Từ 1.300 USD trên truyền hình đến Champions League

Năm 2002, Valdas Dambrauskas dùng số tiền kiếm được từ chương trình "Ai là triệu phú" để sang Anh học huấn luyện bóng đá. 24 năm sau, ông trở thành HLV người Lithuania đầu tiên đưa một CLB vào vòng đấu chính Champions League.

Mùa hè năm ngoái, tại sân Liepkalnis ở Vilnius, Dambrauskas bị gọi là "kẻ thất nghiệp muôn thuở". Một số ý kiến thậm chí cho rằng ông "bị sa thải ở khắp nơi" và "chẳng đạt được gì sau khi rời Zalgiris".

Những lời chỉ trích ấy giờ đã trở thành chuyện cũ. Tối 25/8, Sabah Baku đánh bại Hapoel Beer Sheva của Israel ở vòng play-off Champions League, qua đó lần đầu tiên trong lịch sử giành quyền vào vòng đấu chính giải đấu danh giá nhất châu Âu. Dambrauskas trở thành HLV Lithuania đầu tiên làm được điều này.

Sau cột mốc lịch sử, lượng tìm kiếm tên Dambrauskas trên Google tăng khoảng 5.000% chỉ trong 24 tiếng.

Hành trình của ông bắt đầu từ một chương trình truyền hình, với khoản tiền thưởng khoảng 1.300 USD.

Khoản tiền thay đổi cuộc đời. Năm 2002, khi 25 tuổi, Dambrauskas tham gia chương trình "Ai là triệu phú" phiên bản Lithuania. Ông dừng bước ở câu hỏi về quốc gia có số lượng nhật báo nhiều nhất thế giới. Đáp án đúng là Nhật Bản. Dambrauskas rời chương trình với 4.000 litas, tương đương khoảng 1.300 USD theo tỷ giá thời điểm đó.

Số tiền không lớn, nhưng đủ để mở ra bước ngoặt trong cuộc đời ông. Dambrauskas khi đó không phải cầu thủ chuyên nghiệp nổi tiếng. Ông quyết định dùng khoản tiền thắng được để sang Anh, học khoa học thể thao và huấn luyện tại Trường Đại học London Metropolitan.

Tại Anh, ông bắt đầu những bước đầu tiên trong nghề HLV, làm việc tại trường bóng đá Man Utd, các học viện trẻ của Fulham và Brentford. Ông cũng dẫn dắt Kingsbury London Tigers, đội bóng khi ấy thi đấu ở cấp độ thứ chín trong hệ thống bóng đá Anh.

Từ một khoản tiền thắng trong gameshow, Dambrauskas bắt đầu xây dựng sự nghiệp huấn luyện.

Trở về Lithuania và bước ngoặt Zalgiris. Năm 2010, Dambrauskas được Liên đoàn Bóng đá Lithuania chú ý và trở về quê nhà. Ông dẫn dắt các đội U17 và U19 quốc gia trước khi gia nhập Ekranas Panevezys năm 2011.

Ekranas khi đó là thế lực số một của bóng đá Lithuania. CLB này vô địch quốc gia liên tiếp từ năm 2008 đến 2012. Dambrauskas làm trợ lý cho HLV Valdas Urbonas và bắt đầu có trải nghiệm tại Champions League.

Ekranas từng tiến tới vòng play-off Europa League năm 2011. Một năm sau, họ vượt qua một CLB Ireland ở vòng loại Champions League. Tuy nhiên, những khó khăn tài chính khiến đội bóng suy yếu nhanh chóng.

Sau khi Urbonas rời đi, Dambrauskas tiếp quản Ekranas. Mùa 2014, dù Ekranas bị loại ở vòng loại Europa League, màn trình diễn của Dambrauskas và tiền đạo Elivelto gây chú ý với Vilnius Zalgiris.

Sau một trận đấu giữa hai đội, HLV Marek Zub của Zalgiris thừa nhận rất khó giải mã chiến thuật mà Dambrauskas chuẩn bị. "HLV này biết cách chơi trước Zalgiris và họ đã cố gắng ngăn chúng tôi", Zub nói.

Không lâu sau, chính Dambrauskas được chọn thay thế Zub. Tại Zalgiris, Dambrauskas nhanh chóng khẳng định tên tuổi. Năm 2015, ông giúp đội bóng giành chức vô địch Lithuania, Cup quốc gia và Siêu Cup quốc gia.

Một năm sau, Zalgiris lập thành tích đặc biệt khi giành bốn danh hiệu trong cùng một năm. Việc thay đổi lịch thi đấu Cup quốc gia khiến đội bóng có cơ hội sở hữu cả Cup mùa 2015-2016 và Cup năm 2016.

Dambrauskas cũng đưa Zalgiris tiến gần giấc mơ Champions League. Ba lần ông cùng đội bóng tham dự vòng loại giải đấu này, nhưng đều dừng bước.

