'Ngôi sao bán dẫn Trung Quốc' CXMT kiện Bộ Quốc phòng Mỹ

Nhà sản xuất chip nhớ CXMT khởi kiện Lầu Năm Góc vì bị liệt vào danh sách doanh nghiệp hỗ trợ quân đội Trung Quốc.

"CXMT không có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Chúng tôi thiết kế, sản xuất và bán DRAM cho mục đích dân sự và thương mại, không phục vụ hoạt động quân sự", nhà sản xuất bộ nhớ Trung Quốc cho biết trong đơn kiện gửi đến Tòa án liên bang Quận Columbia của Mỹ hôm 28/8.

Đơn kiện nhằm vào Bộ Quốc phòng Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg và Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách Chính sách Nền tảng Công nghiệp Michael Cadenazzi.

Trong đơn, CMXT nói Lầu Năm Góc hồi tháng 1/2025 liệt họ vào danh sách công ty thuộc sở hữu của quân đội Trung Quốc. Họ mất hơn một năm để cung cấp thông tin phản bác và kêu gọi Bộ Quốc phòng Mỹ đảo ngược quyết định.

Đến tháng 2, Lầu Năm Góc gửi thông báo rằng CXMT sẽ được gỡ bỏ định danh, nhưng rút lại văn bản sau đó vài giờ. Trong bản cập nhật danh sách hồi tháng 6, Bộ Quốc phòng Mỹ giữ nguyên định danh đối với CXMT.

CXMT chỉ trích quyết định của Bộ Quốc phòng "tùy tiện", thiếu chứng cứ và vi phạm quy trình tố tụng. Doanh nghiệp đề nghị tòa án Mỹ ra phán quyết đảo ngược động thái của Lầu Năm Góc, cho rằng những quyết định của Bộ Quốc phòng đã gây tổn hại danh tiếng và khiến họ phải chịu hàng loạt hạn chế khi ký hợp đồng.

Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố "không bình luận về những vụ tố tụng đang diễn ra", rằng đây là chính sách được áp dụng từ lâu.

Hồi tháng 6, Alibaba cũng kiện chính phủ Mỹ vì bị liệt vào danh sách doanh nghiệp có liên hệ với quân đội Trung Quốc.

CXMT hiện là nhà sản xuất chip nhớ DRAM lớn thứ tư thế giới với 7,7% thị phần toàn cầu, sau Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology.

Công ty thành lập năm 2016 tại thành phố Hợp Phì thuộc tỉnh An Huy, tên gọi ban đầu là Innotron. Doanh nghiệp ra đời cùng năm với Fujian Jinhua Integrated Circuit (JHICC) và Xi'an UniIC Semiconductors, hai trong số những nhà máy bán dẫn lớn của Trung Quốc, đặt mục tiêu cạnh tranh với các nhà sản xuất bộ nhớ máy tính toàn cầu.

WSJ đánh giá CXMT là "ngôi sao sáng" trong danh sách công ty bán dẫn Trung Quốc, với kỳ vọng giúp nâng cao vị thế tự chủ trong cuộc đua với Mỹ. Bắc Kinh đang thúc đẩy những doanh nghiệp như CXMT thành cánh chim đầu đàn, bên cạnh SMIC và AMEC.

Tuy nhiên, CXMT vẫn đi sau các đối thủ về công nghệ bộ nhớ tiên tiến, đặc biệt là chip nhớ băng thông cao HBM có vai trò thiết yếu với những bộ xử lý AI của Nvidia. Công ty cũng đối mặt với chính sách kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, khiến không thể sở hữu thiết bị tối tân, gây khó khăn cho nỗ lực thu hẹp khoảng cách công nghệ với Samsung hay SK Hynix.

Điệp Anh (Theo Reuters, WSJ)