Giới hạn của con người bộc lộ qua kỷ lục nước rút của robot

Kỷ lục chạy 100 m trong 8,64 giây của robot Trung Quốc được đánh giá là bước tiến đáng kể, cho thấy chúng có thể vượt qua nhiều hạn chế của con người.

Tại đại hội World Humanoid Robot Games (WHRG) diễn ra ở Bắc Kinh ngày 22-26/8, robot hình người Tiangong Ultra của Trung Quốc đã đạt tốc độ trung bình 42 km/h và hoàn thành cự ly chạy 100 m trong 8,64 giây, bỏ xa kỷ lục thế giới 9,58 giây của vận động viên Usain Bolt.

"Đây là bước tiến lớn về công nghệ, khi robot hình người có thể giữ thăng bằng và chạy nước rút với tốc độ vượt con người", Jung Moon-hyun, giáo sư ngành khoa học thể thao tại Đại học Quốc gia Chungnam của Hàn Quốc, nhận xét.

Một số chuyên gia cũng cho rằng sự khác biệt giữa kỷ lục thế giới của Bolt năm 2009 và màn thi tài ở WHRG cho thấy sức mạnh của robot, dù còn nhiều lĩnh vực mà chúng vẫn thua kém con người, điển hình là sự nhận thức và khả năng ra quyết định.

 

 

Những khoảnh khắc ấn tượng tại Thế vận hội robot hình người 2026

Khởi đầu chậm

Trong giai đoạn xuất phát, Usain Bolt bùng nổ với thời gian phản ứng chỉ 0,146 giây. Khối xuất phát cho phép các vận động viên tạo ra lực đẩy theo phương ngang và tăng tốc ngay từ đầu cuộc đua.

Ngược lại, robot như Tiangong lại bắt đầu từ vị trí đứng thẳng. Trong vòng đầu tiên, nó cũng chờ gần một giây rồi mới bắt đầu chạy, dường như do không ghi nhận được tín hiệu xuất phát.

"Nếu dùng khối xuất phát, tôi nghĩ robot còn nhanh hơn nhiều", Iain Hunter, giáo sư ngành khoa học vận động ở Đại học Brigham Young kiêm nhà khoa học thể thao tại tổ chức quản lý điền kinh quốc gia USA Track and Field của Mỹ, cho hay.

Trung tâm Đổi mới robot hình người Bắc Kinh (BHRIC), nhà phát triển Tiangong Ultra cho biết họ đã điều chỉnh nhiều bộ phận ở thân trên và vòng eo robot để giảm khối lượng, hạn chế tiêu tốn năng lượng để cử động cơ thể khi chạy.

"Chúng tôi cũng cải thiện mô-tơ, biên độ vận động và phần mềm kiểm soát của robot", Guo Yijie, quản lý bộ phận đổi mới robot hình người tại BHRIC, cho hay.

Kết quả là, trong khi những bước chạy ngắn với nhịp độ phi thường giúp Bolt hoàn thành phần thi 100 m trong 41 bước, còn phân tích của Reuters cho thấy Tiangong cần hơn 50 bước chạy nhưng với nhịp độ nhanh hơn nhiều.

Park Suhan, giáo sư ngành robot tại Đại học Kwangwoon của Hàn Quốc, nói dáng chạy của robot phản ánh khả năng tối đa của mô-tơ, chứ không phải nỗ lực nhằm mô phỏng bước chạy của con người.

Parunchaya Jamkrajang, nhà khoa học thể thao thuộc Đại học Mahidol ở Thái Lan, nhận định những bước chạy nhỏ và gập ghềnh có thể đã giúp robot giữ thăng bằng. "Chúng cố tăng tốc độ, nhưng sẽ ngã nếu sải bước quá rộng", bà nói.

Không bị vướng rào cản sinh lý

Con người chạy nước rút nhờ kết hợp các khối cơ bắp và gân xung quanh các khớp linh hoạt. Cổ chân, đầu gối và hông hấp thụ lực và hoàn trả lại một phần lực trong mỗi sải bước. Robot tạo ra lực chạy nhanh hơn nhiều thông qua mô-tơ điện và hộp số.

"Mô-tơ điện chỉ tạo ra chuyển động xoay đơn thuần. Nó không cần tạo lực kéo và co giãn như cơ bắp. Có thể lắp nó thẳng vào khớp chuyển động", giáo sư Park Hae-won, lãnh đạo phòng thí nghiệm robot hình người tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST), cho hay.

Ngay cả những vận động viên chạy nước rút hàng đầu thế giới cũng sẽ xuống sức và chậm lại trong 20 m cuối do tình trạng mệt mỏi thần kinh - cơ. "Tiangong không có dấu hiệu chậm lại. Robot không chịu những giới hạn như vậy và có thể duy trì tốc độ liên tục", Matt Bundle, chuyên gia cơ sinh học tại Đại học Montana của Mỹ, nhận xét.

Tuy nhiên, hình ảnh từ cuộc đua cho thấy Tiangong duy trì tốc độ tối đa trong suốt hành trình, trước khi lao vào tấm đệm ở cuối đường chạy. "Sẽ thật vô nghĩa nếu con người đạt tốc độ tối đa rồi chịu thương tích nặng chỉ vì không thể dừng lại", Bundle cho hay.

Nhà khoa học Jamkrajang đồng tình, cho rằng robot có khả năng ra quyết định độc lập hoặc chuyển hướng tốt hơn trong tương lai sẽ gây ấn tượng hơn nhiều so với tăng tốc tối đa một cách đơn thuần. "Đổi hướng chạy, hoặc vừa chạy vừa ra quyết định như 'tôi sẽ không đâm vào chỗ kia', cũng như giảm tốc. Đó là thứ chúng ta chưa thấy ở robot", bà nêu quan điểm.

Điệp Anh tổng hợp