Mặt Trăng sẽ chuyển màu đỏ trong nguyệt thực một phần

Gần như toàn bộ Mặt Trăng sẽ bị bóng của Trái Đất che khuất trong đêm 27 và rạng sáng 28/8, tạo nên hiện tượng nguyệt thực một phần sâu hiếm có.

Theo Gizmodo, người dân ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ, châu Phi, Greenland, Iceland và Tây Âu có cơ hội quan sát kỳ nguyệt thực này. Tại khu vực đang ở phía ban ngày của Trái Đất khi hiện tượng xảy ra, Mặt Trăng sẽ nằm dưới đường chân trời và không thể thấy bằng mắt thường. Do đó, hàng loạt quốc gia, trong đó có Việt Nam, nằm ngoài vùng quan sát trực tiếp của nguyệt thực.

Nguyệt thực diễn biến chậm hơn nhiều so với nhật thực vì Mặt Trăng mất vài giờ để tiến vào bóng của Trái Đất. Sự kiện bắt đầu vào 21h23 ngày 27/8 giờ EDT (8h23 ngày 28/8 giờ Hà Nội) khi bóng của Trái Đất bắt đầu che phủ Mặt Trăng.

Pha cực đại sẽ xảy ra lúc 0h13 ngày 28/8 giờ EDT (11h13 cùng ngày giờ Hà Nội) với 96% Mặt Trăng nằm trong bóng tối của Trái Đất. Trong thời gian đó, Mặt Trăng mờ đi và chuyển sang màu đỏ đồng. Một phần nhỏ của Mặt Trăng nằm ngoài bóng của Trái Đất và sáng rực so với phần bị che khuất. Toàn bộ kỳ nguyệt thực sẽ kéo dài 339 phút, tức gần 6 giờ.

Theo Live Science, nguyệt thực xảy ra khi Trái Đất tiến vào giữa Mặt Trời và Mặt Trăng, đổ bóng lên một phần Mặt Trăng. Nhưng thay vì hoàn toàn tối đen, Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ đồng do cách khí quyển Trái Đất hấp thụ và bẻ cong ánh sáng.

Ánh sáng Mặt Trời được tạo thành từ sự kết hợp của tất cả phổ màu trong dải ánh sáng khả kiến. Các màu có bước sóng ngắn hơn như xanh và vàng của quang phổ bị khí quyển Trái Đất hấp thụ. Tuy nhiên, khí quyển bẻ cong ánh sáng đỏ và cam, hướng về phía Mặt Trăng khiến nó có màu đỏ. Sắc đỏ chính xác phụ thuộc tình trạng khí quyển Trái Đất lúc đó. Ví dụ, tro núi lửa và bụi sa mạc có thể làm nguyệt thực tối hơn hẳn. Do Mặt Trăng không bị bóng của Trái Đất che phủ hoàn toàn, kỳ nguyệt thực này không thể gọi là "Trăng máu".

CNBC cho biết nguyệt thực luôn diễn ra sau kỳ nhật thực toàn phần. Trong kỳ nhật thực gần nhất đêm 12/8, Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất thẳng hàng, Mặt Trăng đi qua trước Mặt Trời và che khuất ánh sáng của nó, làm tối bầu trời ở Tây Ban Nha, một phần nhỏ Bồ Đào Nha, Greenland, Iceland và miền bắc Nga.

Nhật thực và nguyệt thực thường xuất hiện theo cặp do tương tác ngẫu nhiên giữa Mặt Trăng, Mặt Trời và Trái Đất. Ba thiên thể tình cờ xếp thẳng hàng từ góc nhìn trên Trái Đất. Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời khoảng 400 lần, nhưng cũng gần Trái Đất hơn khoảng 400 lần, khiến cả hai trông như cùng kích thước trên bầu trời.

Nhật thực xảy ra trong giai đoạn trăng non. Thông thường, khoảng hai tuần sau đó, khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trăng và Mặt Trời, nguyệt thực xuất hiện trong giai đoạn trăng tròn.

Nguyệt thực một phần hiếm gặp vì đòi hỏi Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng chỉ xấp xỉ thẳng hàng thay vì nằm hoàn toàn trên một đường thẳng, đồng thời quỹ đạo của Mặt Trăng bị lệch khoảng 5 độ so với mặt phẳng quỹ đạo của Trái Đất.

Theo Space, nguyệt thực một phần sâu với ít nhất 90% đĩa Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối của Trái Đất, chỉ xảy ra khi Mặt Trăng ở gần đến mức gần như toàn bộ thiên thể bị bóng của Trái Đất nuốt chửng, nhưng một phần nhỏ vẫn nằm ngoài và bắt được ánh sáng Mặt Trời trực tiếp.

Kỳ nguyệt thực một phần sâu gần nhất diễn ra ngày 18/9/2024 và lần tiếp theo sẽ rơi vào 12/1/2028.

An Khang tổng hợp