gì. Tôi có thể tự nói chuyện với Claude, như vậy nhanh hơn và có thể kiểm soát bối cảnh. Tôi không cần một meat proxy làm trung gian", Gruhn viết.

Bài đăng của Gruhn trên diễn đàn công nghệ Hacker News thu hút hơn 700 bình luận. Một số tên tuổi trong lĩnh vực công nghệ cũng nhanh chóng hưởng ứng.

Nhà phát triển phần mềm Simon Willison (Anh) đánh giá meat proxy là "thuật ngữ mới tuyệt vời". Mehul Agarwal, nhà sáng lập kiêm CEO Koyal AI, cũng bổ sung thuật ngữ này vào website từ điển công nghệ do ông phát triển, SF-isms.

"Một yêu cầu hợp nhất mã được nộp lên, trông có vẻ hợp lý, quy mô lớn, nhưng người 'viết' nó lại không thể giải thích dòng mã thứ 40", Steve Mayne, Giám đốc công nghệ của nền tảng thuế Yonda, mô tả tình huống về "người đại diện bằng xương bằng thịt của AI" trên LinkedIn.

Ông cho biết, các quy trình đánh giá tại nơi làm việc được thiết kế cho thời kỳ "viết mã rất đắt còn việc đọc thì rẻ", nhưng AI đảo ngược điều này và khối lượng công việc lớn giờ có thể hoàn thành chỉ trong vài giây.

Trên mạng xã hội X, cụm từ meat proxy nhận nhiều ý kiến ủng hộ. "Hỏi họ cũng giống y như hỏi Claude vậy. Họ không tạo thêm giá trị nhưng vẫn tồn tại vì nhiều khi Claude hoạt động hoàn toàn ổn", kỹ sư Ratul Dawar của công ty Blinkit nhận định.

"Đây là rủi ro nghề nghiệp lớn nhất năm 2026. Tôi đang tận mắt chứng kiến vấn đề này", nhà phát triển phần mềm Cory House chia sẻ.

"Ranh giới giữa dùng AI để tăng năng suất và làm 'người đại diện xương thịt' rất mong manh. Đừng trở nên như vậy", nhà sáng lập công nghệ Nicholas Charriere viết.

Dù vậy, theo Mashable, không phải mọi câu trả lời mở đầu bằng "ChatGPT bảo..." đều đáng lên án. Một số cho rằng việc thông báo câu trả lời do AI tạo ra rất hữu ích, giúp người nghe biết rõ thông tin bắt nguồn từ đâu. Thêm vào đó, nếu người dùng đã đọc kỹ phản hồi, kiểm tra và quyết định nội dung đáng chia sẻ, việc trích dẫn chatbot không nhất thiết gây rắc rối.

Trong khi đó, Gruhn cho rằng thay vì sao chép nội dung một cách thiếu suy nghĩ, người dùng nên đọc, hiểu, kiểm chứng, sau đó viết nội dung bằng lời văn riêng. "Nỗ lực đó chính là giá trị tăng thêm mà bạn có thể tạo ra", ông lập luận.

Meat proxy chỉ là một trong số nhiều thuật ngữ nói về mặt trái của trí tuệ nhân tạo. Trước đó, "rác AI" (AI slop) - nội dung được AI tạo nhanh, rẻ với số lượng lớn, nhưng thiếu chiều sâu, dễ gây phản cảm và đôi khi sai lệch thông tin - cũng nhận nhiều ý kiến chỉ trích. Một thuật ngữ khác, "đầu hàng nhận thức", xuất hiện trong nghiên cứu gần đây của Đại học Pennsylvania, ám chỉ tình trạng người dùng tin tưởng mù quáng vào lời khuyên từ AI ngay cả khi không chính xác, làm giảm năng lực tư duy phản biện.

"Con người có xu hướng tiết kiệm năng lượng rất mạnh. Trong cuộc sống, chúng ta thường dùng những chiến lược giúp đi đến trọng tâm nhanh hơn mà không cần dành thời gian nghiên cứu kỹ thông tin, vì như vậy sẽ tốn nhiều năng lượng nhận thức", Johann Chevalere, chuyên gia tâm lý nhận thức và xã hội tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), nói với AFP.

Chevalere nhận định, lạm dụng AI có thể thúc đẩy xu hướng này, làm giảm năng lực suy nghĩ của con người. "Nếu có những hoạt động bạn không bao giờ làm thì bộ não, vốn vận hành theo nguyên tắc tiết kiệm năng lượng, sẽ không tốn công duy trì những kết nối không được sử dụng", ông giải thích.

Thu Thảo tổng hợp