Năm 2015, Zalgiris thua Malmo của Thụy Điển với tổng tỷ số 0-1. Một năm sau, họ bị Astana loại bởi bàn thua ở thời gian bù giờ. Đến năm 2017, Zalgiris thắng Ludogorets 2-1 trên sân nhà nhưng thua 1-4 ở lượt về.

Giấc mơ Champions League một lần nữa dang dở. Cuối năm 2017, sau khi Zalgiris không thể bảo vệ chức vô địch quốc gia và thành tích sa sút, Dambrauskas rời CLB. Nhưng ông không thất nghiệp lâu.

Từ Latvia sang Croatia và Bulgaria. Cuối năm 2017, Dambrauskas sang Latvia dẫn dắt RFS. Năm 2019, ông giúp đội bóng giành Cup Latvia.

Đầu năm 2020, một cuộc điện thoại từ Croatia thay đổi kế hoạch của ông. Dambrauskas tới Croatia khi vẫn là HLV RFS để dự một trận giao hữu, nhưng trở về với hợp đồng dẫn dắt Gorica. Người đưa ông tới Croatia là giám đốc thể thao Mindaugas Nikolicius, người từng làm việc cùng ông tại Zalgiris.

Thời gian đầu ở Croatia đầy biến động. Đại dịch Covid-19 bùng phát, sau đó Zagreb hứng chịu một trận động đất. Dambrauskas từng phải rời nhà giữa đêm để tìm nơi an toàn.

Nhưng trên sân cỏ, tên tuổi của ông ngày càng được biết đến. Đầu năm 2021, Ludogorets - CLB từng đối đầu Dambrauskas khi ông dẫn dắt Zalgiris - bổ nhiệm ông làm HLV. Dambrauskas giúp Ludogorets vô địch Bulgaria và có thêm một cơ hội chinh phục Champions League.

Ludogorets vượt qua ba đối thủ ở vòng loại, trong đó có Olympiakos của Hy Lạp. Nhưng ở vòng play-off, họ lại gặp Malmo. Đại diện Bulgaria thua với tổng tỷ số 2-3 và phải xuống Europa League. Sau hai trận vòng bảng, Ludogorets chỉ giành một điểm. Ban lãnh đạo CLB sau đó chia tay Dambrauskas.

Cuối năm 2021, ông tái ngộ Nikolicius, lúc này là giám đốc thể thao của Hajduk Split. Dambrauskas giúp Hajduk giành Cup Croatia mùa 2021-2022, danh hiệu đầu tiên của CLB sau chín năm. Dù thời gian ở Split không dài, ông vẫn để lại ấn tượng tốt.

Sau Croatia, Dambrauskas lần lượt làm việc tại Hy Lạp, Cyprus và Hungary. Ông không ở lại lâu tại những nơi này. Cho đến khi Azerbaijan trở thành điểm đến tiếp theo.

Chạm tới Champions League. Dambrauskas gia nhập Sabah Baku và nhanh chóng tạo ra kỳ tích. Mùa trước, ông giúp Sabah chấm dứt sự thống trị của Qarabag tại Azerbaijan. Kể từ năm 2013, chỉ Neftchi Baku từng một lần phá được thế độc tôn của Qarabag. Dambrauskas không chỉ giúp Sabah vô địch quốc gia mà còn giành Cup Azerbaijan.

Đó là nền tảng để ông bước vào mùa hè 2026 với một mục tiêu lớn hơn: Champions League. Lần này, nhà cầm quân 49 tuổi không để cơ hội trôi qua.

Sabah vượt qua Hapoel Beer Sheva ở vòng play-off và lần đầu tiên trong lịch sử góp mặt ở vòng đấu chính Champions League. Với Dambrauskas, đây là cột mốc ông từng nhiều lần đến rất gần nhưng chưa thể chạm tới cùng Zalgiris hay Ludogorets.

Theo kết quả bốc thăm tại Grimaldi Forum ở Monaco ngày 27/8, Sabah sẽ gặp tám CLB ở vòng phân hạng Champions League mùa 2026-2027 là Barca, Dortmund, Napoli, Slavia Prague (sân nhà) và Arsenal, Man Utd, Villarreal, Viking (sân khách).

Dambrauskas, người từng bị gọi là "kẻ thất nghiệp muôn thuở", giờ chuẩn bị dẫn Sabah bước lên sân khấu lớn nhất châu Âu. Hành trình ấy bắt đầu từ một chương trình truyền hình ở Lithuania. Từ 4.000 litas, tương đương khoảng 1.300 USD, năm 2002 đến Champions League năm 2026 là quãng đường kéo dài 24 năm. Một khoản tiền thưởng nhỏ đã giúp Dambrauskas mua tấm vé sang Anh.

Phần còn lại là câu chuyện về sự kiên trì.

Hồng Duy (theo LRT)